III SA/Wa 1462/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca 2008 r. do grudnia 2009 r. postanawia: 1. zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi; 2. w pozostałym zakresie odmówić Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący – A. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Skarżący oświadczył, że ma na utrzymaniu małoletnie dziecko. Wskazał, że za 2013 r. uzyskał dochód w wysokości 11.007,73 zł, za 2012 r. – 6.532 zł, a za 2011 r. – 9.978,03 zł. Płaci alimenty (z pomocą swojej matki) na rzecz syna w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Wieloletnie postępowanie kontrolne organów skarbowych spowodowało dramat rodzinny i osobisty, w tym utratę zaufania przyjaciół i kontrahentów, utratę firmy, rozstrój nerwowy. Skarżący wyjaśnił, że na skutek utraty źródła dochodów sytuacja materialna jego rodziny znacznie się pogorszyła. Ponadto Skarżącemu grozi utrata mieszkania na skutek wypowiedzenia umowy kredytu. Do swojego majątku Skarżący zaliczył udział (1/2) w mieszkaniu o pow. 75 m² w O. (mieszkanie zakupione na kredyt, obciążone hipoteką). Oświadczył, że jego miesięczny dochód netto z tytułu zasiłku chorobowego wynosi 900 zł, z czego 300 zł potrąca komornik. Skarżący wskazał, że dochód jego syna wynosi 1.500 zł. Są to alimenty od skarżącego (płacone z pomocą jego matki). W załączeniu Skarżący nadesłał zeznania podatkowe za lata 2011-2013, zaświadczenie o zarobkach z 6 lutego 2013 r., zwolnienia lekarskie. Skarżącego wezwano, uznając, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych: wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych dochodów, przez nadesłanie np. zaświadczenia o wysokości dochodów (średnie wynagrodzenie netto za ostanie 6 miesięcy), udokumentowania wysokości zajęcia komorniczego, udokumentowanie wypowiedzenia umowy kredytu przez bank, wyjaśnienia, czy wysokość alimentów na rzecz syna została ustalona sądownie, jeśli tak - nadesłania orzeczenia sądu w tym zakresie wraz z uzasadnieniem, nadesłanie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Skarżącego za ostatnie 3 miesiące, wyjaśnienia, z kim zamieszkuje jego syn, wskazania komu i jakie tytuły prawne przysługują od lokali położonych w O. przy ul. [...] i [...], przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego, z uwzględnieniem m.in. zajęcia komorniczego, spłacanych rat kredytu, alimentów na rzecz syna (ze wskazaniem, w jakiej wysokości Skarżący uzyskuje w tym zakresie pomoc matki). W odpowiedzi na wezwanie Skarżący oświadczył, że jego dochody są wyszczególnione na zaświadczeniu ZUS z 26 czerwca 2014r., z którego wynika, że nie jest w stanie spłacać jakichkolwiek kredytów, a w zobowiązaniu alimentacyjnym na rzecz syna pomaga mu matka. Skarżący nie jest wstanie oszacować wysokości pomocy finansowej udzielanej przez matkę, zaś lokal położny w O. przy ul. [...] stanowi własność E. S. i M. P., wuja E.S., który jest nieuleczalnie chory i którym E. S. jest zobowiązana się dożywotnio opiekować. Aktualnie jego syn zamieszkuje z nim w O. przy ul. [...]. Oświadczył, że nie ma wyciągów z rachunków bankowych ani jakichkolwiek rachunków otwartych. Do pisma Skarżący załączył zaświadczenie ZUS o wypłaconych zasiłkach, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z [...] maja 2014 r. (dotyczy kwoty 500 zł z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, przy czym łączne zadłużenie Skarżącego wynosi 975.407 zł), sentencję wyroku z 18 maja 2011 r. obniżającego alimenty zasądzone od Skarżącego na rzecz syna z 2.500 zł na 1.500 zł, pismo z banku z 28 czerwca 2013 r. z propozycją uregulowania zadłużenia. Postanowieniem z 15 lipca 2014 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący pismem z 21 lipca 2014r. wniósł sprzeciw na powyższe postanowienie podkreślając, że jego matka niemal w całości ponosi koszty alimentacyjne na rzecz jego syna. Nie osiąga dochodu z tytułu udziału w lokalu mieszkalnym na ulicy [...] w O.. Wojewódzki Sąd Administracyjny pismem z 12 sierpnia 2014 r. wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów obrazujących sytuację materialną jego matki, wykazanie wysokości kosztów miesięcznego utrzymania oraz o wyjaśnienie kwestii z kim aktualnie zamieszkuje syn. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący nadesłał oświadczenie swoich rodziców, z którego wynika, że matka uzyskuje emeryturę w wysokości 1.500 zł, zaś ojciec w wysokości 2000 zł. Rodzice wspólnie płacą alimenty na wnuka, gdyż ich syn jest przewlekle chory i nie ma środków na utrzymanie dziecka. Z informacji zawartych w piśmie Skarżącego z 23 września 2014 r. wynika ponadto, że jego matka mieszka w Szwajcarii, a ojciec w O. na ulicy [...]. Z uwagi na zły stan zdrowia Skarżący mieszka ze swym ojcem, zaś jego syn zamieszkuje ze swoją matką. Skarżący nadużywa środków uspokajających z uwagi na wieloletnie postępowanie kontrolne. Wskazał, że w wyniku odwołania zwiększono mu wysokość zobowiązania podatkowego więc wzrosła wysokość wpisu, której nie jest w stanie uregulować. Przyznanie częściowej pomocy otworzy mu drogę do sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z 15 lipca 2014 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd, oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki uznał, że zasługuje on na uwzględnienie w zakresie częściowym. Wpis na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym. Przyznanie więc zwolnienia od wpisu umożliwi Skarżącemu realizację prawa do Sądu zagwarantowanego Konstytucją RP. Sąd stwierdza też, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, gdyż osiąga miesięczny dochód na poziomie ok. 900 zł netto, z czego 300 zł jest potrącane przez komornika. Powyższa kwota umożliwia więc jedynie zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych Skarżącego. Obecne dochody Skarżącego nie wystarczają na pokrycie wpisu od skargi w wysokości 5986 zł bez negatywnego wpływu na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącego. Zasadne jest więc zwolnienie Skarżącego od ponoszenia wpisu sądowego. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącego do tego czasu może ulec zmianie. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.