III SA/Wa 1416/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 września 2016 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2013 r. postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Skarżący K.S. reprezentowany przez r.pr. P.K., pismem z dnia 29 marca 2016 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2013 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 31 maja 2016 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 3361 zł. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący na urzędowym formularzu PPF, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że obecnie nie dysponuje żadnym majątkiem ruchomym czy nieruchomym, czy też środkami finansowymi, które umożliwiłyby uiszczenie wpisu sądowego. Dodał, że jest to kwota zdecydowanie przekraczająca jego możliwości finansowe. Skarżący wyjaśnił, że jego sytuacja, w związku z podjętymi przez organy podatkowe krokami, uległa drastycznemu pogorszeniu, przede wszystkim Skarżący utracił faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i utracił jedyne źródło dochodu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz synem i córką (ur. w 2015 i 2013 r.). Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 48 m² obciążone hipoteką w wysokości 245.076,50 zł. Żona Skarżącego uzyskuje zasiłek macierzyński w wysokości 2.830,80 zł. Skarżący wskazał ponadto, że 1 października 2015 r. została wydana decyzja o zabezpieczeniu na majątku Skarżącego, co spowodowało zabezpieczenie na majątku Skarżącego przybliżonych kwot zaległości podatkowych. W związku z tym zostały zablokowane rachunki bankowe Skarżącego, co uniemożliwiło prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący podniósł, że w 2015 i 2016 r. z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał niewielki dochód. Skarżący oświadczył, że podejmuje próby znalezienia zatrudnienia, jednak są one nieskuteczne. Oświadczył, że obecnie nie jest w stanie zaciągnąć kredytu czy pożyczki ze względu na znikomą wiarygodność kredytową. Skarżący wskazał, że jego miesięczne zobowiązania z tytułu umów kredytowych wynoszą niemalże 9.000 zł natomiast z tytułu umów leasingowych 3.500 zł. Ponadto do miesięcznych kosztów utrzymania należy doliczyć przedszkole córki – 800 zł, utrzymanie dzieci – 1.000 zł, wyżywienie – 1.000 – 1.500 zł, energię elektryczną – 120 zł, czynsz - 500 zł. Do wniosku Skarżący dołączył zeznania podatkowe, z których wynika, że w 2015 r. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 3.358.640,32 zł. Natomiast żona Skarżącego uzyskała w 2014 r. dochód w kwocie 57.538,68 zł, a w 2015 r. dochód w kwocie 45.943,95 zł. Skarżący przedstawił również wyciągi z rachunków bankowych. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 września 2016 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdził, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego. Pismem z dnia 26 września 2016 r. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu podniósł, że jeżeli referendarz sądowy stwierdził, że przesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych Skarżącego niedostatecznie dokumentują jego sytuację finansową powinien wystosować kolejne wezwanie do Skarżącego w celu nadesłania dokumentów i informacji dotyczących sytuacji majątkowej. Skarżący podkreślił, że w odpowiedzi na wezwanie referendarza nadesłał wszelkie wymagane dokumenty oraz udzielił stosownych wyjaśnień. Skarżący podkreślił również, że referendarz sądowy pominął szereg istotnych faktów mających kluczowe znaczenie dala oceny możliwości płatniczych Skarżącego. Skarżący wskazał w tym zakresie na to, że jego sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto dodał, że poza zasiłkiem macierzyńskim żony, ani on ani jego żona nie uzyskują innych odchodów. Wpływy na rachunki bankowe związane są z pomocą udzielaną przez rodzinę Skarżącego i jego małżonki. Wysokie kwoty wpłat wynikają z faktu wysokich zobowiązań podjętych przez Skarżącego w czasie, gdy prowadził działalność gospodarczą i miał możliwość zaciągania takich zobowiązań. Wysokie raty kredytowe i leasingowe są rezultatem podjęcia zobowiązań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i w chwili obecnej obciążają osobisty budżet Skarżącego i jego małżonki. Zaciągnięte kredyty to kredyty obrotowe na prowadzenie działalności gospodarczej a leasing dotyczył samochodów niezbędnych do jej prowadzenia. Skarżący podkreślił, że banki kredytujące jako jeden z warunków udzielenia kredytu zastrzegły określony limit obrotów na rachunku bankowym, w związku z powyższym Skarżący dokonuje niezbędnych operacji finansowych aby wygenerować niezbędne obroty konieczne do zachowania kredytu w obecnym kształcie. Skarżący podkreślił ponownie, że w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, które w sposób znaczący ogranicza jego możliwości płatnicze w jakimkolwiek zakresie. Ponadto stwierdził, że referendarz sądowy nie uwzględnił okoliczności związanych z istniejącymi zobowiązaniami. Nie uwzględniono też, w ocenie Skarżącego, że zasadnicza część dochodów to pomoc finansowa najbliższej rodziny i jest ona przeznaczona na spłatę kredytów oraz na zabezpieczenie podstawowych potrzeb tj. na bieżące rachunki, wyżywienie, przedszkole itp. Ponadto Skarżący podniósł, że w innej zawisłej przed Sądem sprawie został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 14.242 zł co łącznie daje kwotę 18.000. Obciążenie taką kwotą w sposób destruktywny wpływa na budżet domowy Skarżącego i jego rodziny. Mając powyższe na uwadze Skarżący stwierdził, że jego wniosek w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego jest w pełni uzasadniony, gdyż wykazał on w sposób dostateczny i wiarygodny, że nie ma wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony przez Skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) dalej powoływana jako "P.p.s.a.", w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. – art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r., o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 15 września 2016 r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie zauważył bowiem, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 3.361 zł tytułem wpisu od skargi. Zdaniem Sądu powyższa konkluzja jest prawidłowa. Uwzględniając powyższą argumentację stwierdzić należy, iż zasadnie zważono w zaskarżonym postanowieniu, że Skarżący nie spełnił warunków do przyznania prawa pomocy, gdyż jego twierdzenia o pozostawaniu w trudnej sytuacji majątkowej nie znalazły odzwierciedlenia w nadesłanych dokumentach. Referendarz wskazał, iż z załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy zeznań podatkowych wynika, że w 2015 r. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 3.358.640,32. Natomiast żona Skarżącego uzyskała w 2014 r. dochód w kwocie 57.538,68 zł, a w 2015 r. dochód w kwocie 45.943,95 zł. W ocenie Sądu Skarżący, który posiadał wiedzę o toczącym się wobec niego postępowaniu winien mieć świadomość, iż pozostając w sporze z organem, który może znaleźć finał przed sądem powinien, w świetle poglądów prezentowanych w judykaturze, wykazywać się szczególną zapobiegliwością w zakresie finansowania udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, związanym z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą (por. postanowienia NSA z 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/2004, i z 25 lutego 2011r. sygn. akt I FZ 27/11, cbois.nsa.gov.pl). Powyższe w opinii Sądu świadczy o tym, iż Skarżący miał możliwość zabezpieczyć sobie w stosownym czasie środki finansowe na pokrycie tego wpisu od skargi. Na marginesie wskazać należy na istnienie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym prowadzenie działalności gospodarczej, nie tylko "ryzykownej", zobowiązuje przedsiębiorcę uzyskującego przychód, choćby w rozmiarze wskazanym w zaskarżonej decyzji, do zabezpieczenia środków na poczet kosztów działalności gospodarczej, a zatem na poczet także kosztów, takich jak w niniejszym postępowaniu (postanowienie z 12/9/2014 r., I FZ 339/14, CBOSA). Ponadto słusznie referendarz sądowy zauważył, że z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na konto Skarżącego oraz jego żony wpływają miesięcznie znaczne kwoty tj. na konto Skarżącego w kwietniu 2016 r. wpłynęła kwota 26.100 zł, w maju 4.000 zł, a w czerwcu 32.000 zł. Natomiast na rachunek żony wpłynęły kwoty w kwietniu 42.760,78 zł, a w maju 11.788,86 zł. Skarżący co prawda w sprzeciwie od powyższego postanowienia podnosi, że wpływy na rachunki bankowe związane są z pomocą finansową udzielaną przez rodzinę Skarżącego oraz jego małżonki. Jednak Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających powyższe. Skarżący nie nadesłał nawet na etapie sprzeciwu od postanowienia referendarza dokumentów potwierdzających to, że faktycznie otrzymuje pożyczki od rodziny, w jakich kwotach je otrzymuje, a ponadto, w jaki sposób Skarżący zwraca te pożyczki. Ponadto jak słusznie wskazał referendarz sądowy sam fakt posiadania zobowiązań nie może stanowić podstawy do przyznania prawa pomocy. Koszty sądowe należy bowiem traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Z tego też względu skonstatować należy, iż Skarżącemu prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie spełnił bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.