III SA/Wa 1451/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-17

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Sylwester Golec, Marta Waksmundzka – Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne może być podstawą do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub prawidłowości wystawienia tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służy do kwestionowania wyłącznie formalnoprawnych aspektów konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości tytułu wykonawczego czy istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie podlegają innym środkom zaskarżenia, takim jak zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym czy żądanie wyłączenia rzeczy spod egzekucji. W niniejszej sprawie, zarzuty dotyczące niewłaściwego wierzyciela i tytułu wykonawczego nie mogły być skutecznie podniesione w ramach skargi na czynności egzekucyjne.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec T. S. sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Izby Celnej w B. W ramach postępowania dokonano zajęcia automatu do gier. Spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną, zarzucając m.in. błędne oznaczenie wierzyciela i tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Skarbowej w W. oddalili skargę i utrzymali w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, podtrzymując zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji z uwagi na niewłaściwego wierzyciela i tytuł wykonawczy, a także zarzut, że zajęta ruchomość nie stanowi własności spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Marta Waksmundzka – Karasińska (sprawozdawca), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi T. S. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej – "DIC") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej – T. Sp. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] czerwca 2015 r., obejmującego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł należności głównej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W celu realizacji należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny, dokonał w dniu [...] lipca 2016 r. zajęcia automatu do gier [...]. Zajętą ruchomość pozostawiono pod dozorem Pana A. K. pracownika magazynu depozytowego, który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomością. Protokół zajęcia i odbioru ruchomości został doręczany Skarżącej w dniu 8 września 2016 r. Pełnomocnik Skarżącej, pismem z dnia 21 września 2016 r. wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie: - art. 67 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.), poprzez błędne określenie w protokole wierzyciela, bowiem wskazano w nim Dyrektora Izby Celnej w S., co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej, - art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego, stanowiącego podstawę do zajęcia, który organ egzekucyjny określił jako tytuł wykonawczy wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. nr [...], podczas gdy względem zobowiązanej Spółki nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne na podstawie takiego tytułu wykonawczego, co w efekcie doprowadziło również do naruszenia art. 32 u.p.e.a. w zw. z art. 15 u.p.e.a. poprzez dokonanie czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny w ramach niewszczętego prawidłowo postępowania egzekucyjnego i z brakiem poszanowania podstawowej zasady upomnienia, - art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. poprzez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też, które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera, co do wymienionych w protokole i zajętych ruchomości, co stanowi naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia 26 października 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w W. oddalił przedmiotową skargę, uznając iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła zażalenie, w którym podniosła naruszenie art. 67 § 2 pkt 1 w związku z art. 67 § 4 u.p.e.a., poprzez błędne oznaczenie jako wierzyciela w przedmiotowej sprawie Dyrektora Izby Celnej w S., w sytuacji gdy nie wystawił on tytułu wykonawczego i zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego. Ponadto Skarżąca w zażaleniu podniosła nową kwestię tj. naruszenie art. 51 § 2 u.p.e.a., poprzez dokonanie zajęcia ruchomości, w sytuacji, gdy w zaskarżonej czynności egzekucyjnej poborca powołał dwóch świadków, którzy jako pracownicy organu rekwizycyjnego w celu zachowania względów obiektywizmu, nie powinni występować w roli świadka czynności dokonywanych w imieniu organu, który również reprezentują. Ponadto Spółka wskazała, że przedmiotowe automaty nie stanowią własności Spółki i są wyłącznie w jej posiadaniu zależnym, na podstawie umowy handlowej, dlatego prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do przedmiotowych ruchomości jest niedopuszczalne. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia i argumentów w nim zawartych, postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego. Nie bada się w nim zatem zasadności wystawienia tytułów wykonawczych przez wierzyciela, czy też istnienia egzekwowanego obowiązku. Te kwestie są przedmiotem odrębnych postępowań, tj. postępowania w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej w W. dokonał oceny prawidłowości kwestionowanej czynności egzekucyjnej. W jego ocenie, zajęcia ruchomości w postaci automatu do gier dokonano zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powyższe nastąpiło poprzez sporządzenie przez poborcę skarbowego, w obecności 3 świadków protokołu zajęcia obejmującego w:/w ruchomość. Druk protokołu był zgodny ze wzorem protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, stanowiącym załącznik nr 11 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2310). Przedmiotowy protokół został podpisany przez poborcę skarbowego. Odpis protokołu zajęcia i odbioru ruchomości został doręczony Skarżącej w dniu 8 września 2016 r. Ponadto protokół zajęcia i odbioru ruchomości spełnia wymagania formalne określone w art. 67 § 4 u.p.e.a. Według organu prawidłowo został oznaczony numer tytułu wykonawczego stanowiący podstawę prawną zajęcia ruchomości. Ponadto wskazana została kwota należności odpowiadająca kwocie określonej w tytule wykonawczym i okres, za który ww. należności zostały ustalone, a także rodzaj i stopę odsetek oraz koszty egzekucyjne. Według organu zajęty automat został opisany wraz ze wskazaniem wartości szacunkowej i oddany pod dozór pracownika magazynu depozytowego, który własnoręcznym podpisem potwierdził fakt objęcia dozoru nad ruchomościami oraz informację, iż na zajętych ruchomościach umieszczono znak ujawniający na zewnątrz ich zajęcie. Organ nadzoru odnosząc się do kwestii niewłaściwego określenia stanowiącego podstawę do zajęcia tytułu wykonawczego, który został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w S. podkreślił, że tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2015 r. został wystawiony przez Dyrektora Izby Celnej w B., natomiast na dzień wystawienia zawiadomienia o zajęciu wierzycielem był Dyrektor Izby Celnej w S. Zwrócił przy tym uwagę, iż zgodnie z § 3 rozporządzenia w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. Treść powyższego paragrafu potwierdza, że Dyrektor Izby Celnej w S. pełni obowiązki wierzyciela również w sprawach, w których tytuły wykonawcze wystawione zostały przez innych dyrektorów izb celnych, bez konieczności wystawiania tytułów wykonawczych wskazujących ww. organ celny jako wierzyciela. W dalszej kolejności Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazał, że w niniejszej sprawie odpis tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2015 r. został doręczony Skarżącej 31 sierpnia 2015 r., a upomnienie 27 lipca 2015 r. Spółka ma więc wiedzę o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Fakt, że obecnie wierzycielem obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym jest inny organ niż pierwotnie wystawiający tytuł wykonawczy, nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa wskazywanych przez Spółkę w skardze na czynności egzekucyjne. Nie można również przyjąć argumentacji, że czynności egzekucyjne zostały podjęte w ramach nieprawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu niezawarcia w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, czy też, które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera, Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w protokole zajęcia została zawarta prawidłowa adnotacja o pozostawieniu zajętych ruchomości pod dozorem Pana A. K. (magazyniera). Nie zostały wyszczególnione pozycje ruchomości, co do których zastosowano inne czynności, gdyż protokół zajęcia i odebrania ruchomości zawierał wskazanie jednej ruchomości, zatem należało przyjąć, że zajęta nieruchomość została oddana pod dozór pracownika magazynowego. Odpowiadając na zawarty w zażaleniu zarzut naruszenia art. 51 § 2 u.p.e.a., poprzez wykluczenie funkcjonariuszy celnych z możliwości pełnienia funkcji świadka, organ wskazał, że pogląd ten jest chybiony. Przepis art. 51 u.p.e.a. przewiduje fakultatywny i obligatoryjny udział świadków w postępowaniu egzekucyjnym. Fakultatywny udział świadków ma miejsce wtedy, gdy żąda tego zobowiązany lub egzekutor uzna to za konieczne. Egzekutor powinien powołać dwóch świadków, gdy zobowiązany nie jest obecny przy czynnościach egzekucyjnych, gdyż został wydalony z miejsca czynności egzekucyjnej albo jest nieobecny z innych przyczyn. Jak wynika z akt sprawy osoby obecne przy sporządzaniu protokołu przez poborcę skarbowego W. W. to pracownik magazynu depozytowego Pan A. K., funkcjonariusz Urzędu Celnego w C. Pan P. Ć. oraz pełnomocnik zobowiązanego od którego odebrano zajętą ruchomość. Ponadto, przepisy u.p.e.a. nie wykluczają obecności funkcjonariuszy pełniących obowiązku służbowe w miejscu dokonywania czynności jako świadków. Odnosząc się z kolei do zarzutu, że zajęte ruchomości nie są własnością Skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że nie może być skutecznie podnoszony w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Skarga na czynności egzekucyjne nie zastępuje żądania wyłączenia rzeczy spod egzekucji. Prawo złożenia wniosku o wyłączenie rzeczy spod egzekucji przysługuje osobie trzeciej tj. osobie, która nie będąc zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym, rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 z późn. zm.) - zwanej dalej: "k.p.a." oraz art. 33 § 1 pkt 6, 7 i 10 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego oddalającego zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu zachodzi niedopuszczalność egzekucji administracyjnej jako zainicjowanej tytułem wykonawczym wystawionym przez Dyrektora Izby Celnej w S. jako organ, który zgodnie z dyspozycją art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. nie jest podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym, co skutkuje uznaniem, że tytuł wykonawczy, którego odpis doręczono, nie wypełnia wszystkich wymogów określonych w art. 27 § 1 u.p.e.a., tj. został wystawiony przez nieuprawiony podmiot, nie określa w sposób prawidłowy wierzyciela oraz brak w nim oznaczenia uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, bowiem upomnienie wystosowane przez Dyrektora Izby Celnej w S. nie może zostać uznane za upomnienie wierzyciela; 2) art. 92 ust. 1 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez oparcie swego rozstrzygnięcia na treści § 1 c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, z którego organ nadzoru wyprowadził w ślad za organem egzekucyjnym wniosek, że wierzycielem w stosunku do dochodzonego w egzekucji obowiązku jest Dyrektor Izby Celnej w S., podczas gdy wskazany akt wykonawczy w sposób nieuprawniony modyfikuje postanowienia aktu wyższej rangi i to bez wyraźnej delegacji ustawowej zawartej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która uprawniałaby do wyznaczenia jednego dyrektora izby celnej do pełnienia roli wierzyciela w stosunku do określonych obowiązków, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia naczelnej zasady praworządności; 3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 34 § 4 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego oddalającego zarzuty wniesione w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podczas gdy organ winien uchylić w całości zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2017 r. wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Zauważyć jednak należy, że zarzuty podniesione w skardze skierowanej do Sądu dotyczą w istocie nie skargi na czynności egzekucyjne, ale zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Powyższe jest najprawdopodobniej wynikłem pomyłki pełnomocnika Skarżącej, który wnosił równolegle do Sądu liczne skargi w sprawach Skarżącej zarówno w zakresie zarzutów jak i skargi na czynności egzekucyjne. Zauważyć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Jak już wyżej wspominano, przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. wydane w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Przedmiot sporu dotyczy prawidłowości dokonanej przez poborcę skarbowego czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu ruchomości w postaci automatu do gier. Na wstępie wskazać należy, że w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynność egzekucyjną jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, tj. środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych, takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja. W art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 12 u.p.e.a. wymieniono jako środek egzekucyjny, w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję z ruchomości. Podkreślić również trzeba, na co zwracały uwagę organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach, że w postępowaniu wszczętym przez Skarżącą złożeniem na podstawie art. 54 u.p.e.a. skargi na czynności egzekucyjne, które to postępowanie stanowi w istocie fragment postępowania egzekucyjnego, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się natomiast o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a., nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego. Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, czy też osób trzecich. Innymi słowy, skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje w związku z określonymi zdarzeniami w postępowaniu egzekucyjnym wniesienie, np. zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje wniesienie pozwu do sądu. Podkreśla się przy tym szczególnie, że skarga na czynność egzekucyjną nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Sąd zauważa, że organy rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne dokonały badania dochowania wymogów ustawowych regulujących sposób i wymogi zastosowania, tak jak w tym przypadku, konkretnego środka egzekucyjnego. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, co do prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej. Zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania), podstawę zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a, stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Na podstawie art. 67 § 2 pkt 1, 4-6 i 9, § 4 oraz art. 53 § 1 pkt 5 protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera: - oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego; - numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia - kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; - kwotę należnych kosztów egzekucyjnych; - datę wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego. - wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; - adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; - pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; - pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór. - podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów; Jak wynika z akt sprawy, protokół zajęcia ruchomości w postaci automatu do gier z dnia [...] lipca 2016 r. zawiera wszystkie elementy wskazane w wyżej wymienionych przepisach. W szczególności do protokołu zajęcia ruchomości został wpisany automat do gier z oznaczeniem jego numeru i wartości szacunkowej. Ponadto wskazana została kwota należności odpowiadająca kwocie określonej w tytule wykonawczym i okres, za który ww. należności zostały ustalone, a także rodzaj i stopę odsetek oraz koszty egzekucyjne. Protokół został podpisany przez poborcę skarbowego oraz Pana W. W. (pełnomocnika zobowiązanej), Pana P. Ć. (funkcjonariusza UC w C.) oraz Pana A. K. (magazyniera). Zostały więc spełnione przesłanki zajęcia nieruchomości określone w art. 98 § 1 u.p.e.a., który stanowi, że zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego. Protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie. Protokół zajęcia ruchomości został doręczony Skarżącej w dniu 8 września 2016 r., a tym samym spełniono wymogi wynikające z art. 98 § 2 u.p.e.a. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy również tego, czy Dyrektor Izby Celnej w S. jest wierzycielem w stosunku do dochodzonej w sprawie należności pieniężnej. Skarżąca podniosła, że Dyrektor Izby Celnej w S. nie może występować w charakterze wierzyciela w rozpoznawanej sprawie, ponieważ nie mieści się to w zakresie jego kompetencji, które powinny być ustalane w świetle postanowień ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawa ta nie przewiduje zaś możliwości wyznaczenia jednego dyrektora izby celnej do pełnienia roli wierzyciela w stosunku do określonych obowiązków. W ocenie Sądu, za trafne należy uznać stanowisko organów, które wywodzą kompetencję Dyrektora Izby Celnej w S. do występowania w rozpoznawanej sprawie w charakterze wierzyciela z przepisów normujących ustrój Służby Celnej. Mianowicie Minister Finansów wydał rozporządzenie z 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r., poz. 1494, zwane dalej "rozporządzeniem z 2015 r.") na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy z 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015r., poz. 990, ze zm., zwana dalej "u.s.c."), który stanowi, że minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, wyznaczyć organ Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców. Warto również podkreślić, że przepis art. 9 ust. 1 u.s.c. wskazuje organy Służby Celnej, którymi są: 1) minister właściwy do spraw finansów publicznych; 2) Szef Służby Celnej; 3) dyrektorzy izb celnych; 4) naczelnicy urzędów celnych. Z art. 19 ust. 1 pkt 15 u.s.c. wynika, że do zadań dyrektora izby celnej należy wykonywanie zadań wierzyciela określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, natomiast z art. 19 ust. 1 pkt 16 u.s.c. wynika, że jego zadaniem jest również prowadzenie postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych zgodnie z przepisami o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ne można uznać, że Minister Finansów nie był właściwy do wydania ww. rozporządzenia z 2015 r., a tym samym, że w sprawie jako wierzyciel działał niewłaściwy organ – Dyrektor Izby Celnej w S. Skoro bowiem Minister Finansów mógł wyznaczyć organ Służby Celnej, jakim jest dyrektor izby celnej, do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określić terytorialny zasięg jego działania, uwzględniając potrzebę sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarcze potrzeby przedsiębiorców, to tym samym mógł też wyznaczyć - zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 15 i 16 u.s.c. w związku z § 1c ww. rozporządzenia z 2015r. – Dyrektora Izby Celnej w S. właściwego na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro Dyrektor Izby Celnej w S. w świetle obowiązujących przepisów prawa stał się wierzycielem należności powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia tj. przed dniem 1 października 2015 r., to określenie go w protokole z dnia [...] lipca 2016 r. wierzycielem należności objętych tytułem wykonawczym wystawionym w dniu 11 sierpnia 2015 r. przez Dyrektora Izby Celnej w B. jest prawidłowe. Nie można również zgodzić się z argumentacją Skarżącej, że czynności egzekucyjne zostały podjęte w ramach nieprawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie odpis tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2015r. został doręczony Skarżącej 31 sierpnia 2015 r., a upomnienie 27 lipca 2015r. Spółka miała więc wiedzę o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Fakt, że wierzycielem obowiązków wskazanych w tytule wykonawczym jest inny organ niż pierwotnie wystawiający tytuł wykonawczy, nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa wskazywanych przez Spółkę w skardze na czynności egzekucyjne. Sąd podziela również stanowisko organów, że za niezasadny uznać należało podniesiony w skardze na czynności egzekucyjne zarzut niedopuszczalności egzekucji, z uwagi na fakt, iż zajęta ruchomość nie stanowi własności zobowiązanej. Zgodnie z art. 97 § 2 u.p.e.a. zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby, jeżeli nie zostały wyłączone spod egzekucji lub od niej zwolnione. Na podstawie art. 97 § 2 u.p.e.a. poborca skarbowy jest uprawniony do zajęcia wszystkich ruchomości, którymi zobowiązany faktycznie włada, z wyłączeniem tych przedmiotów, które są wyłączone spod egzekucji na podstawie art. 8 i n. u.p.e.a. Poborca nie jest również ani obowiązany, ani uprawniony do badania, czy zobowiązany ma tytuł prawny do rzeczy, którą dysponuje. Przyjmuje się bowiem domniemanie, że wszystko, co znajduje się w mieszkaniu zobowiązanego, jest jego własnością. Zajęciu podlegają rzeczy ruchome stanowiące własność zobowiązanego i niezwolnione spod egzekucji (art. 13 § 1 u.p.e.a.) lub niewskazane w ustawie jako rzeczy niepodlegające egzekucji (art. 8 i n. u.p.e.a.), również wówczas, gdy nie znajdują się w posiadaniu zobowiązanego, lecz są w posiadaniu innej osoby. Osoba roszcząca sobie prawa do zajętej rzeczy może bronić swych praw, zgłaszając wniosek o wyłączenie danej rzeczy spod egzekucji. Zgodnie z art. 38 § 1 u.p.e.a. kto, nie będąc zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, może wystąpić do organu egzekucyjnego w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. W sytuacji, gdy zobowiązana spółka ma świadomość, iż zajęte ruchomości nie stanowią jej własności, tylko własność osoby trzeciej, powinna o fakcie zajęcia powiadomić osobę, której jej zdaniem prawa majątkowe zostały naruszone, żeby mogła ona ewentualnie wystąpić do organu egzekucyjnego ze stosownym wnioskiem. W myśl art. 168a u.p.e.a. osoba, która rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z których przeprowadzono egzekucję przez sprzedaż rzeczy lub wykonanie prawa majątkowego, może dochodzić od zobowiązanego odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Zobowiązany odpowiada bowiem za szkodę poniesioną przez tę osobę, jeżeli wiedząc o tym, że rzecz lub prawo do niego nie należy, nie powiadomił właściciela o zajęciu rzeczy lub prawa w terminie umożliwiającym tej osobie złożenie żądania wyłączenia danej rzeczy lub prawa spod egzekucji. Tym samym zobowiązany odniósł korzyść wskutek skierowania egzekucji do rzeczy lub prawa majątkowego, które nie stanowiły jego własności (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, wyd. VII, Lex/el. 2015, komentarz do art. 168a, pkt 2). Podsumowując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że postanowienie to jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotnym wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło