III SA/Wa 1439/16
WyrokWSA w Warszawie2017-05-22
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz, Dominik Gajewski, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może ustalić wymiar podatku od nieruchomości i podatku rolnego na podstawie danych częściowo odbiegających od ewidencji gruntów i budynków, w szczególności dotyczących powierzchni użytkowej budynków, oraz czy opodatkowanie budynków i gruntu na tej samej nieruchomości jest prawidłowe?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, które stanowią podstawę wymiaru podatków, jednak może odstąpić od tych danych w wyjątkowych sytuacjach, gdy ewidencja jest niepełna lub sprzeczna z innymi wiążącymi rejestrami. W sprawie dopuszczalne było posłużenie się danymi z innych dokumentów w celu ustalenia powierzchni użytkowej budynków, gdyż ewidencja zawierała jedynie powierzchnię zabudowy. Opodatkowanie zarówno gruntu, jak i posadowionych na nim budynków jest zgodne z prawem, gdyż stanowią one odrębne przedmioty opodatkowania.Stan faktyczny
Skarżący A. D. był właścicielem nieruchomości położonej w P., na której znajdowały się budynek mieszkalny i gospodarczy oraz grunty rolne. Burmistrz Miasta P. ustalił mu łączny wymiar zobowiązania podatkowego na 2015 rok obejmujący podatek od nieruchomości i podatek rolny. Skarżący kwestionował opodatkowanie budynków podatkiem od nieruchomości, wskazując na niezgodność z danymi ewidencji gruntów i budynków oraz błędną interpretację przepisów prawa podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Dominik Gajewski, sędzia WSA Sławomir Kozik, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. oddala skargę
Burmistrz Miasta P. [...], decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., ustalił A. D. (dalej jako "Skarżący") wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2015 w kwocie [...] zł, w formie łącznego zobowiązania pieniężnego. Wysokość zobowiązania wynika z opodatkowania podatkiem od nieruchomości: budynku mieszkalnego o pow. 234,12 m2, budynku gospodarczego o pow. 35,00 m2 i gruntów pozostałych o pow. 536 m2 oraz podatkiem rolnym użytków rolnych o pow. 2,1281 ha.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wskazał na niezasadność obciążenia go podatkiem od nieruchomości od budynków mieszkalnego i gospodarczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.[...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji, wskazując na konieczność zastosowania procedury postępowania podatkowego przewidzianej w dziale IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej jako "O.p.") przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Burmistrz Miasta P. [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego na rok 2015, a po wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] maja 2015 r. ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 w kwocie [...] zł.
Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji, podniósł niezasadność obciążenia go podatkiem od nieruchomości od budynków: mieszkalnego i gospodarczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C.[...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2015 r., ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji, wskazując na konieczność wyczerpującego uzasadnienia decyzji, umożliwiającego stronie możliwość oceny tej decyzji z prawem.
Burmistrz Miasta P. [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy i po wyznaczeniu stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] października 2015 r. ustalił Skarżącemu wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015. Organ wskazał, iż Skarżący będąc właścicielem działki nr [...], położonej w P. [...] przy ul. [...], zabudowanej budynkiem mieszkalnym i gospodarczym, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Wysokość zobowiązania wynika z opodatkowania podatkiem od nieruchomości: budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 234,12 m2, budynku pozostałego o powierzchni użytkowej 35,00 m2 i gruntu pozostałego o powierzchni 534 m2 oraz podatkiem rolnym gruntu o powierzchni 2,1281 ha.
Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji wniósł o jej uchylenie w całości oraz wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1) art. 210 § 1 pkt 6 O.p. poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne w zaskarżonej decyzji;
2) art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1 pkt 2, oraz art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849, ze zm., dalej jako "u.p.o.l.") poprzez błędną interpretację i bezpodstawne zastosowanie,
3) art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. poprzez ich niezastosowanie;
4) art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm., dalej jako: "Prawo geodezyjne i kartograficzne"), § 63 ust. 1, § 68 oraz załącznika nr 6 ust. 3 pkt 1 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez nie zastosowanie się do nakazu uwzględnienia danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku, nierespektowanie zapisów ewidencji;
5) art. 10 Konstytucji RP,
6) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 194 O.p. poprzez rażące naruszenie przepisów prawa, naruszenie zaufania do organu podatkowego, pominięcie istotnych okoliczności faktycznych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W uzasadnieniu zarzucił brak wykazania "zmiany stanu faktycznego (w stosunku do roku 2013 i 2014), który mógłby skutkować objęciem budynków posadowionych na gruncie mieszkaniowym oznaczonym literą B, a które stanowią część składową gruntu mieszkalnego podatkiem od nieruchomości, albowiem wykazywane w ewidencji gruntów i budynków budynki: mieszkalny o powierzchni zabudowy 149 m2 i o funkcji budynku inne niemieszkalnej o powierzchni zabudowy 34 m2 stanowią część składową gruntu mieszkaniowego w myśl § 63 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa ze względu na ich posadowienie na gruncie oznaczonym symbolem B - tereny mieszkaniowe o pow. 536 m2 w myśl § 68 oraz załącznika nr 6 ust 3 pkt. 1, który stanowi, że "
W ocenie Skarżącego zapis art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wyklucza możliwość naliczenia dodatkowo podatku za budynek mieszkalny i budynek gospodarczy, które stanowią cześć składową gruntu mieszkaniowego w naliczonym już podatku od nieruchomości za grunty mieszkaniowe oznaczone literą B o pow. 0,0536 ha. W ocenie Skarżącego, jak wykazują decyzje za lata poprzednie m.in. za lata 2013 i 2014 oraz zaskarżona decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2015r., podatkiem od nieruchomości objęte są, wykazywane w ewidencji gruntów i budynków, grunty mieszkaniowe oznaczone literką B o pow. 0,0536 ha, ujęte w przywołanych decyzjach jako Grunty pozostałe - opow. 536 m2. (...). Zdaniem Skarżącego, gdy zgodnie z przepisami art. 2 ust. 1 pkt 1 jak i art. 4 ust. 1 u.p.o.l. oraz Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków jestem opodatkowany podatkiem od nieruchomości za grunty oznaczone symbolem B - tereny mieszkaniowe, na którym posadowiony jest budynek mieszkalny i budynek gospodarczy, stanowiące część składową gruntu, obowiązek podatkowy od wybudowanych budynków w ogóle nie powstał, dlatego też nie zaistniała dla sprawy zmiana stanu faktycznego.
W ocenie Skarżącego organ podatkowy "bezprawnie dokonał zmiany treści przepisu ustawy, dokonując zmiany funktora alternatywy nierozłącznej zawartego w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych na wyraz nadał inne brzmienie i znaczenie treści przepisu art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dokonując bezprawnego przerobienia i zmiany treści przepisu art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych z funktora alternatywy nierozłącznej na wyraz nadając odmienne brzmienie i znaczenie treści przepisu o randze ustawy organ podatkowy - Burmistrz Miasta [...] p. A. P. rażąco przekroczył swoje uprawnienia wchodząc w kompetencje organu ustawodawczego Państwa jakim jest Sejm RP, naruszył Konstytucyjne zasady ustroju RP, dopuścił się rażącej obrazy prawa działając tym samym na moją szkodę."
Skarżący w piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. przedstawił swoje stanowisko odnośnie pisma Burmistrza Miasta [...] z dnia 20 listopada 2015 r. oraz po wyznaczeniu przez Kolegium terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, pismem z dnia 18 stycznia 2016 r., podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż w przedmiotowej sprawie, osoba podatnika podatku rolnego została ustalona na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostę P. [...] - zawiadomienie o zmianie z dnia 19.01.2012 r. Z dokumentu tego wynika, że działki o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej pow. 2,1820 ha, położone w obrębie: Miasto P. [...], stanowią własność Skarżącego. W ocenie organu oznacza to, że obowiązek podatkowy ciąży na osobie wskazanej w ewidencji jako właściciel i jest nim Skarżący.
Organ stwierdził, iż Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego, ponieważ powierzchnia użytków rolnych, stanowiących jego własność, przekracza 1 ha. Wyjaśnił, iż przy wymiarze podatku rolnego ma zastosowanie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, jak również należy także uwzględnić art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, na mocy którego są zwolnione od podatku rolnego użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych, ponieważ część działki nr [...] o pow. 0,0337 ha stanowią grunty rolne R klasy V.
Organ stwierdził, iż po ustaleniu podstawy opodatkowania podatkiem rolnym - ustaleniu ilości hektarów przeliczeniowych - 1,7361 ha oraz podstawy obliczenia podatku rolnego stanowiącej równowartość 2,5 q żyta - 153,43 zł, a także uwzględnieniu ustawowego zwolnienia od podatku, wysokość podatku rolnego na rok 2015 wynosi 266,37 zł, a po zaokrągleniu do pełnych złotych - 266,00 zł.
SKO zwróciło uwagę, iż w/g danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków Skarżący jest właścicielem działki o nr ew. [...] o pow. 0,2303 ha, która w części o pow. 0,0536 ha jest sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe "B". Na tej działce został wybudowany budynek mieszkalny i gospodarczy; budynki te są uwzględnione w ewidencji gruntów i budynków. Organ stwierdził, iż grunt sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako B - tereny mieszkaniowe, a także budynki: mieszkalny i gospodarczy podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
SKO podniosło, iż Skarżący nie kwestionuje faktu istnienia budynków mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...], a także powierzchni użytkowych tych budynków, a wyłącznie fakt ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W celu opodatkowania budynków istotne jest ustalenie ich powierzchni użytkowej, ponieważ podstawę opodatkowania budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa - art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy.
SKO podkreśliło, iż organ podatkowy przez wydaniem zaskarżonej decyzji, uzyskał dane do opodatkowaniem budynków istniejących na działce nr [...] obręb Miasto P. [...], ul. [...] w P.:
- wypis z kartoteki budynków Starostwa Powiatowego w P. [...] z dnia [...].02.2014 r. określający funkcję budynków: mieszkalny i inny niemieszkalny,
- zaświadczenie Starosty P. [...] z dnia 7.04.2014 r. nr [...] o treści ewidencji budynków wg stanu na dzień 31.12.2011 r.,
- decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z dnia [...].12.1998 r. nr [...] wydaną Skarżącemu przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. [...],
- decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...].08.1998 r. nr [...] wydaną Panu A. D. przez Kierownika Urzędu Rejonowego w P. [...],
- zawiadomienie, z dnia 6.05.2003 r. złożone przez Skarżącego, o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz przystąpieniu do użytkowania tych obiektów z dniem 26.05.2003 r.
- zawiadomienie, z dnia 10.04.2003 r. złożone przez Skarżącego, o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania instalacji gazowej na nieruchomości przy ul. [...] w P. [...].
Organ zwrócił uwagę, iż w zawiadomieniu z dnia 6 maja 2003 r. o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania, Skarżący podał powierzchnie użytkowe budynku mieszkalnego i gospodarczego wynoszące odpowiednio 234,12 m2 i 35,00 m2, które zostały uwzględnione przy wymiarze podatku od nieruchomości od tych budynków.
Organ podniósł, iż wymiar podatku od nieruchomości następuje przy zastosowaniu stawek określonych uchwałą Rady Miejskiej w P. [...] nr XLVII/402/2013 z dnia 24 października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości i zwolnień z tego podatku. Do opodatkowania gruntu pozostałego ma zastosowanie stawka w wysokości 0,39 zł/m , do budynku mieszkalnego - stawka w wysokości 0,70 zł/m2 natomiast do budynku gospodarczego jako pozostałego ma zastosowanie stawka w wysokości 7,32 zł/m2. Organ wskazał, iż wymiar podatku od nieruchomości wynika z następującego wyliczenia: - grunt "B" o pow. 536,00 m2 x 0,39 zł/m2 = 209,04 zł,
- budynek mieszkalny o pow. 234,12 m2 x 0,70 zł/m2 = 163,88 zł,
- budynek pozostały o pow. 35,00 m2 x 7,32 zł/m = 256,20 zł.
Po dodaniu tych kwot wysokość podatku od nieruchomości na rok 2015 wynosi 629,12 zł, a po zaokrągleniu do pełnych złotych, podatek do zapłaty wynosi 629,00 zł.
Organ zaznaczył, iż Skarżący jest podatnikiem podatku rolnego i podatku od nieruchomości, dlatego wysokość należnego na rok 2015 zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego została ustalona w jednej decyzji, na podstawie art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym. Na wysokość zobowiązania podatkowego na rok 2015 składa się podatek rolny w kwocie 266,00 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 629,00 zł, które łącznie stanowią kwotę 895,00 zł.
Kolegium stwierdziło, iż wysokość zobowiązania podatkowego została ustalona prawidłowo decyzją Burmistrza Miasta P. [...] z dnia [...] października 2015r. i brak jest podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.
SKO wskazując na treść art. 6 ust. 2 u.p.o.l. uznało, iż złożenie w dniu 6.05.2003 r. zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania budynków, oznacza powstanie obowiązku podatkowego od tych budynków z dniem 1 stycznia 2004 r. Organ zauważył, iż faktycznie pomimo istnienia obowiązku podatkowego, budynki te nie były opodatkowane, aż do roku 2015.
SKO zauważyło, iż organ podatkowy I instancji w roku 2014 wydał decyzje zmieniające wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2010-2014, poprzez opodatkowanie budynków, jednakże w postępowaniach odwoławczych decyzje te zostały uchylone. Fakt, iż w latach poprzednich nie były opodatkowane budynki nie oznacza, iż nadal nie mogą być opodatkowane, a postępowanie podatkowe dotyczące roku 2015 nie może być wszczęte.
W ocenie Kolegium postępowanie podatkowe dotyczące roku 2015 zostało przeprowadzone prawidłowo, nie zostały naruszone przepisy ustawy Ordynacja podatkowa odnoszące się do postępowania podatkowego. Wszczęcie postępowania było uzasadnione, w świetle treści art. 165 § 5 O.p., ponieważ wymiar podatku od nieruchomości miał dotyczyć także budynków, które w latach poprzednich nie były opodatkowane, a zatem stan faktyczny, na podstawie którego ustalano wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres uległ zmianie.
Według SKO jako zmianę stanu faktycznego należało uznać zmianę, w stosunku do poprzednich decyzji, w zakresie przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości; oprócz opodatkowania gruntu nastąpiło opodatkowanie budynków. Zmiana stanu faktycznego nie musi się wiązać ze zmianami w ewidencji gruntów i budynków. Dotychczasowe dane, które nie były dotychczas w pełni uwzględniane, posłużyły do wymiaru podatku od nieruchomości, uwzględniającego wszystkie podstawy opodatkowania tym podatkiem.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż przy wymiarze podatku organy podatkowe kierowały się treścią art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustalając wysokość zobowiązania podatkowego organ I instancji i organ odwoławczy, przy ustalaniu podstawy wymiaru podatku (powierzchni gruntów) oraz klasyfikacji gruntów i budynków kierowały się danymi, które zostały wskazane w ewidencji. SKO wskazało, iż zarówno organ podatkowy I instancji, jak też organ odwoławczy, uwzględniły w wydanych decyzjach treść art. 21 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, natomiast przepisy wykonawcze do tej ustawy są stosowane przez organy prowadzące ewidencje gruntów i budynków, a nie bezpośrednio przez organy podatkowe. Zarzuty odwołania SKO uznało za niezasadne.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie
- art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez niewyjaśnienie w toku postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, co doprowadziło do wydania decyzji bez zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz do dowolnej oceny poszczególnych dowodów;
- art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez:
a) ustalenie łącznego wymiaru podatku za rok 2015 w oparciu o dane, które nie znajdują się w ewidencji gruntów i budynków tj. decyzję o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z dnia [...] grudnia 1998r., decyzję o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] sierpnia 1998r., zawiadomienie z dnia 6 maja 2003r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego, zawiadomienie z dnia 10 kwietnia 2003r. o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania instalacji gazowej i przyjęcie, że powierzchnia użytkowa budynku mieszkalnego znajdującego się na działce [...] wynosi 234,12m2 natomiast budynku o innym przeznaczeniu 35m2, w sytuacji gdy organ nie mógł oprzeć swoich ustaleń o dane inne niż te zawarte w ewidencji gruntów i budynków,
b) ustalenie osoby podatnika podatku rolnego w oparciu o zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów z dnia 19 stycznia 2012r. (str. 4 uzasadnienia), w sytuacji gdy zawiadomienie to stanowiło integralną treść decyzji Starosty P. [...] z dnia [...] stycznia 2012r. o numerze [...], która została w całości uchylona decyzją Starosty P. [...] z dnia [...] lutego 2012r. o numerze [...],
- art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez ustalenie wymiaru podatku dla budynku mieszkalnego i niemieszkalnego położonych w P. [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...], w sytuacji gdy z wypisu z kartoteki budynków z dnia [...] lutego 2014r., na której organ wyłącznie mógł oprzeć swą decyzję, brak jest danych odnośnie powierzchni użytkowej, która mogłaby stanowić podstawę opodatkowania.
W ocenie Skarżącego powyższe naruszenia skutkowały ustaleniem osoby podatnika co do podatku rolnego o dokument, który nie funkcjonuje w obrocie prawnym oraz ustaleniem wymiaru podatku od nieruchomości co do budynku mieszkalnego oraz innego budynku niemieszkalnego znajdujących się w P. [...] na działce o numerze [...], w sytuacji gdy organ powinien ustalić wymiar podatku wyłącznie w oparciu o dane z kartoteki budynków, w której brak jest powierzchni użytkowej budynków koniecznej do ustalenia podstawy opodatkowania w świetle art. 4 ust. pkt 2 u.p.o.l.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji sąd administracyjny dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, co oznacza, że kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że nie narusza ona przepisów prawa, w związku z czym skarga podlega oddaleniu.
Przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja wydana w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. czyli dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości i rolnego – łącznie.
Jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto: budynek mieszkalny o pow. 234,12 m2, budynek gospodarczy o pow. 35,00 m2 oraz grunty pozostałe o pow. 536m2. Za podstawę opodatkowania podatkiem rolnym przyjęto użytki rolne o pow. 2,1281 ha.
Powyższe dane zostały ustalone przez organ I instancji w oparciu o wypis z rejestru gruntów – na podstawie art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz na podstawie: wypisu z kartoteki budynków Starostwa Powiatowego w P. [...] z dnia [...].02.2014 r., zaświadczenia Starosty P. [...] z dnia 7.04.2014 r. o treści ewidencji budynków wg stanu na dzień 31.12.2011 r., decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego z dnia [...].12.1998 r., decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...].08.1998 r., zawiadomienia z dnia 6.05.2003 r. złożonego przez Skarżącego, o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego oraz przystąpieniu do użytkowania tych obiektów z dniem 26.05.2003 r. oraz zawiadomienia z dnia 10.04.2003 r., złożonego przez Skarżącego, o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania instalacji gazowej na nieruchomości przy ul. [...] w P. [...].
Analiza podniesionych w skardze zarzutów wskazuje, że Skarżący kwestionuje: ustalenie przez organy podatkowe, iż Skarżący jest podatnikiem podatku rolnego, przyjęcie do opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchni użytkowej budynków z pominięciem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz brak podstaw prawnych do opodatkowania podatkiem od nieruchomości zarówno gruntu jak i posadowionych na nim budynków (mieszkalnego i gospodarczego).
Przechodząc do analizy ww. zarzutów przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego, ponieważ w sprawie znalazł zastosowanie przepis art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.; dalej: "u.p.r."), zgodnie z którym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym).
Jednakże spór w niniejszej sprawie sprowadza się w istocie do oceny znaczenia i mocy wiążącej wpisów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W oparciu o powyższy przepis w orzecznictwie sądów administracyjnych w zasadzie powszechnie przyjmowany jest w pogląd, że podstawę wymiaru podatków (od nieruchomości, rolnego, leśnego) stanowią zapisy uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków. Pogląd ten podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (zob. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów, ale na zasadzie wyjątku od powyższej reguły. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (dostępnej na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), zwrócił uwagę, że wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku.
Zawarte w ewidencji gruntów i budynków informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich stanowią dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, uniemożliwiające mu samodzielne ich korygowanie w postępowaniu, drugą – informacje o względnej mocy wiążącej, których zgodność z rzeczywistym stanem prawny lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana. Do grupy pierwszej można zaliczyć dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). Natomiast w drugiej grupie znajdują się dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej, a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ww. ewidencji nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem geodezyjnym bądź dane dotyczące.
Przechodząc więc na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu Skarżącego dotyczącego opodatkowania podatkiem rolnym. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.r. opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w roku 2015) podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (który nie ma zastosowania dla rozpatrywanej sprawy). Podatnikami podatku rolnego są zatem osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów. Natomiast, ja zasadnie wskazało SKO, organy podatkowe dokonujące wymiaru podatku rolnego ustalają właściciela gruntów rolnych, na podstawie informacji lub deklaracji na podatek, a dopiero gdy dokumenty te nie zostały złożone przez podatnika - na podstawie danych z ewidencji gruntów, prowadzonej przez starostów, gdyż ewidencja obejmuje oprócz danych dotyczących gruntów także dane dotyczące właścicieli nieruchomości.
W niniejszej sprawie, osoba podatnika podatku rolnego została prawidłowo ustalona na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostę P. [...] - zawiadomienie o zmianie z dnia 19.01.2012 r., z której wynika, że działki o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej pow. 2,1820 ha, położone w obrębie: Miasto P. [...], stanowią własność Skarżącego.
