III SA/Wa 1425/15
WyrokWSA w Warszawie2015-06-30
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek tej opłaty, która używa form czasownikowych "dokonuje" i "ustala" zamiast "dokonała" i "ustaliła", jest nieważna z powodu naruszenia przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Rady Miejskiej, uznając, że Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej zasadnie stwierdziło nieważność uchwały rady gminy. Uchwała ta naruszała przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ponieważ użyte w niej formy czasownikowe "dokonuje" i "ustala" nie odzwierciedlały prawidłowo obowiązku rady gminy do faktycznego ustalenia metody i stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w momencie podejmowania uchwały.Stan faktyczny
Rada Miejska w B. wniosła skargę na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W., która stwierdziła nieważność uchwały Rady Miejskiej w Błoniu z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek tej opłaty. Kolegium RIO uznało, że uchwała Rady narusza art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z powodu błędnego użycia wyrazów "dokonuje" i "ustala" zamiast form przeszłych. Rada Miejska zarzuciła, że użyte formy są prawidłowe i wskazują na czynność mającą miejsce w chwili podejmowania uchwały.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Miejskiej w B. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Rady Miejskiej w B. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w Błoniu w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawek tej opłaty oddala skargę
III SA/Wa 1425/15
UZASADNIENIE
Rada Miejska w B. wniosła do tutejszego Sądu skargę na uchwałę Nr [...] Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w W. z dnia [...]marca 2015r. orzekającą nieważność uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] lutego 2015r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenie wysokości stawek tej opłaty.
Kolegium RIO zaskarżoną uchwałą Nr [...] stwierdziło nieważność uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] lutego 2015 r. gdyż oceniło, że pozostaje ona w sprzeczności z przepisem art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (dalej: ucpg).
Zdaniem Kolegium, unieważniona uchwała narusza w.w. przepisu poprzez błędne, niezgodne z zasadami wykładni gramatycznej, użycie wyrazów: "dokonuje" i "ustala". Kolegium oceniło, iż użycie wyrazu "dokonuje" jest wadliwe gramatycznie, gdyż ze wskazanego przepisu ustawy ucpg wynika, że rada gminy "dokona", a nie "dokonuje" wyboru metody ustalenia opłaty za g.o.k. oraz, że "ustali" a nie "ustala" stawkę opłaty za g.o.k. W uchwale Rady powinien więc, zdaniem Kolegium, znaleźć zapis, że Rada "dokonała" wyboru metody ustalenia opłaty g.o.k. oraz "ustaliła" stawkę tej opłaty, a nie, że uchwałą Rada "dokonuje" wyboru metody ustalenia opłaty za g.o.k. oraz "ustala" stawkę tej opłaty. Ponadto Kolegium wskazało na wadliwość użytych w uchwale unieważnionej zwrotów: "stawce opłat" i "stawkach opłat" odpowiednio w § 1 i § 2 tej uchwały.
W skardze na tę uchwałę Rada Miasta B. zarzuciła, że przyjęcie formuły, określającej czynność wykonania uchwałą delegacji ustawowej, używając wyrazu "dokonała" ("Rada.... wyboru metody"), a więc w czasie przeszłym dokonanym, wskazywałoby na to, iż Rada wybrała już wcześniej metodę ustalenia opłaty, natomiast w unieważnionej uchwale tylko, niejako deklaratoryjnie, zawiadamia o tym wcześniejszym wyborze. Brak byłoby przy tym doprecyzowania, w jakiej formie to wcześniej uczyniła.
Zdaniem Rady, formułując czynność wyboru metody prawidłowo stwierdzono, że "dokonuje się", bo oznacza to, iż czynność ma miejsce właśnie w chwili podejmowania uchwały. Nie jest to więc - wbrew twierdzeniom Kolegium - forma niedokonana.
Analogicznie jest z użytym w unieważnionej uchwale z wyrazem "ustala", który zastosowany został z dodaniem "się" w łącznej formule : "ustala się", co wskazuje na jej tryb dokonany, gdyż Rada czyni to właśnie z chwilą podjęcia uchwały. Użycie formy "ustali", jak chce tego Kolegium, byłoby w skutkach niewykonaniem delegacji ustawowej. Taka forma - jako niedokonana - ma zastosowanie w przepisie delegacyjnym, stosowanym w aktach wyższego rzędu i znajduje uzasadnienie, spełniając wymogi techniki legislacyjnej regulowanej rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów. Łączy bowiem w sobie funkcję powierzającą uregulowanie określonej kwestii w formie aktu wykonawczego wydanego przez wskazany takim przepisem organ jakim w niniejszej sprawie jest Rada Miejska.
Nie można też uznać za błędne, zdaniem Rady, posłużenie się przemiennie co do liczby wyrazem "stawka" w § 1 i § 2 unieważnionej uchwały Rady. W § 1 wyraz ten zastosowany w liczbie pojedynczej odnosi się odrębnie do stawki opłaty wymienionej rozdzielnie w punktach odpowiednio 1 -ym i 2-gim § 2 -ego. Natomiast w § 2 użyty został jako obejmującym dwie różne stawki: za odbiór selektywny (pkt 2) i nieselektywny (pkt 1).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując poglądy, wyrażone w uzasadnieniu uchwały stwierdzającej nieważność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 6 j ust. 1 ustawy o u.cz.p.g. stanowi, że w przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, opłata za g.o.k. stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (w tym np. liczby gospodarstw domowych mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość) oraz stawki opłaty (pkt 1), lub też iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki opłaty (pkt 2), lub też iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty (pkt 3), ustalonej przez radę gminy na podstawie art. 6 k ust. 1 ustawy. Ustalenie opłaty następuje w drodze uchwały, a więc aktu wykonawczego, wydanego na podstawie ustawy podatkowej.
Ponadto z ust. 2 art. 6 j ustawy o u.cz.p.g. wynika, że w przypadku iloczynu liczby gospodarstw domowych mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za g.o.k.
Jak zatem trafnie zauważyło Kolegium, z wykładni gramatycznej art. 6 j ust. 1 i 2 ustawy o u.cz.p.g. wynika, że na podstawie określonej przez ustawodawcę metody ustalania opłaty za g.o.k. rada gminy jest obowiązana ustalić zarówno stawkę opłaty jak i ustalić podstawę obliczenia opłaty czyli liczbę mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub też ilość zużytej wody z danej nieruchomości, lub też powierzchnię lokalu mieszkalnego. Zatem rada gminy w uchwale jest obowiązana określić konstrukcję merytoryczną opłaty za g.o.k. oraz może zróżnicować stawkę opłaty w zależności od podstawy naliczenia opłaty za g.o.k.
Powyższe stanowi ustalenie przez radę gminy w drodze aktu wykonawczego konstrukcji opłaty za g.o.k. na podstawie metody ustalania tej opłaty określonej przez ustawodawcę.
Jak więc zasadnie zauważyło Kolegium, w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy rada gminy może ustalić, że np. opłata za g.o.k. stanowi iloczyn liczby gospodarstw domowych mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz miesięcznej stawki opłaty w wysokości 20 zł od jednego gospodarstwa domowego, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane (jedna stawka opłaty ). Może też ustalić np., że opłata za g.o.k. stanowi iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz miesięcznej stawki opłaty w tym, dla lokalu mieszkalnego o powierzchni do 50 m2 opłata stanowi iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty w wysokości 0,45 zł za 1 m2 powierzchni lokalu natomiast dla lokalu mieszkalnego o powierzchni powyżej 50 m2 opłata stanowi iloczyn powierzchni lokalu mieszkalnego oraz stawki opłaty w wysokości 0,50 zł za 1 m2 powierzchni lokalu, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbieranie i odbieranie (stawka opłaty zróżnicowana).
Zatem przepis art. 6 j ust. 1 i 2 ustawy o u.cz.p.g. nie określa konstrukcji opłaty za g.o.k. obowiązującej w gminie, lecz określa metody ustalania tej opłaty.
Trafna jest zatem konstatacja Kolegium, że w tej sytuacji na podstawie delegacji art. 6 k ust. 1 ustawy o u.cz.p.g. rada gminy jest obowiązana określić w uchwale opłatę za g.o.k. czyli ustalić jej konstrukcję merytoryczną oraz ustalić stawkę takiej opłaty, nie zaś jest obowiązana do "dokonania w uchwale wyboru jednej z metod ustalania opłaty za g.o.k. określonej przez ustawodawcę oraz do ustalenia stawki tej opłaty".
Sąd podziela stanowisko Kolegium w zakresie wykładni gramatycznej § 1 uchwały Rady Miejskiej w B., iż nie wynika z niej, że w przypadku nieruchomości na której zamieszkują mieszkańcy, opłata (podmiot zdania) za g.o.k. stanowi (orzeczenie zdania) iloczyn liczby mieszkańców, zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej przez Radę Miejską. Zdanie, stanowiące § 1 uchwały Rady Miejskiej w Błoniu, nie zawiera podmiotu zdania (zdanie bezpodmiotowe) natomiast użyty w tym zdaniu czasownik "dokonuje się" jest czasownikiem bezosobowym czyli takim, który nie odmienia się przez osoby, liczby, rodzaje (nie wskazuje więc, kto wykonuje daną czynność), oraz który występuje w zdaniu bezosobowym w funkcji orzeczenia. W języku polskim obok czasownika osobowego "dokonać" czyli zrobić coś, doprowadzić coś do skutku, do końca, urzeczywistnić coś, dokończyć coś, występuje także czasownik bezosobowy "dokonać się" czyli zostać dokonanym, zrobionym, dojść do skutku, mieć miejsce, zajść, odbyć się.
W § 2 ust. 1 unieważnionej uchwały wskazano, że ustala się stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w § 1, podczas gdy w § 1 uchwały jest mowa o stawce opłaty ustalonej w § 2 ust. 1 lub 2 uchwały.
Sąd podziela ocenę Kolegium, że jeżeli opłata za g.o.k. stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty, to tym samym konstrukcja takiej opłaty przewiduje jedną stawkę opłaty, nie zaś stawki opłaty. A zatem z § 1 i § 2 uchwały Rady Miejskiej w B. nie wynika, że Rada ta w uchwale określiła konstrukcję merytoryczną opłaty za g.o.k. a tym samym w drodze uchwały dokonała wyboru metody ustalenia opłaty za g.o.k. spośród metod określonych przez ustawodawcę oraz że ustaliła stawkę takiej opłaty.
Nadto- jak trafnie zauważyło Kolegium- Rada Miejska w B. w § 1 uchwały dokonała modyfikacji art. 6 j ust. 1 ustawy o u.cz.p.g., który określa metody ustalania opłaty za g.o.k. w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy (przedmiot opłaty) nie zaś w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
Skoro zatem Rada Miejska w B. nie wypełniła delegacji art. 6 k ust. 1 pkt 1 ustawy o u.cz.p.g., Kolegium zasadnie stwierdziło nieważność uchwały.
Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona uchwała Kolegium zawierała uchybienia, nie wskazane w skardze. Skoro zatem zaskarżony akt jest prawidłowy, skarga na uchwałę Kolegium została przez Sąd oddalona na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło