III SA/Wa 142/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007, 2008 i 2009 roku postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 2.000 zł (dwa tysiące złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzupełnieniu skargi, Skarżący, T. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ze względu na bardzo trudną sytuację materialną. Wskazał, że nie jest wstanie uiści wpisu sądowego w wysokości 25.000 zł. W załączeniu przesłał kopie z podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz kopie dokumentów dotyczących rozwiązania umów o [...]. Pismem z 1 lutego 2013 r. Skarżący został wezwany do złożenia wniosku na formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących jej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący złożył wniosek na formularzu oraz nadesłał stosowne dokumenty. Wnioskodawca oświadczył, że jego dochody wynoszą obecnie ok. 2.500 zł. Skarżący ma na utrzymaniu troje dzieci w wieku [...] , [...] i [...] lat. Ponadto pomaga chorej mamie, która z nim mieszka. Uzyskiwane dochody uniemożliwiają mu zaoszczędzenie jakichkolwiek kwot. Skarżący oświadczył również, że posiada dom o pow. 150 m² oraz dwa samochody: [...] z 2004 r. o wartości ok. 20.000 zł oraz [...] o wartości 15.000 zł. Matka Wnioskodawcy otrzymuje emeryturę w wysokości 1.997 zł. Skarżący wyjaśnił, że jego dochody i dochody jego matki wynoszą średnio 4.400 zł netto miesięcznie, z kolei miesięczne wydatki to: prąd 700 zł, wywóz śmieci 150 zł, gaz 500 zł, woda, ścieki 150 zł, podatek od nieruchomości 50 zł, szkoły dzieci 1.500 zł, wyżywienie 1.000 zł, leki dla mamy 300-400 zł. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 4.891 zł (a nie 25.000 zł jak wskazuje Skarżący). Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że aktualnie jego sytuacja finansowa nie jest najlepsza. Powyższe związane jest przede wszystkim ze znaczącym spadkiem przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Jak wynika z nadesłanego wydruku z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, przychody, które jeszcze w połowie 2012 r. wynosiły ok. 150.000 zł miesięcznie, spadły w ostatnim kwartale 2012 r. do ok. 30.000 zł. Z wyjaśnień Skarżącego wynika, iż powyższe było wynikiem wypowiedzenia umów o [...] przez jego kontrahentów. W konsekwencji dochód z działalności, który wynosił miesięcznie ok. 10.000.-15.000 zł zmalał do ok. 3.000 zł. Dodatkowo, z oświadczeń Skarżącego wynika, że poza podstawowymi kosztami utrzymania domu, wyżywienia, partycypuje on w kosztach utrzymania trójki dzieci (nie prowadzą wspólnie gospodarstwa domowego) opłacając ich szkoły w wysokości 1.500 zł miesięcznie. W związku z powyższym, wskazać należy, że sytuacja majątkowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 2.000 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem należy, że Skarżący, prowadzi działalność gospodarczą, i mimo znaczącego spadku przychodów, roczna ich wysokość wyniosła ponad 1.300.000 zł. Oceny tej nie zmienia fakt poniesienia jednocześnie dużych kosztów uzyskania przychodu, bowiem w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenia kosztów i przychodów tak, by w końcowym rozliczeniu obciążenia podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle wyeliminować. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.