III SA/Wa 1472/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-06-22

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że jego miesięczny dochód z renty w kwocie 177 zł, po potrąceniach, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania bez szkody dla koniecznego utrzymania. Sytuacja materialna strony została potwierdzona wcześniejszymi ustaleniami sądów w zakresie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na tragiczną sytuację materialną, niskie dochody z renty (177 zł miesięcznie), brak środków na koncie, brak możliwości uzyskania pomocy od OPS i najbliższych, posiadanie nieużytkowanej ziemi rolnej oraz zrujnowanego domu. Utrzymuje się z wyprzedaży majątku i pożyczek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnić od kosztów sądowych i ustanowić adwokata z urzędu S. M., w formularzu PPF z 14 czerwca 2012 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu powołał się na: - tragiczna sytuację materialną; - destrukcyjne działania [...]; - wskutek egzekucji uzyskuje z renty kwotę 176 zł miesięcznie; - nie ma rachunku w banku; - nie może liczyć na pomoc OPS i najbliższych; - posiada 8,7 ha ziemi rolnej, której od 14 lat nie uprawia; - posiada zrujnowany dom o powierzchni 100 m.kw.; - utrzymuje się z wyprzedaży majątku (narzędzi pracy) i pożyczek. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie stronie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji – kiedy znajduje się ona w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Z zestawienia treści oświadczeń strony nie wynika rozbieżność mogąca być przesłanką do stwierdzenia o nierzetelnym wykazaniu sytuacji majątkowej strony. Co więcej oświadczenia strony zostały potwierdzone rozstrzygnięciami w zakresie prawa pomocy. Stąd referendarz sądowy przyjmuje w analizie sprawy wartości zadeklarowane przez stronę. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, tj. o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100,- zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj. potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów. Zdaniem referendarza sądowego, nie ma możliwości uiszczenia wymagalnych kosztów sadowych w sprawie z kwoty 177 zł renty, którą strona uzyskuje po potrąceniach – bez szkody dla koniecznego utrzymania strony. Tym bardziej strona nie ma możliwości zgromadzenia środków na poczet wynagrodzenia pełnomocnika, skoro stawka minimalna wynosi 240,- zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr poz 1348 ze zm). Mając na uwadze fakt, że przypadająca co miesiąc na stronę, kwota dochodu jest zbieżna z wysokością minimum socjalnego wyliczonego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (http://www.ipiss.com.pl), fakt wielokrotnej, ustalonej oceny sytuacji majątkowej strony dokonanej przez Sądy, referendarz sądowy zadecydował o zwolnieniu od jedynego kosztu postępowania wymagalnego na obecnym etapie postępowania. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 oraz art. 246 § 1 pkt1 u.p.p.s.a., jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło