III SA/Wa 1465/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-26
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może zostać przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wnioskodawca jest w stanie uiścić część kosztów (np. 200 zł), a jego dochody pozwalają na pokrycie podstawowych potrzeb rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, odmawiając zwolnienia od pozostałej kwoty.Stan faktyczny
Skarżący Z.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną swojej trzyosobowej rodziny, której łączny dochód netto wynosił około 1700 zł, a miesięczne wydatki około 1357 zł. Skarżący był w stanie uiścić wpis od skargi w kwocie nieprzekraczającej 200 zł.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł, a odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Z. C. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wskazał, iż od czerwca 2011 r. pozostaje na utrzymaniu żony i syna. Jest w trakcie poszukiwania pracy. Prywatny zakład, w którym pracował nie przedłużył mu umowy ze względu na brak zamówień. Wnioskodawca wyjaśnił również, iż udziały w nieruchomościach, które posiada nie stanowią źródła przychodu i są w praktyce niesprzedawalne.
Z oświadczeń Skarżącego wynika, iż dochód jego trzyosobowej rodziny wynosi: wynagrodzenie żony - 1579,20 zł brutto, wynagrodzenie syna - 549,18 zł brutto. Jego rodzina nie posiada żadnych oszczędności.
W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej rodziny Wnioskodawcy, Skarżący nadesłał: świadectwo pracy, wyciągi z rachunków bankowych, zeznania podatkowe za 2010 r. Dodatkowo wyjaśnił, iż łączny dochód netto jego rodziny wynosi 1.711 zł. Stałe miesięczne wydatki kształtują się na poziomie 1.357 zł (opłaty za media i rata kredytu bankowego). Skarżący oświadczył również, że jest w stanie ponieść wpis sądowy w wysokości nie większej niż 200 zł. Kwotę tą Wnioskodawca uiścił w kasie Sądu.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
Sygn. akt III SA/Wa 1465/11
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 1.129 zł.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synem. Łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi ok. 1.700 zł (netto). W związku powyższym, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 200 zł. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jednocześnie, oceniając sytuacje materialną Skarżącego uznać należało, iż uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 200 zł nie przekracza jego możliwości finansowych. Zwłaszcza, że sam Skarżący oświadczył, iż jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania na poziomie 200 zł.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło