III SA/Wa 1468/09

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie zasadności wystawienia tytułów wykonawczych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie 1. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł Skarżący S. M. w piśmie z 21 września 2009 r. podniósł że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, na dowód czego dołączył odcinek przekazu pocztowego za II kwartał 2009 r. oraz PIT-40A za 2008 r. 2. Pismo to, zgodnie z jego treścią, potraktowane zostało jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. 3. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 24 września 2009 r. Skarżący złożył formularz PPF, w którym zaznaczył iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazał że jedynym jego dochodem jest część renty rolniczej w wysokości 172 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności ani cennych rzeczy. Nie posiada także konta bankowego. Należąca do niego ziemia (8,7 ha) leży – z powodu choroby Skarżącego – odłogiem (podobnie jak 90% ziemi rolnej we wsi w której mieszka). Ziemi tej nie można też wydzierżawić z uwagi na brak chętnych. Skarżący oświadczył, że jest ogromnie zadłużony u znajomych. Wyjaśnił, że nie jest w stanie udokumentować wydatków gdyż "nie zbiera faktur imiennych za zakupiony chleb i kiełbasę i inne". Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 4. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 5. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym (tak w niniejszej sprawie) obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten nakłada zatem na stronę obowiązek wykazania (podkr. własne), tj. - przyjmując za Słownikiem języka polskiego (pod redakcją naukową prof. M. Szymczaka, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 2002, t. III, s. 749) - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. 6. Skarżący konsekwentnie twierdzi, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest renta rolnicza w wysokości 172 zł miesięcznie. Jak wskazał z kwoty tej "wyżyć się nie da", dlatego też jest ogromnie zadłużony u znajomych. Faktu tego jednak w żaden sposób nie uprawdopodobnił - choćby poprzez przesłanie oświadczeń złożonych przez tychże znajomych na okoliczność świadczonej pomocy. Na fakcie ogromnego zadłużenia u znajomych Skarżący oparł zresztą swój poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postępowanie w tym zakresie toczyło się w 2007 r. (sprawy III SA/Wa 1337 i 1338/07). Skarżący uchylił się także od obowiązku wskazania i udokumentowania wysokości wydatków, argumentując że nie "zbiera faktur imiennych za zakupiony chleb i kiełbasę i inne". Odnosząc się do powyższego referendarz sądowy zauważa, że o ile udokumentowanie wydatków na żywność rzeczywiście może nastręczać trudności, o tyle trudności takich nie powinno sprawić Skarżącemu udokumentowanie takich choćby wydatków jak opłaty za energię elektryczną. Poza tym Skarżącego wezwano w pierwszej kolejności do "wskazania", tj. udzielenia wyjaśnień co do wysokości wydatków. W przypadku zatem gdyby Skarżący nie był w posiadaniu dokumentów potwierdzających wydatki, wystarczające – dla oceny wykonania wezwania – byłoby podanie przez niego jakie wydatki ponosi i jaka jest ich wysokość. Informacja ta obrazowałaby również kondycję finansową Skarżącego. Pozwoliłaby mianowicie ocenić na ile ponoszone wydatki Skarżący finansuje z uzyskiwanych (co trzeba przyznać niewielkich) dochodów, a na ile zmuszony jest korzystać z pomocy osób trzecich. Nie jest też jasne na jakiej podstawie Skarżący zajmuje lokal położony przy ul. [...]. w miejscowości D. Oświadczył on bowiem że poza nieruchomością rolną nie posiada żadnego majątku (w rubrykach "dom" "mieszkanie" Skarżący wpisał "nie ma"). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał, iż jego żądanie przyznania prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.