III SA/Wa 1446/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2010 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz D. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: SKO) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. z [...] stycznia 2010 r. ustalającej D. S. (dalej: "Skarżący") podatek od nieruchomości na 2010 r. w wysokości 815 zł dla nieruchomości położonej w miejscowości S. Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy L. na podstawie m. in. uchwały z dnia 30 listopada 2009 roku Nr XXII/157/2009 Rady Gminy L. określającej stawki podatku od nieruchomości i opłat lokalnych na 2010 r., ustalił D. S. (dalej: "Skarżący") podatek od nieruchomości na 2010 r. w wysokości 815 zł dla nieruchomości położonej w miejscowości S. Za podstawę opodatkowania przyjęto budynki pozostałe o powierzchni 83 m² oraz grunty budowlane o powierzchni 607 m². Organ I instancji wskazał, iż podatek ustalono w oparciu o informację w sprawie podatku od nieruchomości oraz danych z ewidencji gruntów i budynków według następującego wyliczenia: L - Inne pozostałe budynki 88,01 m² według stawki 6,49 zł daje kwotę 571.18 zł, Bi - Inne pozostałe grunty 870 m² według stawki 0,28 zł co dało kwotę 243,60 zł. Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji zarzucił organowi pierwszej instancji wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. e) 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: "u.p.o.l."). Nie zgodził się ze sposobem opodatkowania "pozostałych budynków" w wysokości 571,18 zł wskazując, iż dom zlokalizowany w S. na działce o numerze ewidencyjnym [...] jest użytkowany całorocznie i zaspokaja potrzeby życiowe Skarżącego oraz jego małżonki i do wymiaru podatku z tytułu tego budynku powinna mieć zastosowanie stawka jak dla budynków mieszkalnych. W ocenie Skarżącego, kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. jest zaspokajanie podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. Uznał, iż stąd w tym przypadku "budynek letniskowy" mieści się w pojęciu budynku mieszkalnego, gdyż jest faktycznie użytkowany w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, powołując się na treść art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1 u.p.o.l. organ odwoławczy wskazał, że z zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków wydanego przez Starostwo Powiatowe w S. z dnia 28 października 2004 r. Nr zmiany [...], jednostka ewidencyjna: L., Obręb: S. wynika, iż Skarżący jest właścicielem działki gruntu o numerze [...] położonej w miejscowości S. o powierzchni 0,870 ha, który został sklasyfikowany jako grunty Bi - tereny zabudowy inne do których zalicza się m. in. grunty zajęte pod budynki związane z wypoczynkiem. Ponadto na ww. działce gruntu został zbudowany (pozwolenie na budowę: decyzja Starosty P. znak [...] z dnia [...] czerwca 2001 r.) domek letniskowy o powierzchni użytkowej 88,01m², którego budowę zakończono dnia 20 czewrca 2004 r. (zaświadczenie P. Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. o zakończeniu przez Skarżącego budowy budynku letniskowego). SKO wyjaśniło, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa jest w art. 194 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Ponadto pouczono, iż zasadą jest w przypadku kwestionowania przez podatnika prawidłowości danych z ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany na podstawie odrębnych postępowań uregulowanych przepisami prawa. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja została wydana w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i wykazu nieruchomości oraz zastosowaniu stawek podatku ustalonych mocą Uchwały Rady Gminy L. z dnia 30 listopada 2009 r. Nr XXII/157/2009 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2010 r. Strona, w skardze do Sądu zarzuciła, rażące naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną i nieuzasadnioną interpretację art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i lit. e) u.p.o.l. W ocenie strony "budynek letniskowy" mieści się w pojęciu "budynku mieszkalnego", gdyż jest faktycznie użytkowany w celu zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkalnych, a nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału. Podniósł, że budynki mieszkalne, o których mówi ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., to budynki, w których osoby fizyczne przebywają z zamiarem stałego pobytu. Zamieszkiwanie w budynku mieszkalnym lub letniskowym to inne sposoby (rodzaje) zamieszkiwania. Jednakowe potraktowanie obu tych sposobów, m.in. dla celów podatkowych, nie może być słuszne. Zdaniem Skarżącego w przypadku gdy dany obiekt jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe i faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe skarżących, to powinien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości za budynek mieszkalny. Zarzucił również, iż doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej i skonkretyzowanej w przepisie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skarżący wyjaśnił, że organy są uprawnione i zobowiązane do prawidłowego ustalenia charakteru budynku, w oparciu o wszelkie dostępne dowody. SKO w odpowiedzi na skargę, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jest zasadna. Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy dom letniskowy Skarżącego może być uważany za budynek mieszkalny w rozumieniu art. 5 ust. 2 lit a u.p.o.l. Podkreślić należy, iż podział budynków na mieszkalne i pozostałe dokonywany jest tylko i wyłącznie dla potrzeb podatku od nieruchomości i to w celu zastosowania odpowiedniej stawki podatkowej. Dla ustalenia zatem jakie budynki należy zaliczyć do kategorii podatkowej "budynki mieszkalne" i "budynki pozostałe" w pierwszym rzędzie należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych dokonując ich wykładni z zastosowaniem reguł właściwych tak dla wykładni gramatycznej jak i celowościowej. Zdaniem Sądu, ustalenie przynależności budynku do danej kategorii wymaga łącznego uwzględnienia licznych okoliczności. W celu dokonania takich ustaleń organ podatkowy, zgodnie z nakazem ustawodawcy wyrażonym w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r Nr 100.poz. 1086 ze zm.), ma obowiązek uwzględnić treść wpisu dotyczącego danego budynku w ewidencji budynków prowadzonej przez właściwego starostę. Jednakże w sytuacji, w której budynek nie jest objęty ewidencją budynków i nie ma dostępnego wpisu dotyczącego tego budynku, w celu prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego i ustalenia prawdy materialnej zastosowanie znajduje art. 180 § 1 ustawy z dnia 19.sierpnia 1997r- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r, Nr 8,poz.60 ze zm.), nakazujący dopuścić jako dowód i ocenić każdy środek dowodowy dostępny organowi i będący w stanie przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jedynie z tym ograniczeniem, aby nie był sprzeczny z prawem. Charakter budynku dla celów podatkowych powinien zostać określony w postępowaniu podatkowym w oparciu o wszystkie dopuszczalnie prawnie dowody. W konsekwencji przyjąć należy, iż jeżeli dany obiekt jest wykorzystywany na potrzeby mieszkaniowe, faktycznie zaspokaja potrzeby mieszkaniowe Skarżącego, to winien być zakwalifikowany i uznany dla potrzeb opodatkowania podatkiem od nieruchomości jak za budynek mieszkalny w rozumieniu art. 5 ust.1 pkt 2 lit a u.p.o.l.. Skoro ustawa podatkowa nie posługuje się pojęciem domku letniskowego, to fakt, że budynek został zakwalifikowany jako letniskowy na gruncie przepisów prawa budowlanego nie przesądza, że nie może on być uznany za budynek mieszkalny na gruncie tejże ustawy. Tym samym, uwarunkowania techniczne obiektu nie są i nie mogą stanowić jedynej przesłanki kwalifikacyjnej o uznaniu budynku za mieszkalny czy też pozostały w rozumieniu cyt. przepisu. Istotnym jest zamiar przebywania właściciela i jego bliskich w tymże budynku, jako centrum życiowym. Organ I instancji opierając swoje rozstrzygnięcie na dyspozycji przepisu art. 6 ust.6 i 7 u.p.o.o.l. nie odniósł się do kwestii związanych z faktycznym użytkowaniem budynku. Zatem nie ustalił okoliczności istotnych, zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Nie wyczerpuje konieczności prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego przywołanie treści dokumentów budowlanych i wypisu z ewidencji gruntów i budynków, w sytuacji, kiedy przedmiot opodatkowania nie został ujęty w tej ewidencji. Tak przeprowadzone postępowanie nie mogło, w ocenie Sądu, skutecznie doprowadzić do zakwestionowania mocy dowodowej oświadczenia podatnika. Błędnie więc organ uznał, iż o przynależności budynku w tej konkretnej sprawie przesądza fakt jego przeznaczenia w oparciu o przepisy prawa budowlanego i w konsekwencji nie prowadząc w tym zakresie prawidłowego postępowania dowodowego. W tym miejscu podkreślić należy, iż w aktach sprawy znajduje się wyłącznie potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Zadaniem organu było załączenie i analiza całości dokumentacji budowlanej wobec braku stosownych zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Organ w żaden sposób nie analizował oświadczenia podatnika w przedmiocie całorocznego zamieszkiwania w spornym budynku. Nie ustalono ile właściwie osób zamieszkuje ten budynek i od kiedy jest on uznawany za mieszkalny. W tym miejscu podkreślić należy, iż fakt zameldowania na pobyt stały lub czasowy w danym budynku nie ma w tego rodzaju sprawach znaczenia; można być zameldowanym w miejscu, które nie zaspokaja potrzeb mieszkaniowych danej osoby. W świetle powyższego oraz twierdzeń podatnika zasadnym było przesłuchanie podatnika na okoliczności związane z okresem użytkowania domu jako mieszkalnego, liczby osób zamieszkujących. W przypadku ustalenia, że zamieszkują wraz ze Skarżącym inne osoby - przesłuchanie tych osób, ewentualnie innych świadków np. sąsiadów. Prawidłowe zakwalifikowanie budynku wymaga więc zbadania nie tylko dokumentacji budowlanej obiektu, danych aktualnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, dokumentacji związanej z bieżącymi mediami, wywozem śmieci, nieczystości, itd., ale przede wszystkim okoliczności dotyczących zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców spornego budynku w roku 2010. Zaniechanie czynności dowodowych pozwalających na pełne ustalenie, w jakim charakterze budynek był wykorzystywany, stanowi w ocenie Sądu naruszenie przepisów postępowania obligujących organ podatkowy do pełnego i obiektywnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, przy jednoczesnym zachowaniu dyspozycji art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm. – "p.p.s.a.") orzeczono jak w sentencji. Zakres, w jakim zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 tej ustawy.