III SA/Wa 1447/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-26
Skład orzekający: Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na posiadaniu nieruchomości, ale braku środków na bieżące utrzymanie i koszty sądowe, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, która pomimo posiadania nieruchomości (w tym jednej, w której zamieszkuje, oraz udziałów w drugiej) nie posiada środków na bieżące utrzymanie i pokrycie kosztów sądowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Prawo pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom niezamożnym.Stan faktyczny
Skarżący R. M. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej i jednocześnie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że jest osobą niezamożną, inwalidą II grupy, z rentą w wysokości 782 zł, ponosi wysokie koszty leczenia i posiada dom oraz działki. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolniono od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od spadku postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić od kosztów sądowych
W skardze z 22 lipca 2009 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. R. M. (dalej - Skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z 28 sierpnia 2009 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący nadesłał wniosek złożony na urzędowym formularzu, w którym powtórzył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że jest osobą niezamożną, inwalidą II grupy. Wydaje dużo na leczenie i nie stać go na zapłacenia kosztów sądowych. Oświadczył ponadto, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Do swojego majątku zaliczył dom o pow. 50 m² oraz działkę 782 m² i 766 m². Jego jedynym źródłem dochodu jest renta w wysokości 782 zł.
Do wniosku Skarżący załączył odcinek renty, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT -40A, decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2009 r., faktury i rachunki za opłaty eksploatacyjne, rachunki za zakup leków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu
i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 782 zł. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Z kolei nieruchomości, które Skarżący zaliczył do swojego majątku, nie mogą aktualnie stanowić źródła uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W jednej z nich Skarżący bowiem zamieszkuje (w domu o pow. 50 m² przy ul..[...] ) w drugiej posiada jedynie udziały, którymi nie może swobodnie dysponować (działka budowlana przy ul. [...] ).
W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło