III SA/Wa 1416/16

Starszy referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2013r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący K. S. reprezentowany przez r.pr. P. K. , na urzędowym formularzu PPF, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że obecnie nie dysponuje żadnym majątkiem ruchomym czy nieruchomym, czy też środkami finansowymi, które umożliwiłyby uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 3.361zł. -jest to kwota zdecydowanie przekraczająca możliwości finansowe Skarżącego. Sytuacja Skarżącego, w związku z podjętymi przez organy podatkowe krokami, uległa drastycznemu pogorszeniu, przede wszystkim Skarżący utracił faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i utracił jedyne źródło dochodu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz synem i córką (ur. w [...] i [...] r.). Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 48 m² obciążone hipoteką w wysokości 245.076,50 zł. Żona Skarżącego uzyskuje zasiłek macierzyński w kwocie 2.830,80 zł. Skarżący wskazał ponadto, że 1 października 2015 r. została wydana decyzja o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego, co spowodowało zabezpieczenie na majątku Skarżącego przybliżonych kwot zaległości podatkowych. W związku z tym zostały zablokowane rachunki bankowe Skarżącego, co uniemożliwiło prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący podniósł, że w 2015 i 2016 r. z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał niewielki dochód. Skarżący oświadczył, że podejmuje próby znalezienia zatrudnienia, jednak są one nieskuteczne. Oświadczył, że obecnie nie jest w stanie zaciągnąć kredytu czy pożyczki ze względu na znikomą wiarygodność kredytową. Skarżący wskazał, że jego miesięczne zobowiązania z tytułu umów kredytowych wynoszą niemalże 9.000 zł natomiast z tytułu umów leasingowych 3.500 zł. Ponadto do miesięcznych kosztów utrzymania należy doliczyć przedszkole córki – 800 zł, utrzymanie dzieci – 1.000 zł, wyżywienie – 1.000 – 1.500 zł, energię elektryczną – 120 zł, czynsz - 500 zł. Do wniosku skarżący dołączył zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2015 r. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 3.358.640,32 zł. Natomiast żona Skarżącego uzyskała w 2014 r. dochód w kwocie 57.538,68 zł, a w 2015 r. dochód w kwocie 45.943,95 zł. Skarżący przedstawił również wyciągi z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 3.361 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że żona Skarżącego uzyskuje zasiłek macierzyński w kwocie 2.830,80 zł. Skarżący natomiast z prowadzonej działalności gospodarczej w 2015 r. uzyskał przychód w kwocie 3.358.640,32 zł. Obecnie sytuacja materialna rodziny pogorszyła się w związku z prowadzonym postępowaniem podatkowym. Skarżący wskutek zajęcia rachunków bankowych nie może prowadzić działalności gospodarczej. Natomiast z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na konto Skarżącego oraz jego żony wpływają miesięcznie znaczne kwoty tj. na konto Skarżącego w kwietniu 2016 r. wpłynęła kwota 26.100 zł, w maju 4.000 zł, a w czerwcu 32.000 zł. Natomiast na rachunek żony wpłynęły kwoty w kwietniu 42.760,78 zł, a w maju 11.788,86 zł. Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 3.361 zł tytułem wpisu należnego od skargi. Skarżący oraz jego żona posiadają znaczne miesięczne dochody, z których mogą opłacić wpis należny od skargi. Natomiast sam fakt posiadania zobowiązań nie może stanowić jedynej podstawy do przyznania prawa pomocy. Koszty sądowe należy bowiem traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Ponadto nie wszystkie wydatki Skarżącego i jego żony można określić mianem niezbędnych np. wydatek 714 zł 13 maja 2016 r. i 172 zł 20 maja 2016 r. na klub fitness lub wydatek 659 zł 10 maja 2016 r. na usługi fotograficzne czy też zaliczka 850 zł 23 maja 2016 r. na wypoczynek na Mazurach. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.