W związku z tym za niezasadny należało uznać zarzut Skarżącego dotyczący nieprawidłowego ustalenia osoby podatnika podatku rolnego. Skarżący uzasadniając swoje stanowisko wskazywał, że ustalenie to zostało oparte przez organy podatkowe na dokumencie, który nie funkcjonuje w obrocie prawnym. Skarżący wskazywał na fakt, że dane zawarte w zawiadomieniu Starostwa Powiatowego z dnia 19 stycznia 2012 r., stanowiące podstawę ustaleń dotyczących osoby podatnika podatku rolnego, zostały zmienione.
W związku z tym wskazać należy, że organy podatkowe prawidłowo wskazywały w tym zakresie, że zmiana danych dotyczyła tylko użytków gruntowych w działce o nr ew. [...], natomiast nie uległ zmianie zakres podmiotowy wskazany w tym zawiadomieniu oraz zakres przedmiotowy odnoszący się do pozostałych działek, a zmiany odnośnie klasyfikacji użytków gruntowych działki nr [...] zostały uwzględnione przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego. Zarówno bowiem w zawiadomieniu z dnia 19 stycznia 2012 r., jak i w zawiadomieniu z dnia 24 lutego 2012 r. jako właściciel działek został wskazany Skarżący.
W związku z tym Sąd stwierdza, że ustalenie osoby podatnika podatku rolnego zostało dokonane prawidłowo, a Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, który wskazywałby inny stan prawa własności.
Przechodząc do kolejnego zarzutu, dotyczącego uchybień w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości, wskazać należy, że kwestie związane z tym podatkiem reguluje ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, co oznacza, że w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości należy kierować się przepisami tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty (pkt 1), budynki lub ich części (pkt 2) oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (pkt 3, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Z przepisu tego wynika więc, że zarówno grunty jak i budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Zasadnie wskazały więc organy podatkowe wydające w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, że przepis ten nie pozwala na opodatkowanie tym podatkiem albo gruntów albo budyntów. Opodatkowaniu podlegają bowiem zarówno grunty jak i budynki, jeśli oczywiście znajdują się na gruncie. W związku z tym zarzut Skarżącego zgłoszony w tym przedmiocie należało uznać za niezasadny.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla gruntów stanowi ich powierzchnia. W podatku od nieruchomości należy posłużyć się danymi w tym zakresie, widniejącymi w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku budynków lub ich części, podstawę opodatkowania stanowi ich powierzchnia użytkowa - art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Podkreślenia wymaga, że Skarżący nie kwestionuje istnienia na działce nr [...] budynków, co potwierdza wypis z kartoteki budynków wydany przez Starostę P. [...] dnia 7 grudnia 2012 r. Powyższe wynika także z ewidencji gruntów i budynków. Zauważenia jednak wymaga, że ewidencja dotycząca niniejszej sprawy nie zawiera danych stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków, gdyż zawiera dane o powierzchni zabudowy tych budynków, a nie o ich powierzchni użytkowej. Również Skarżący, choć był do tego zobowiązany mocą art. 6 ust. 6 u.p.o.l., nie złożył do organu podatkowego informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, z której wynikałaby powierzchnia użytkowa budynków, będących własnością Skarżącego. W takiej sytacji organ podatkowy prawidłowo posłużył się danymi wynikającymi z inych dokumentów, tj. zawiadomienia z dnia 6 maja 2003 r. o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania (złożonego przez Skarżącego w Starostwie Powiatowym w P. [...]), w celu ustalenia podstawy opodatkowania (234,12 m2 i 35,00 m2 ). Dodać należy, że Skarżący nie kwestionował tych wielkości.
W związku z tym, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego należało uznać za niezasadny. Brak w ewidencji gruntów i budynków informacji istotnej w związku z ustaleniem wysokości zobowiązania podatkowego, tj. powierzchni użytkowej budynków, uzasadniał posłużenie się przez organy podatkowe danymi zawartymi w oświadczeniu Skarżącego, zawartym w zawiadomieniu z dnia 6 maja 2003 r. o zakończeniu budowy i nie naruszało art. 21 ust. 1 ww. ustawy. Uznanie zasadności zarzutu Skarżącego prowadziłoby do sytuacji, w której organ podatkowy ustaliłby wysokość podatku w oparciu o powierzchnię zabudowy, a nie powierzchnię użytkową, co stałoby w sprzeczności z treścią powołanego art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
W związku z tym, zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś przepisy prawa materialnego, jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane przez organy obu instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło