III SA/Wa 1430/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...] w G. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące od grudnia 2016 r. do marca 2017 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych [...] w G. (dalej: "Skarżący" lub "Zespół"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "PFRON") za miesiące od grudnia 2016 r. do marca 2017 r. We wskazanej skardze Skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Zespół nie posiada środków pieniężnych niezbędnych do uregulowania zobowiązania. W ostatnim czasie Prezes PFRON wydał pięć decyzji ustalających zobowiązania Zespołu na łączną kwotę około 320.000 zł. Wszystkie decyzje uzyskały walor ostateczności w marcu 2018 r. Z uwagi na ostateczność decyzji ustalających wysokość wpłat na PFRON Skarżący w dniu 9 kwietnia 2018 r. złożył do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wnioski o wstrzymanie wykonania tych decyzji (kserokopie wniosków w załączeniu), ale do dnia dzisiejszego wnioski nie zostały rozpatrzone. W razie przymusowego i natychmiastowego egzekwowania zobowiązań wobec PFRON w sprawie tej zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącego. Żądana kwota to bardzo duża należność w stosunku do możliwości finansowych Zespołu. Taki wydatek nie został przewidziany w planie finansowym Zespołu, zatem jego realizacja stanowiłaby naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Egzekucja tak znacznej kwoty bez możliwości zaplanowania przez dłużnika tych wydatków i rozłożenia ich w czasie spowoduje zmniejszenie środków na realizację zadań publicznych, ograniczenie wykonania niezbędnych zadań dłużnika, a także destabilizację jego sytuacji finansowej, w tym uczyni niemożliwym zapłatę wynagrodzeń pracownikom Zespołu. W ostatecznym rozrachunku to uczniowie i pracownicy Zespołu zostaną dotknięci koniecznością natychmiastowego uregulowania zobowiązań wobec PFRON. Skarżący jest związany planem finansowym ustalanym przez jednostkę samorządu terytorialnego, której podlega, nie posiada własnych środków, a jedynie kwoty subwencji oświatowych i środki własne powiatu, które zostały przekazane na realizację planu finansowego. Natomiast powiat, który finansuje działalność Zespołu jest zobowiązany dysponować środkami zgodnie z uchwałą budżetową. W związku z powyższym swoboda Zespołu w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona, gdyż Zespół nie jest przedsiębiorstwem prywatnym działającym w ramach swobody działalności gospodarczej. Przekazanie przez powiat dodatkowych środków na uiszczenie spornej należności chociażby z rezerwy ogólnej budżetu, mogłoby spowodować konieczność zmniejszenia środków m.in. na realizację zadań publicznych, a w perspektywie ograniczenie wykonania niezbędnych zadań należących do kompetencji powiatu i destabilizację jego sytuacji finansowej. W ostatecznym rozrachunku to mieszkańcy powiatu zostaliby zatem dotknięci w znaczącej mierze koniecznością zmniejszenia środków na realizację zadań publicznych, bądź odstąpieniem od realizacji tych zadań przez jednostkę samorządu terytorialnego (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt. III SA/Wa 3746/17). Zobowiązany jest jednostką sektora finansów publicznych i nie unika płacenia swoich zobowiązań, jednak Zespół nie dysponuje żadnymi wolnymi środkami, które mogłyby być zabezpieczone na poczet ewentualnych zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości 27.012 zł. Zaplanowane wydatki osobowe na które składają się wynagrodzenia z pochodnymi, szkolenia, zapomogi i inne świadczenie rzeczowe dla pracowników kształtują się na poziomie 89% sumy wydatków. Pozostałe 11% to wydatki rzeczowe (ok. 800 tys. zł) z których blisko 40% stanowi zakup energii. Z pozostałej części budżetu finansowane są zakupy materiałów (m.in. biurowych, środków czystości, czasopism), pomocy naukowych i usług w tym usług remontowych oraz realizowany projekt PO WER (wyjazdy zagraniczne dla uczniów). Zespół nie ma możliwości wygospodarowania spornej kwoty bez uszczerbku dla realizacji swoich ustawowych zadań, jak i zadań publicznych Powiatu [...]. Kwota około 27.012 zł tytułem zobowiązań wobec PFRON nie została przewidziana w planie finansowym dłużnika na 2018 r., gdyż w dacie tworzenia planu te zobowiązania nie były jeszcze ostatecznie ustalone. Uregulowanie zobowiązań nie jest możliwe w ciągu kilku dni od wydania zaskarżonej decyzji, gdyż niezbędna jest zmiana budżetu Powiatu [...]. Takiej zmiany może dokonać wyłącznie Rada Powiatu [...], która obraduje na sesjach odbywających się średnio raz na dwa miesiące. Do wniosku Skarżący załączył plan finansowy Zespołu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), po przekazaniu skargi sądowi, o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 p.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że argumenty i okoliczności przytoczone przez Skarżącego we wniosku dają podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonując oceny zasadności wniosku, Sąd wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, iż Skarżący nie dysponuje w chwili obecnej kwotą pieniędzy umożliwiającą dokonanie zapłaty należnego zobowiązania bez uszczerbku dla bieżącego funkcjonowania i spełniania zadań publicznych. W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem Skarżącej, iż Zespół jest związany planem finansowym ustalanym przez jednostkę samorządu terytorialnego, której podlega, nie posiada własnych środków, a jedynie kwoty subwencji oświatowych i środki własne powiatu, które zostały przekazane na realizację planu finansowego. Natomiast powiat, który finansuje działalność Zespołu jest zobowiązany dysponować środkami zgodnie z uchwałą budżetową. W związku z powyższym swoboda Zespołu w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona, gdyż Zespół nie jest przedsiębiorstwem prywatnym działającym w ramach swobody działalności gospodarczej. Sąd uznał, iż Skarżący wykazał, że egzekucja tak znacznej kwoty (27.012 zł.) bez możliwości zaplanowania tych wydatków i rozłożenia ich w czasie może spowodować trudne do odwrócenia skutki również w następstwie utraty płynności finansowej, tj. trudności z realizacją zadań publicznych i wynikające z nich negatywne konsekwencje m.in. dla uczniów i pracowników Zespołu. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności stanowią podstawę do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla Zespołu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Tym samym uznać należało, że w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącemu ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez pod kątem zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.