III SA/Wa 1422/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi C. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata - Pismem z 26 lipca 2007 r. C. Z. (zwana dalej "Skarżącą) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w O. w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2007 r. W skardze zawarto wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu PPF Skarżąca zmodyfikowała zakres powyższego żądania, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że jest inwalidką [...] grupy, otrzymującą rentę rodzinną po zmarłym mężu w kwocie 950 zł. Według oświadczenia Skarżącej ww. środki stanowią jedyne źródło utrzymania jej i jej bezrobotnej córki. Z ww. kwoty około 300 zł miesięcznie pochłaniają wydatki na zakup lekarstw (Skarżąca choruje na [...]). Jednocześnie Skarżąca podniosła, że w czerwcu br. zaciągnęła kredyt bankowy na zakup lekarstw i opału na zimę. Z oświadczenia o stanie majątku wynika, że Skarżąca posiada 32-letni dom o powierzchni [...] m2., oborę wraz z drewnianą, 40-letnią stodołą i suszarnią do suszenia tytoniu, a ponadto nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Pismem z 13 września 2007 r. Skarżąca, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), została wezwana do udzielenia dodatkowych informacji na temat swojej sytuacji majątkowej poprzez przedstawienie dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie nadesłała kserokopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za 2006 r., z którego wynika, że przychód Skarżącej za ww. rok wyniósł 13.400,38 zł oraz potwierdzenie wpłaty na rzecz urzędu skarbowego kwoty 3 zł tytułem rozliczenia rocznego za 2006 r. Odpowiadając na wezwanie w zakresie dotyczącym wskazania wysokości ponoszonych przez Skarżącą stałych kosztów utrzymania, oświadczyła, że 196 zł wynosi miesięczna rata kredytu zaciągniętego na zakup opału i lekarstw, 46 zł przeznacza na zakup gazu, opłata za energię elektryczną wynosi 57,16 zł, na kartę do telefonu komórkowego wydatkuje 25 zł. Skarżąca ponownie podniosła, ze ok. 300 zł miesięcznie kosztują ją lekarstwa. Niezależnie od powyższego Skarżąca podniosła, że 128 zł rocznie wynosi jej podatek rolny a 200 zł obowiązkowe ubezpieczenie budynków. Na potwierdzenie powyższych okoliczności Skarżąca przedstawiła kserokopie określonych dokumentów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 P.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sytuacją finansową, w której znajduje się skarżąca przyznać należy, iż wypełnia ona przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z oświadczeń wnioskodawczyni i załączonych dokumentów wynika bowiem, iż prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z pozostającą bez pracy córką, utrzymując się z renty rodzinnej po zmarłym mężu. Jako osoba starsza i schorowana ponosi na zakup lekarstw wydatki sięgające 1/3 jej dochodów. Na zakup opału przed zbliżająca się zimą zaciągnęła kredyt bankowy, którego rata wynosi 196 zł. Po dokonaniu niezbędnych opłat, wnioskodawczyni i jej córce ledwie wystarcza na zakup wyżywienia i podstawowych środków czystości. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować żadnych środków na pokrycie kosztów sądowych oraz pozyskanie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.