III SA/Wa 143/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-17

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący działalność gospodarczą generującą wysokie przychody, pomimo istniejących zadłużeń i postępowań egzekucyjnych, może zostać uznany za nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 2 pkt 2 PPSA?
Ratio decidendi
Podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nawet jeśli posiada zadłużenia i toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne, nie może zostać uznany za nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego, jeśli jego działalność generuje wysokie przychody. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zarezerwowane dla przypadków obiektywnej niemożności zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu, co dotyczy przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie ich pozbawionych.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka cywilna G. s.c. K. U., R. U. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na zablokowanie konta, spadek zamówień i przychodów oraz utratę zaufania kontrahentów. Mimo przedstawienia dokumentacji finansowej, w tym deklaracji VAT i zeznań podatkowych wspólników, referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na wysokie przychody spółki z prowadzonej działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. s.c. K. U., R.U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – G. s.c. K. U., R. U. na urzędowym formularzu PPPr, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że zablokowanie jej konta uniemożliwiło zgromadzenie środków na opłacenie tych kosztów. Powołała się także na spowodowany kryzysem gospodarczym spadek zamówień oraz spadek przychodów wywołany utratą zaufania kontrahentów wskutek prowadzonych postępowań kontrolnych i podatkowych. Wartość kapitału zakładowego i środków trwałych Skarżąca określiła na [...] zł. Wyjaśniła, że nie sporządza bilansu, gdyż prowadzi księgę przychodów i rozchodów. Do majątku zaliczyła samochód [...]. Podała że na jednym z kont widnieje saldo debetowe 274,89 zł, na drugim zaś zabezpieczenie na kwotę 700.000 zł. Wspólnicy oświadczyli, że dysponują skromnym dochodem w wysokości ok. 2.000 zł, który przeznaczany jest na bieżące koszty utrzymania. Nie posiadają oszczędności. Dodatkowo R. U. powołał się na zły stan zdrowia. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca poinformowała, że nie posiada wierzytelności, zaś cały czas toczą się postępowania egzekucyjne. Skarżąca przedłożyła deklaracje VAT, zestawienie przychodów i rozchodów za lata 2012-2013, zeznania podatkowe wspólników, oświadczenie w sprawie wynagrodzenia pełnomocnika, oświadczenie w sprawie wyciągu z konta firmowego, tytuły wykonawcze, zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych, opinie bankowe o rachunku, zaświadczenia o wysokości dochodu, zaświadczenia o posiadaniu rachunków, pisma w sprawie umowy leasingu, dokumentację dotyczącą umów kredytowych, wyciągi bankowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Zdaniem referendarza sądowego Skarżącej do tej kategorii nie można zaliczyć. Co prawda na Skarżącej ciąży zadłużenie z tytułu niespłaconych kredytów ([...], [...], [...]), umów leasingowych ([...], [...]) czy podatków, wskutek czego toczą się przeciwko niej postępowania egzekucyjne, niemniej nie jest to wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że Skarżąca nie posiada możliwości zgromadzenia środków finansowych na uiszczenie kosztów sądowych. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, iż Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, która generuje znaczne przychody - w samym tylko styczniu 2013 r. przychody te wyniosły 285.209,43 zł. W ubiegłym zaś roku przychody wyniosły 3.456.221,79 zł. Skalę tej działalności obrazują deklaracje VAT za ostatnie 6 miesięcy. Wynika z nich, że miesięcznie sprzedaż kształtuje się na poziomie od 135.255 zł do 632.028 zł. Trudno zatem przyjąć, że Skarżąca – przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym, nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż suma należnych wpisów związanych z jej udziałem w pięciu postępowaniach (III SA/Wa 109-111/13, III SA/Wa 143/13 i III SA/Wa 591/13) wynosi 16.535 zł. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca przesłała wyciągi tylko z dwóch posiadanych przezeń rachunków bankowych (oba w [...]). Tymczasem z nadesłanych materiałów wynika, że Skarżąca jest klientem także innych banków, choćby [...]. Nadto wśród tych materiałów znajdują się zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego w [...], [...], [...], [...]. Także argumentacja Skarżącej, jakoby blokowane w dalszym ciągu (po ustaniu zabezpieczenia we wrześniu 2012 r.) konto uniemożliwiło jej zgromadzenie środków, nie znajduje odzwierciedlenia w nadesłanych materiałach. Przeciwnie wyciągi bankowe wskazują, że w grudniu 2012 r. na koncie w [...] dokonywano operacji (wpływy i wypływy) i to na znaczne kwoty (przykładowo 4 grudnia 2012 r. na kwotę 156.013,20 zł). Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło