III SA/Wa 1450/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-08-09

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata na podstawie wykazania swojej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, a brak dostarczenia niezbędnych informacji o dochodach i wydatkach uniemożliwia przyznanie prawa pomocy. Uchylanie się od obowiązków dowodowych wyklucza uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
S. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o odmowie umorzenia zaległości podatkowej. Wnioskowała o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wskazując na niskie dochody z emerytury i obciążenia finansowe. Przedstawiła oświadczenie majątkowe oraz dokumenty potwierdzające dochody i wydatki, jednak nie dostarczyła szczegółowego zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. oraz w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. S. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że jest kobietą w podeszłym wieku. Jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości ok. 980 zł, z której 270 zł pobieranych jest tytułem zajęć komorniczych, a 200 zł to kwota przeznaczona na zapłatę raty pożyczki. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Rozszerzyła w nim zakres wniosku wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie majątku i dochodach wynika, że Skarżąca sama prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada udział (25%) w nieruchomości (mieszkanie) o powierzchni 45 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,5 ha. Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca nie posiada oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Na urzędowym formularzu PPF Skarżąca nie wykazała żadnych źródeł dochodu. Do wniosku załączyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy (PIT-40A), wyciąg z rachunku bankowego za okres od 14 kwietnia do 13 lipca 2010 r., decyzję z 5 marca 2009 r. o waloryzacji renty. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej "P.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W tym miejscu zauważyć należy, iż Skarżąca mimo wyraźnego wezwania nie przedstawiła zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków składających się na jej bieżące utrzymanie (pkt 4 wezwania z 7 lipca 2010 r.). Brak informacji w tym zakresie uniemożliwia ocenę danych, które być może doprowadziłyby do odmiennej oceny złożonego wniosku. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). W orzecznictwie NSA wskazuje się również (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05), że o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Jednocześnie należy mieć na uwadze, iż z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż na konto Skarżącej w dniu 29 czerwca br. wpłynęły kwoty 1.269 zł oraz 1.323 zł. Tych dodatkowych wpływów Skarżąca nie wykazała w złożonym oświadczeniu. W ocenie referendarza sądowego, w przedmiotowym postępowaniu Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na powyższą ocenę składa się z jednej strony - brak przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków, z drugiej zaś strony - dysponowanie przez Skarżącą na przełomie czerwca i lipca 2010 r. kwotą ponad 3 tyś. zł. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło