III SA/Wa 1417/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-02
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i znajduje się w stanie niewypłacalności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółce, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania, a wobec której prowadzona jest egzekucja, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd uznał, że w takich okolicznościach zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione, aby zapewnić stronie dostęp do wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Spółka S. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. Spółka wykazała, że nie dysponuje wystarczającym majątkiem, wobec niej prowadzona jest egzekucja, a wartość środków trwałych i saldo na rachunku bankowym są znikome. Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w 2012 r. i odnotowała stratę. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano spółce prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku S. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2009 r p o s t a n a w i a przyznać spółce prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
S. sp. z o.o., dalej jako strona lub spółka, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 27.06.2013 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na to, że: - nie dysponuje wystarczającym majątkiem na uiszczenie wpisu; - Sąd Rejonowy oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego; - Urząd Skarbowy prowadzi wobec strony egzekucję; - wartość środków trwałych wynosi 51108,95 zł; - wysokość straty to 159118,21 zł; - saldo na rachunku bankowym wynosi "0". Spółka załączyła postanowienie SR z [...] czerwca 2013 r. [...] o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania oraz rachunek zysków i strat za 2012 r.
Strona, wezwana przez referendarza sądowego pismem z 3.07. 2013 r. przesłała: zestawienie zobowiązań spółki na 12.07.2013 r., zestawienie należności spółki na 12.07.2013 r., wyciąg z rachunku bankowego od 1.01.2013 do 29.06.2013 r. , kopie bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok prowadzenia działalności.
W piśmie z 15.07.2013 r. strona wskazała, ze zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w 2012 r. i nie wystawia obecnie faktur VAT. Zaznaczyła przy tym, że stan niewypłacalności pogłębia się. Spółka nie posiada żadnych nieruchomości, a wspólnicy nie poczynili dopłat.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się w sprawie - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, że nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504).
Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie 3781,- zł. Do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy.
Referendarz sądowy zauważa, że znajdują potwierdzenie w aktach sprawy twierdzenia strony o znikomości środków posiadanych przez spółkę (por rachunek zysków i strat). W szczególności, należy zwrócić uwagę na wyciągi z rachunków bankowych spółki za ostatnie sześć miesięcy, z których wynika brak jakichkolwiek środków finansowych. Same należności prywatnoprawne strony wynoszą ok. 670000 zł, natomiast należności z tytułu podatku VAT oraz CIT- ok. 280 tys. zł. Nadto referendarz sądowy nie znalazł podstaw, by zakwestionować twierdzenia strony o prowadzonym wobec niej postępowaniu egzekucyjnym (dokument o dokonaniu czynności egzekucyjnych na s 34 akt sądowych), co determinuje wolność rozporządzania spółki posiadanymi środkami. Na ocenę zdolności spółki do uiszczenia kosztów sądowych w sprawie ma wpływ deklaracja spółki, potwierdzona przez złożone dokumenty księgowe i finansowe (sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2012 r, odpis wyciągu z rachunku bankowego), o zaprzestaniu działalności gospodarczej w 2012 r. Co więcej, za ostatni rok obrotowy spółka odnotowała, jak wynika z rubryki 8 formularza PPR, stratę w wysokości 159118 zł, a zobowiązanie spółki z tytułu kosztów postępowania, jak wynika z zestawienia zobowiązań z 12 lipca 2013 r. (karta 44 akt sądowych), to tylko niewielka część zobowiązań spółki, szacowanych na kwotę 4617039 zł. Pogląd o nienajlepszej sytuacji majątkowej (finansowej) spółki został tez wyrażony w postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. z [...] czerwca 2013 r. [...] , z którego wynika, że majątek spółki nie wystarcza nie tylko na zaspokojenie należności kontrahentów, ale nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. W tych okolicznościach, zdaniem referendarza sądowego, zwolnienie strony od kosztów sądowych wymagalnych na tym etapie postępowania, zabezpieczy jej dostęp do Sądu i umożliwi rozpoznanie sprawy, ponieważ spółka nie jest w stanie uregulować istniejących już zobowiązań, nie wspominając o uiszczeniu nowopowstałych należności. Z uwagi na zaprzestanie działalności gospodarczej przez stronę, wielkość jej zobowiązań i – co z tym związane – możliwość zaspokojenia zobowiązań z posiadanych, względnie uzyskanych w przyszłości środków, referendarz sądowy zadecydował o rozszerzeniu zwolnienia nie tylko na koszty sądowe wymagalne obecnie (wpis od skargi), ale tez na koszty sądowe w ogóle (m.in. opłaty kancelaryjne, opłaty od przyszłych środków zaskarżenia).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło