III SA/Wa 1447/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadku postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W skardze z 22 lipca 2009 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. R. M. (dalej - Skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z 28 sierpnia 2009 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący nadesłał wniosek złożony na urzędowym formularzu, w którym powtórzył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że jest osobą niezamożną, inwalidą [...] grupy. Wydaje dużo na leczenie i nie stać go na zapłacenia kosztów sądowych. Oświadczył ponadto, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 50 m² oraz działkę 782 m² i 766 m². Jego jedynym źródłem dochodu jest renta w wysokości 782 zł. Do wniosku Skarżący załączył odcinek renty, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT -40A, decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r., faktury i rachunki za opłaty eksploatacyjne, rachunki za zakup leków. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 782 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Z kolei nieruchomości, które Skarżący zaliczył do swojego majątku, nie mogą aktualnie stanowić źródła uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W jednej z nich Skarżący bowiem zamieszkuje (w domu o pow. 50 m² przy ul. [...]) w drugiej posiada jedynie udziały, którymi nie może swobodnie dysponować (działka budowlana przy ul. [...]). W związku powyższym, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w całości. W szczególności wskazać należy na fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi, z którego Skarżący zostaje zwolniony. Jeżeli chodzi z kolei o koszty sądowe, które ewentualnie mogą pojawić się na dalszych etapach postępowania, uznać należy, iż sytuacja materialna skarżącego może ulec poprawie, w związku np. z uregulowaniem stanu prawnego dotyczącego nieruchomości przy ul. Koguciej i uzyskaniem środków ze zbycia udziałów w tej nieruchomości.. W przeciwnym wypadku, w razie takiej potrzeby, Skarżący może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.