III SA/Wa 1476/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, , po rozpoznaniu w dniu 30 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w S. w przedmiocie postępowania kontrolnego postanawia odrzucić skargę Pismem z dnia 9 maja 2005 r. Skarżąca złożyła skargę na "decyzję (pismo mające znamiona decyzji)" Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2005 r., wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca wyjaśniła, że pismem z dnia 17 stycznia 2005 r. wystąpiła, na podstawie art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej jako organu wyższego stopnia z ponagleniem na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie. Wskazała, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. kończąc postępowanie kontrolne nie wydał, mimo że był do tego zobowiązany, decyzji określającej wysokość dochodu i podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Skarżąca podkreśliła, iż po otrzymaniu odpowiedzi na wymienione wyżej pismo wezwała Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej w trybie art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca podniosła, że mimo, iż zaskarżona "decyzja" nie posiada formy decyzji, to decyzją taką jest, gdyż rozstrzyga sprawę na jej niekorzyść. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wniósł alternatywnie o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie. Wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom Skarżącej, pismo z dnia 29 kwietnia 2005 r. nie stanowi decyzji, ale odpowiedź na jej skargę z dnia 30 marca 2005 r. w rozumieniu przepisów Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. Stąd też pismo to nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ odniósł się do zarzutów dotyczących postępowania kontrolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na decyzje, postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej powoływanej jako p.p.s.a.). Kontrola ta sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Skarżąca wywodzi, że zaskarżone pismo Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2005 r. mimo, iż nie posiada formy decyzji administracyjnej, to w istocie decyzją taką jest jako że rozstrzyga sprawę na jej niekorzyść. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Dla ustalenia bowiem, czy w konkretnej sprawie organ administracji podejmuje rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej niezbędne jest zbadanie czy istnieje przepis prawa materialnego, stwarzający podstawy prawne do jej wydania. Przez pojęcie "decyzji administracyjnej" rozumie się każdy, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego przepisu prawa, władczy i jednostronny akt organu administracji, rozstrzygający konkretną sprawę, skierowany do imiennie oznaczonego adresata, niezwiązanego z organem ani węzłem zależności organizacyjnej, ani też podległości służbowej (zob. J.P.Tarno; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004; s. 19). Wprawdzie Naczelny Sąd Administracyjny uznawał za decyzje administracyjne również pisma niemające formy decyzji, ale jedynie wtedy, gdy pochodziły od organu administracji i jednocześnie w sposób władczy rozstrzygały o prawach lub obowiązkach prawnych osób w sprawie indywidualnej (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 1994 r., sygn. akt I SAB 54/93; OSP 1995/11/222). W świetle powyższego należy rozważyć czy w rozpatrywanym stanie faktycznym możliwe było wydanie tego rodzaju aktu w postępowaniu zainicjowanym przez Skarżącą pismem z dnia 17 stycznia 2005 r. Na to pytanie zdaniem Sądu należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Jak bowiem wynika z akt sprawy pisma Skarżącej z dnia 17 stycznia 2005 r. oraz z dnia 30 marca 2005 r. organ prawidłowo zakwalifikował jako skargę na działanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. złożoną w trybie art. 227 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Jak się podkreśla w literaturze (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 829) skarga jest prawnym środkiem obrony i ochrony interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego ani też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego. Skarga jest równocześnie odformalizowanym środkiem społecznej kontroli działania administracji publicznej podejmowanej w interesie jednostkowym lub publicznym. Stosownie do postanowień art. 237 § 3 k.p.a. tego rodzaju skargi załatwiane są w samodzielnym jednoinstancyjnym postępowaniu kończącym się czynnością materialno-techniczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97; Poradnik VAT 2000 nr 2 str. 37 i 42 /tylko teza/). Ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy zgodnie z oczekiwaniem skarżącego, jak i w przypadku nieudzielania mu odpowiedzi, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd kontroluje bowiem działalność administracji publicznej w zakresie wskazanym w ustawie, a ta część aktywności administracji nie została wymieniona w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99; ONSA 2001/1/27, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt IV SA 1992/03, nie publ.). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.