III SA/Wa 1456/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Kleiber
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Skarżący, prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymujący się z działalności rolniczej i umowy o dzieło, będący osobą niepełnosprawną i obciążony spłatą pożyczek, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?Ratio decidendi
Skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd, analizując źródła dochodu Skarżącego (działalność gospodarcza, umowa o dzieło), jego niepełnosprawność, brak majątku poza mieszkaniem oraz konieczność spłaty pożyczek, uznał, że sytuacja materialna Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący T. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego, Skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając szczegółowe informacje o swojej trudnej sytuacji materialnej, w tym o dochodach z działalności gospodarczej i umowy o dzieło, niepełnosprawności, konieczności spłaty pożyczek oraz braku majątku.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
III SA/Wa 1456/09 POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2009 r., [...] w przedmiocie niedopuszczalności zarzutu zgłoszonego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, Skarżący T. K. zwrócił się z prośbą o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty, powołując się na trudną sytuację materialną.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z działalności rolniczej oraz z przychodów z umowy o dzieło (162 zł miesięcznie). Dodał że jest obciążony spłatą pożyczki udzielonej na rozpoczęcie działalności. Skarżący jest osobą niepełnosprawną. Poza mieszkaniem o pow. 22m2 nie posiada innego majątku.
Do formularza dołączył pismo Sądu Rejonowego w B., zgłoszenie rejestracyjne, PIT-28A za 2008 r.
Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu z uwagi na nie nadesłanie dokumentów, do przedłożenia których został wezwany.
Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw. Wniósł w nim o uchylenie postanowienia Referendarza sądowego oraz o zwolnienie od wpisu sądowego. Do sprzeciwu Skarżący załączył orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że jest to niepełnosprawność trwała; umowę pożyczki od Fundacji Wspomagania Wsi; umowę pożyczki na rozpoczęcie działalności gospodarczej ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych; oświadczenie, iż od miesiąca stycznia do miesiąca września 2009 r. obrót towarem w prowadzonej przez niego działalności wyniósł 14.522,76 zł; oświadczenie o miesięcznych wydatkach, z którego wynika, iż na energię elektryczną Skarżący wydaje ok. 40 zł, na składkę zdrowotną 224 zł, składkę chorobową 46,94 zł, na wodę ok. 50 zł, zaś spłata pożyczek łącznie to prawie tysiąc złotych. Przy kolejnym piśmie Skarżący przedłożył PIT-28, z którego wynika, iż w 2008 r. osiągnął przychód w kwocie 25.762,85 zł oraz PIT-37, z którego wynika, iż jego dochód wyniósł 1.888 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż źródłem utrzymania Skarżącego jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza w zakresie handlu artykułami przemysłowymi. Z oświadczenia Skarżącego wynika, iż w okresie od stycznia 2009 r. do września 2009 r. łączny obrót towarem wyniósł 14.522,76 zł., czyli miesięcznie daje to średnią kwotę 1.613 zł. Dane te należy uznać za wiarygodne, bowiem z PIT-28 za 2008 r. wynika, iż przychód ogólny Skarżącego wyniósł 25.762, 85 zł, zaś z PIT – 37 za 2008 r. wynika, iż dochód Skarżącego to 1888 zł. Z oświadczenia Skarżącego wynika, iż uzyskuje on ponadto przychody z umowy o dzieło w kwocie 162 zł miesięcznie. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim o charakterze trwałym. Skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, zatem koszty na bieżące utrzymanie musi ponosić samodzielnie. Ponadto trudną sytuację finansową Skarżącego pogarsza konieczność spłaty dwóch pożyczek zaciągniętych na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Skarżący nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, a jedynym jego majątkiem jest mieszkanie o powierzchni 22m2.
W ocenie Sądu sytuacja materialna Skarżącego nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło