III SA/Wa 1465/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Maciej Kurasz, , , po rozpoznaniu w dniu 31 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: 1) przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić ją od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 (słownie: sto) złotych; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi M. J. – powoływana dalej jako "Skarżąca" w piśmie z dnia 3 września 2007 r. wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego oraz kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek wskazała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, gdyż sama ze swych dochodów utrzymuje trzyosobową rodzinę. Mąż Skarżącej od 6 lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazał, że jej wynagrodzenie po opłaceniu świadczeń z ledwością wystarcza na wyżywienie rodziny. Pismem z 12 września 2007 r. Sąd zwrócił się do Skarżącej o udzielenie dodatkowych informacji o jej stanie majątkowym oraz o nadesłanie wypełnionego formularza PPF, który jest niezbędny do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przedmiotowe wezwanie doręczono Skarżącej w dniu 19 września 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Skarżąca nadesłała w dniu 1 października 2007 r. wypełniony formularz PPF. W uzasadnieniu podtrzymała swoje stanowisko zawarte we wniosku z dnia 3 września 2007 r. W oświadczeniu o posiadanym majątku wskazała, że jest właścicielem mieszkania o wielkości 62,5 m2. Oświadczyła również, że posiada zasoby pieniężne w kwocie 2,332,96 zł, zaznaczając, iż jest to kwota na opłaty miesięczne i aparat słuchowy. Z treści formularza wynikało ponadto, iż jedynym źródłem dochodu trzyosobowej rodziny Skarżącej jest kwota 1796,77 zł z tytułu wynagrodzenia za pracę. Po dokonaniu bieżących opłat na utrzymanie rodziny pozostaje jedynie kwota 160,96 zł miesięcznie. W załączeniu Skarżąca przedłożyła: kserokopie: orzeczenia o stopniu niepełnosprawności męża, faktury VAT za wykonanie montażu stolarki na kwotę 4.324,62 zł brutto, rachunku za odbiór telewizji "Polsat", faktury VAT za dostawę internetu, faktury VAT za zakup aparatu słuchowego, rachunku za abonament telefonu komórkowego oraz stacjonarnego, a także kserokopię potwierdzenia wpłaty kwoty 553 zł na rzecz K. Spółdzielni Mieszkaniowej tytułem opłaty eksploatacyjnej, faktury VAT za dostawę gazu i energii elektrycznej oraz kserokopię historii rachunku bankowego. Zarządzeniem z dnia 4 października 2007 r. referendarz Sądowy pozostawił wniosek Skarżącej bez rozpoznania ze względu na niedochowanie terminu na wniesienie Od tego zarządzenia Skarżąca złożyła w ustawowym terminie sprzeciw. W uzasadnieniu wskazała, że w tak krótkim czasie nie była w stanie zebrać wszystkich koniecznych dokumentów. Ponadto udzielenie jej ulgi w zwolnieniu od kosztów sądowych ułatwi sytuację życiową oraz pozwoli na dochodzenie swoich praw przeciwko Ministrowi Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. zarządzenia z dnia 4 października września 2007 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu przed sądem administracyjnym prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym, które w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za stronę skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza powołanych powyżej przepisów wskazuje, że skarżąca powinna wykazać, przedstawiając odpowiednie argumenty i dowody, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżąca wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem. Posiada mieszkanie o powierzchni 62,5 m², a utrzymuje się – wraz z rodziną – z dochodu w wysokości 1796,77 zł miesięcznie brutto. Stałe koszty utrzymania, jak twierdzi Skarżąca wynoszą ok. 1600 zł miesięcznie, co potwierdzają nadesłane do Sądu dokumenty obrazujące ponoszone przez nią stałe wydatki. W związku powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł W opinii Sądu poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby powodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. W związku z powyższym zasadne jest udzielenie stronie skarżącej prawa pomocy w ww. zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji