III SA/Wa 1429/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, A. G. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, iż aktualnie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej z uwagi na przewlekłą chorobę i związanymi z nią kosztami leczenia. Wyjaśniła ponadto, że ma różne zobowiązania finansowe. Pracuje w charakterze nauczyciela, jej dochody nie są więc wysokie. Oświadczyła, że jej miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosi ok. 2.000 zł netto. Ponadto, ze złożonego wniosku wynika, że skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, poza mieszkaniem o pow. 45,5 m², nie posiada żadnego majątku. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie i zwolnienie lekarskie. Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, w dniu 30 czerwca 2008 r., referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania: zeznania podatkowego za 2007 r., zaświadczenia o wysokości dochodów uzyskanych w 2008 r., wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące oraz wskazania i udokumentowania wysokości miesięcznych wydatków składających się na bieżące utrzymanie skarżącej. W odpowiedzi skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do złożenia przedmiotowych dokumentów i wyjaśnień do 8 września 2008 r., z uwagi na okres wakacyjny i zorganizowany urlop. Zarządzeniem z 1 sierpnia 2008 r. referendarz sądowy przedłużył powyższy termin o siedem dni od daty doręczenia niniejszego zarządzenia. Przedmiotowe zarządzenie zostało doręczone w dniu 25 sierpnia 2008 r. (zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a) Mimo upływu wskazanego terminu skarżąca nie nadesłała żądanych dokumentów oraz nie złożyła oświadczeń. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 P.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Ustosunkowując się do powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że to na skarżącej ciążył obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Przede wszystkim nieznana była wysokość miesięcznych wydatków ciążących na skarżącej. W konsekwencji niemożliwa była ocena, czy skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach postępowania. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej skarżącej referendarz sądowy, w oparciu o przepis art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, mimo przedłużenia terminu do dokonania tej czynności. Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nie przeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.