III SA/Wa 1432/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-17
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykazała trudną sytuację materialną, ale jest w stanie wygospodarować część środków na pokrycie kosztów sądowych, może zostać częściowo zwolniona od wpisu sądowego?Ratio decidendi
Strona może zostać częściowo zwolniona od wpisu sądowego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy wpis sądowy jest jedynym kosztem, a strona jest w stanie wygospodarować część środków na jego pokrycie, prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie przekraczającej tę, którą strona jest w stanie uiścić.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Uzasadniając wniosek, podniósł trudną sytuację materialną wynikającą z emerytury pomniejszonej o egzekucję administracyjną, bieżących wydatków oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego dochody, wydatki oraz sytuację majątkową.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 250 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie powyżej 250 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt złotych)
Skarżący M.S. na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podniósł, że jego emerytura pomniejszona jest o 588,14 zł w związku z egzekucją administracyjną. Do swoich miesięcznych wydatków zaliczył opłaty za: czynsz 652,14 zł, energię 79,22 zł, telefon 60 zł, leki 200 zł, telewizję 49,45 zł. Oświadczył również, że w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na kwotę 11.000 zł.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Skarżący posiada działkę o powierzchni 0,0858 ha zabudowaną budynkami o powierzchni 73 i 58 m² oraz budynki gospodarcze o powierzchni 9, 14 i 22 m² Nieruchomości te użytkowane są przez dzieci nieodpłatnie.
Z oświadczenia wynika również, że Skarżący z tytułu emerytury uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.446,67 zł. (brutto). Natomiast jego żona, z tego samego tytułu uzyskuje dochód 1.065 zł (brutto) miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT-37 za 2012 r., z którego wynika, że Skarżący uzyskał dochód w kwocie 30.476,66 zł, a jego żona dochód w kwocie 13.786,28 zł., rachunki bieżących opłat, wyciągi z rachunków bankowych swoich i żony. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że ani on, ani jego żona nie korzystają z pomocy społecznej. Skarżący przedstawił również wezwanie do dokonania potrąceń z renty lub emerytury, zajęcie wierzytelności oraz zaproszenie do zawarcia porozumienia wystawione przez [...] SA na kwotę 2.999,65 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego w kwocie powyżej 250 zł.
Zauważyć należy, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie Skarżący uprawdopodobnił natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana w całości tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje Skarżący oraz jego żona z tytułu emerytury stanowi kwota 2.430,81 zł (netto i po zajęciu komorniczym). Dochód rodziny jest przeznaczany na bieżące potrzeby, w tym miesięczne opłaty za media, czynsz, leki, przy czym wyliczenie Skarżącego nie obejmuje miesięcznych kosztów na żywność ubiór i środki czystości. Ponadto Skarżący posiada zadłużenie względem P. oraz [...] . Zatem z przedstawionych materiałów wynika, że uzyskiwana kwota jest wystarczająca w zasadzie tylko na pokrycie kosztów miesięcznego utrzymania. Jednakże z uwagi na fakt, że Skarżący oraz jego żona posiadają stałe miesięczne dochody z tytułu emerytury, oraz okoliczność, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi bieżącymi wydatkami, stwierdzić należy, że Skarżący jest w stanie wygospodarować środki na uiszczenie kwoty 250 zł.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi w całości. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło