III SA/Wa 1408/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-17
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, która dwukrotnie uchyliła się od przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, spełnia przesłanki do przyznania takiego prawa?Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Ciężar wykazania tej przesłanki spoczywa na stronie, a informacje dotyczące jej możliwości płatniczych powinny być szczegółowe. Skoro skarżąca dwukrotnie uchyliła się od przedłożenia wymaganych dokumentów, nie wywiązała się z nałożonego na nią obowiązku, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, wskazując na zablokowanie kont bankowych i zajęcie ruchomości. Mimo wezwań, spółka dwukrotnie odmówiła przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, twierdząc, że żądane informacje nie mają znaczenia dla sprawy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku i. sp. z o.o. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi i. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Skarżąca – i. sp. z o.o. z siedzibą w G. , wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że na skutek działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. , zablokowano jej wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie środkami pieniężnymi. Komornicy zajęli również wszystkie środki ruchome.
Ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. W ostatnim roku obrotowym Skarżąca poniosła stratę w wysokości 56.585 zł. Skarżąca nie odpowiedziała przy tym na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących jej sytuację finansową.
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W sprzeciwie Skarżąca wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i zwolnienie jej z kosztów sądowych.
Pismem z dnia 28 lipca 2015 r. Skarżącą wezwano do przedłożenia szczegółowych informacji o jej sytuacji majątkowej.
W odpowiedzi Skarżąca stwierdziła, że żądane przez Sąd dokumenty nie będą stanowiły informacji o możliwości zapłacenia przez Skarżącą kwoty wpisu. Zdaniem Skarżącej jest to fikcja mająca uzasadnić odmowę zwolnienia, aby ochronić naruszający prawo organ administracji. Z tego powodu Skarżąca odmówiła wysłania dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba prawna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a. Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Powinna więc spełnić przesłankę, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., tj. wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Powyższy przepis przenosi wprost na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy, a informacje pochodzące od strony, które dotyczą jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej.
Zauważyć zatem należy, że w interesie Skarżącej, którą, przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dwukrotnie wzywano do przedłożenia stosownych dokumentów obrazujących jej sytuacje majątkową, leżało przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem jego wniosku. Pogląd powyższy ma potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. o sygn. akt I FZ 63/05.
Tymczasem Skarżąca dwukrotnie uchyliła się od przedłożenia jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby w sposób nie budzący wątpliwości, jaka jest jej sytuacja majątkowa.
W konkluzji Sąd stwierdza, że skoro art. 246 p.p.s.a. przenosił na Skarżącą obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki przyznania jej prawa pomocy, a Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała, to pomoc nie może zostać jej udzielona.
W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło