III SA/Wa 1466/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia - przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić doradcę podatkowego - G. K. - zwana dalej "Skarżącą" - zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu pisma Skarżąca podniosła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem W. K., będąc na jego utrzymaniu. Wnioskodawczyni nie osiąga żadnych przychodów. Mieszkanie o powierzchni 16 m2 jest wynajmowane przez męża. Jednocześnie Skarżąca podniosła, że ze względu na nieznajomość procedury podatkowej nie jest w stanie samodzielnie występować przed Sądem. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca nie posiada nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Dochód miesięczny męża Skarżącej brutto to kwota 1.055 zł, która stanowi jedyne źródło utrzymania rodziny. Do wniosku dołączono roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za rok 2006, polecenia przelewu świadczenia emerytalnego na konto męża Skarżącej. Postanowieniem z [...] września 2007 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując, że nie nadesłała ona wszystkich żądanych dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji finansowej, a okoliczności podnoszone we wniosku oraz informacje wynikające z akt sprawy nie uzasadniają twierdzenia, że Skarżąca nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżąca wskazała, że nie posiada żadnych własnych pieniędzy i nie stać jej na pokrycie kosztów postępowania i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - P.p.s.a.) Sąd zwrócił się do Skarżącej o nadesłanie dodatkowych dokumentów oraz złożenia wyjaśnień dotyczących jej aktualnej sytuacji finansowej oraz stanu majątkowego. W odpowiedzi Skarżąca wyjaśniła, że jest chora, ale się nie leczy, bo nie ma pieniędzy. Aktualnie mieszka wraz z mężem w lokalu socjalnym. Utrzymaniem domu zajmuje się jej mąż. Po zapłaceniu rachunków na utrzymanie pozostaje im ok. 500 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż nie jest w stanie uiścić nawet 100 zł, bo wtedy będzie musiała głodować. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 260 zdanie pierwsze P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Skarżąca wskazała, że nie posiada majątku, oszczędności pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych, a nadto nie osiąga dochodów. Wraz z mężem utrzymuje się z jego emerytury w kwocie 888,97 zł netto miesięcznie. Dochody we wskazanej wysokości wystarczają jedynie na pokrycie kosztów niezbędnego utrzymania. Argumentację w powyższym zakresie Skarżąca poparła złożonymi do Sądu dokumentami. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dochód, z którego utrzymuje się Skarżąca i jej mąż, w opinii Sądu stanowi minimum potrzebne dla dwóch osób na opłacenie bieżących opłat, żywności, a także potrzebnych lekarstw. Sytuacja finansowa Skarżącej nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania zarówno w zakresie kosztów sądowych jak i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie. Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.