III SA/Wa 1424/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o. o. na decyzję Ministra Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON oddala skargę Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 roku Minister Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2003 roku o nr [...], na mocy której organ I instancji określił -M" sp. z o.o. w T. , dalej zwanej Spółką, wysokość zobowiązania z tytułu wpłat należnych na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za miesiąc styczeń 1999 roku oraz za miesiące od stycznia do września 2001 roku w wysokości [...] zł. oraz odsetki za zwłokę w wysokości [...]zł. Uzasadniając decyzję Minister Polityki Społecznej podniósł, że w stosunku do Spółki obowiązek dokonywania wpłat na PFRON wynika z art. 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.), dalej określanej jako ustawa o rehabilitacji. Zgodnie z przepisem art. 25 tej ustawy pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy obowiązany jest dokonywać miesięcznych wpłat na PFRON w wysokości wynikającej z wyliczenia dokonanego na podstawie tego przepisu, chyba że osiąga odpowiedni wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Terminy tych wpłat wynikają z art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżąca Spółka nie dokonywała obowiązkowych wpłat w terminie. Decyzja określająca zaległość po stronie Spółki - podkreślił organ II instancji - oparta została o składane przez nią deklaracje oraz wielkość dokonywanych przez Spółkę przelewów. Organ podniósł także, że Spółka nie przedstawiła w toku postępowania żadnych dokumentów, które potwierdzałyby jej współpracę z zakładami pracy chronionej. Spółka nie uczyniła tego także w toku postępowania przed organem II instancji, wezwana do uzupełnienia materiału dowodowego. W tej sytuacji zdaniem Ministra Polityki Społecznej uznać należało, że decyzja organu I instancji odpowiadała prawu a określona wielkość zaległości wpłat była prawidłowa. Spółka zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 21 ust. i art. 22 ust. 1 ustawy o rehabilitacji oraz art. 122 Ordynacji podatkowej (Op). Uzasadniając swoje zarzuty Spółka podniosła, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą wynikającą z błędu rachunkowego, bowiem przy określeniu wysokości zobowiązania Spółki wskazano, że kwota zaległości Spółki wobec PFRON wynosi [...], w tym kwota zaległości głównej [...] zł. a odsetek za zwłokę [...] zł. Nadto Spółka podniosła, że organy obu instancji nie wykonały w sposób należyty obowiązków spoczywających na nich z mocy art. 122 i art. 187 Op i nie wystąpiły do podmiotu wskazanego w odwołaniu, tj. Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w J. , o udzielenie odpowiednich informacji na temat współpracy ze Spółką. Ponieważ spółdzielnia ta miała charakter zakładu pracy chronionej, informacje te miałyby wpływ na określenie wysokości zobowiązania Spółki wobec PFRON. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2003 roku o nr [...]. Minister Polityki Społecznej wniósł o oddalenie skargi, podnosząc co do zasady argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto wskazał, że Spółka, kwestionując wyliczenia organu I instancji oparte o deklaracje Spółki i dokonane przez nią wpłaty, nie przedstawiła, poza ogólnymi zarzutami, żadnych dowodów, które uzasadniałyby zmniejszenie należności Spółki wobec PFRON. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności orzeczenia. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu, a podniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Pamiętać należy, iż zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 z późn. zm.) do wpłat określonych w art. 21 ust. 1, art. 23, art. 31 ust. 3 pkt 1 i art. 33 ust. 4a, 7, i 7a tej ustawy stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Rozwiązanie to zapewnia skuteczność ściągania należnych Państwowemu Funduszowi Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych środków, jednocześnie jednak obliguje Fundusz do zachowania zasad i reguł postępowania określonych tą ustawą a przedsiębiorcom dokonującym wpłat na rzecz Funduszu daje w tym zakresie uprawnienia przysługujące podatnikom. W szczególności, na tej podstawie - zgodnie z art. 122 Op - organy obu instancji były w toku postępowania obowiązane podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a także - zgodnie z art. 187 § 1 Op - zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Należy zaznaczyć, iż powołane przepisy w żaden sposób nie mogą stanowić podstawy do obarczenia strony postępowania podatkowego tzw. ciężarem dowodu. Nie stanowią jednakże z drugiej strony nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów dla organów podatkowych. Organy podatkowe są na podstawie tych przepisów obowiązane dokładnie wyjaśnić sprawę. Jednakże, jeżeli jak w niniejszej sprawie, organy na podstawie zebranego materiału dowodowego, tj. deklaracji Spółki oraz dowodów dokonanych przez nią wpłat, dokonały ustaleń odnośnie stanu faktycznego, to Spółka, nie mogła oczekiwać, bez okazania należytej aktywności ze swojej strony, że organy te będą prowadzić czynności dowodowe odnośnie kwestii uznanych już za wyjaśnione i udowodnione. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 191 Op zasadą swobodnej oceny dowodów, jeżeli organy prowadzące postępowanie uznały daną okoliczność za udowodnioną na podstawie już przeprowadzonych dowodów, to mają prawo uznać przeprowadzanie kolejnych dowodów w tej samej sprawie za zbyteczne. Oczywiście ta ocena organów podlega każdorazowo ocenie sądu. Podnieść należy, że w badanej sprawie ocena organów prowadzących postępowanie oparta została co do zasady na dowodach pochodzących od Spółki, z jednej strony - na jej deklaracjach, z drugiej zaś - na dowodach wpłat. Jeżeli Spółka chciała zakwestionować prawidłowość ustaleń w tym zakresie, to powinna była przynajmniej uprawdopodobnić swoje twierdzenia, a nie ograniczać się do stwierdzenia, że z uwagi na prowadzone postępowanie układowe oraz zatrudnienie niewielkiej liczby osób -nie jest w stanie odszukać w archiwum dokumentów księgowych" (k. 13). Wydaje się, że w takim stanie obciążanie organu prowadzącego postępowanie obowiązkiem sprawdzania każdorazowych twierdzeń Spółki daleko wykraczałoby poza obowiązki wynikające z art. 122 i 187 Op. Nadto należy stwierdzić, że rację ma Spółka, gdy twierdzi, że do decyzji organu I instancji zakradł się błąd rachunkowy, gdyż nie jest to możliwe, aby kwota zaległości Spółki wobec PFRON wynosiła [...] zł., przy czym kwota zaległości głównej wynosiła [...] zł. a odsetek za zwłokę [...]zł. Podkreślenia jednak wymaga, że błąd ten nie może mieć wpływu na ocenę decyzji, bowiem określa ona w sposób prawidłowy zarówno kwotę zaległości głównej jak i kwotę odsetek. Wielkości tych Spółka nie tylko nie kwestionuje, nie kwestionuje też co do zasady podstawy ich obliczenia. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu strony, czy też zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad opisanych w art. 120-124 Op, organy nie naruszyły też dyspozycji art. 200 Op. Wydając rozstrzygnięcie, organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa a stwierdzone uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało skargę jako niezasadną oddalić.