III SA/Wa 1440/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pismem z 8 maja 2013 r. Skarżąca – E. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z 12 sierpnia 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 26 sierpnia 2013 r. Skarżąca wniosła sprzeciw na niniejsze postanowienie. Zarządzeniem z 29 sierpnia 2013 r. Skarżącą została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, dodatkowych informacji dotyczących jej stanu majątkowego oraz dochodów tj.: 1. dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez męża Skarżącej emerytury; 2. wyciągów z rachunku bankowego osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie sześć miesięcy; 3. oznaczenia wszystkich źródeł utrzymania w ciągu ostatnich trzech miesięcy, ze wskazaniem wysokości i rodzaju świadczenia oraz terminu jego uzyskania a także źródła (pomoc od rodziny, przychody z wynajmu mieszkań, inne źródła); 4. wskazania – i udokumentowania - innych aktualnych okoliczności, z których może wynikać konieczność przyznania prawa pomocy (zaświadczenie o stanie zdrowia, ponoszenie przymusowych wydatków, szczegółowa kalkulacja kosztów życia, wskazanie niezbędnych wydatków na poratowanie zdrowia, udokumentowanie ponoszonych i zadeklarowanych wydatków, obowiązek świadczeń alimentacyjnych, należności, do zapłaty których jest zobowiązana strona – w tym wobec organów państwa oraz inne ważne okoliczności). Pismem z 17 września 2013 r. Skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do złożenia stosownych dokumentów. Zarządzeniem z 18 listopada 2013 r. Sąd przedłużył Skarżącej termin sądowy do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń do 29 listopada 2013 r. W piśmie z 29 listopada 2013 r. Skarżąca poinformowała, że nie jest w stanie w zakreślonym terminie złożyć wymaganych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki. W niniejszej sprawie, Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, którymi na obecnym etapie postępowania, jest kwota wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. To zatem w interesie strony skarżącej leży przedłożenie wszelkich możliwych dokumentów źródłowych oraz przedstawienie wszelkich okoliczności przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku (por. postanowienie NSA z 31 marca 2005 r., I FZ 63/05, niepubl.). Ocena przytoczonych okoliczności należy zaś do Sądu. W niniejszej sprawie takich informacji zabrakło. Z uwagi bowiem na niewykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji Sąd nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącej. Skarżąca nie nadesłała bowiem dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej przez jej męża emerytury, wyciągów z rachunku bankowego osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie oznaczyła wszystkich źródeł utrzymania, nie wskazała też innych aktualnych okoliczności, z których może wynikać konieczność przyznania prawa pomocy, do czego została zobowiązana. Uchylenie się od współpracy z Sądem nie może pozostać bez konsekwencji – z art. 255 P.p.s.a. wynika bowiem, że tryb wezwania do przedstawienia określonych informacji lub dokumentów źródłowych uruchamiany jest wtedy, gdy dane zawarte we wniosku są niewystarczające lub budzą wątpliwości, a zatem nieuczynienie zadość wezwaniu powoduje, iż materiał, którym dysponuje Sąd, pozostaje niekompletny, a wątpliwości co do oświadczeń strony nie zostają wyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym nieodniesieniu się do kwestii uznanych przez Sąd za niewystarczająco wykazane, powoduje, iż wniosku nie można uwzględnić (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2009 r., I FZ 385/09). Inaczej mówiąc skoro art. 246 P.p.s.a. przenosi na stronę obowiązek wykazania w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy, a Skarżąca z obowiązku tego się nie wywiązała, to nie może oczekiwać, iż pomoc ta zostanie jej udzielona. W niniejszej sprawie, Skarżąca nie wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Brak jest więc podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.