III SA/Wa 1463/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok postanawia: - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu - Skarżący – W. G., wniósł do Sądu na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że od [...] marca 2011 r. jest osobą bezrobotną. Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie z urzędu pracy, że jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynikało, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, oraz że nie posiada żadnego majątku ani dochodów. Skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje wspólnie z byłą żoną ale nie pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową skarżącego. Wezwanie zostało doręczone 15 lipca 2013 r. Skarżący wymaganych dokumentów jednak nie złożył. Postanowieniem z 25 lipca 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, że ponosi koszty utrzymania w wysokości około 890 zł., przy czym w wielu przypadkach pomagają mu dorosłe dzieci. Załączył także zeznanie podatkowe swojej byłej żony, z którego wynika, iż jej przychód w 2012 r. wyniósł ok. 25.000 zł. Z zaświadczenia Urzędu Pracy z 9 lipca 2013 r. wynika, że skarżący jest bezrobotny a od [...] marca 2011 r. nie posiada prawa do zasiłku. Była żona skarżącego oświadczyła, że również ona jest obecnie bezrobotna. Z nadesłanego wyciągu z konta skarżącego wynika, iż jest ono obciążone na kwotę 3.376.247,94 zł. Załączył także tytuł wykonawczy wystawiony [...] czerwca 2013 r. na kwotę należności głównej 608.071 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia, co niemożliwym czyni wypowiedzenie się Sądu co do jego treści. Stosownie do art. 245 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje tylko i wyłącznie gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyjętą zasadą postępowania sądowego jest bowiem, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem. Skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, tj. w zakresie całkowitym. W wykonaniu wezwania Sądu skarżący wykazał, iż zarówno on jak i pomagająca mu była żona są bezrobotni. Skarżący nie posiada prawa do zasiłku od [...] marca 2011 r. Była żona skarżącego osiągnęła w 2012 r. przychód na poziomie 25.000 zł. Koszty utrzymania skarżącego wynoszą około 900 zł i są ponoszone przez byłą żonę. Konta skarżącego obciążone są na sumę powyżej 3.000.000 zł. Ponadto na skarżącego wystawiono [...] czerwca 2013 r. tytuł wykonawczy na kwotę należności głównej 608.071 zł. Z danych zgromadzonych w toku postępowania wynika więc, iż nie osiąga on dochodów, podobnie jak pomagająca mu była żona. W świetle tych danych Sąd doszedł do przekonania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadne jest zatem przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie to podyktowane jest realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji prawa do sądu. Ograniczenia natury finansowej skarżącego nie mogą uniemożliwiać kontroli, przez niezawisły sąd, działalności organów administracji publicznej. Z tej przyczyny, na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.