III SA/Wa 1480/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-09

Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Matylda Arnold-Rogiewicz, Jacek Kaute

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, wynikające z błędnego zaadresowania przesyłki z powodu istnienia dwóch urzędów skarbowych o podobnej nazwie pod tym samym adresem, może być uznane za nastąpione bez winy strony, uzasadniając przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że istnienie dwóch urzędów skarbowych o zbliżonej nazwie pod tym samym adresem stanowiło nietypową i nieoczywistą okoliczność dla przeciętnego obywatela, która mogła prowadzić do błędnego zaadresowania przesyłki. W połączeniu z wiekiem i problemami ze wzrokiem skarżącej, uchybienie terminu zostało uznane za nastąpione bez jej winy, co uzasadnia przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zaskarżone postanowienie zostało uchylone z powodu naruszenia art. 58 § 1 i 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na czynność egzekucyjną, jednak przesyłka została zwrócona z adnotacją o niedostatecznej nazwie adresata, wskazującą na istnienie dwóch urzędów skarbowych pod tym samym adresem. Naczelnik urzędu skarbowego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, uznając, że wniosek został złożony po terminie i z winy skarżącej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i sprzeczność działań organów z zasadami państwa prawnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz A. D. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Jacek Kaute, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz A. D. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez A. D. (dalej "Skarżąca" lub "Strona") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy: Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej "NUS") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej na podstawie wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2017 r., obejmującego należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv za lata 2012-2014 oraz od stycznia do kwietnia 2015 r. na kwotę 764,00 zł należności głównej. W celu wyegzekwowania dochodzonych zaległości, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem z dnia 21 listopada 2017 r., w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało odebrane przez Skarżącą w dniu 28 listopada 2017 r. Bank potwierdził odbiór zawiadomienia w dniu 21 listopada 2017 r. Przy piśmie z dnia 22 listopada 2017 r., P. S.A. poinformował, że zajęcie rachunku bankowego nie może zostać zrealizowane ze względu na brak środków. W dniu 16 stycznia 2018 r. wpłynęło do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. pismo z dnia 1 grudnia 2017 r., w którym Skarżąca złożyła skargę na zajęcie egzekucyjne celem podniesienia zarzutów przeciwko prowadzeniu egzekucji administracyjnej. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. oddalił skargę Skarżącej z dnia 1 grudnia 2017 r. z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 12 lutego 2018 r., Skarżąca złożyła na nie zażalenie, w którym zawarty został również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że uchybienie terminowi jest wynikiem celowej działalności Naczelników obu Urzędów Skarbowych W., działających wspólnie i w porozumieniu z pracownikami P. polegającej na celowym odmawianiu dostarczania korespondencji kierowanej do Naczelników Urzędów Skarbowych, poprzez przystawienie pieczątki o treści "Zwrot. Nazwa adresata niedostateczna, przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe W." - co skutkuje uchybieniem terminu do zaskarżenia dokonywanych przez nich czynności oraz obciążaniem nadawcy korespondencji opłatą za niedostarczenie wysłanej korespondencji. Nadto Skarżąca zauważyła, że istnienie takiej pieczątki dowodzi, że jest to stała praktyka "pozbywania się" spraw przez celowe doprowadzanie do uchybiania terminom do wnoszenia środków zaskarżenia. Działanie to musi następować za wiedzą Naczelników obu Urzędów Skarbowych W.. Z tego też względu Skarżąca złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez Naczelników Urzędów Skarbowych W., działających wspólnie i w porozumieniu z pracownikami P.. W dniu 15 marca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wydał postanowienie, którym odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na czynność dokonaną zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] listopada 2017 r. Na powyższe postanowienie Skarżąca pismem z dnia 26 marca 2018 r., wniosła w terminie zażalenie. Po rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w niniejszej sprawie przesyłka zawierająca skargę z dnia 1 grudnia 2017 r. na czynność egzekucyjną została zwrócona Skarżącej z adnotacją "ZWROT. Nazwa adresata niedostateczna, przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe W.". Wskazano przy tym, że elektroniczna usługa P. S.A. umożliwia internetowe śledzenie nadanych przesyłek. Podając numer przesyłki można uzyskać informację, w jakich datach została ona m.in. nadana w urzędzie pocztowym oraz ewentualnie zwrócona do nadawcy. W sprawie tej numer przesyłki to [...], co wynika ze znajdującej się na załączonej do przedmiotowego wniosku z dnia kserokopii zarówno potwierdzenia nadania przesyłki, jak i na kserokopii zwróconej koperty. Z danych zawartych na stronie internetowej [...] wynika, że Skarżąca pozyskała informację o przyczynie zwrotu niedoręczonej do adresata przesyłki w dniu 22 grudnia 2017 r. Wobec powyższego siedmiodniowy termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu upływał w dniu 29 grudnia 2017 r., a wniosek o przywrócenie terminu został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 12 lutego 2018 r. Oznacza to więc, że wniosek ten został wniesiony z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a."). Odnośnie kwestii uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że na otrzymanym w dniu 28 listopada 2017 r. zawiadomieniu z dnia 21 listopada 2017 r. o zajęciu rachunku bankowego w P. S.A., jak również na odpisie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2017 r., wskazane zostały pełne dane organu egzekucyjnego, tj. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., [...],[...]. Jeżeli Skarżąca chciała skorzystać z możliwości obrony swoich praw i złożyć stosowny środek zaskarżenia do tego właśnie Urzędu Skarbowego, to jej obowiązkiem jako nadawcy przesyłki, zawierającej stosowne pismo w tym zakresie, powinno być prawidłowe zaadresowanie tej przesyłki, tj. ze wszystkimi danymi adresata. Skarżąca nie może obarczać winą Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. za to, że błędnie zaadresowała przesyłkę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1) błędy w ustaleniach faktycznych, polegające na wadliwym przyjęciu, że: a) złożenie wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło z uchybieniem terminu - w sytuacji, gdy złożenie wniosku nastąpiło niezwłocznie, w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiedzy o przyczynie zwrotu przesyłki zawierającej zażalenie, tj. od dnia otrzymania postanowienia z dnia 26 stycznia 2018 r. o oddaleniu skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia (a nie - jak błędnie przyjęto - w dniu 22 grudnia 2017 r., wadliwie zakładając, że niewielka, czytelna pod szkłem powiększającym pieczątka P., nie będącej organem skarbowym, o treści "Zwrot. Nazwa adresata niedostateczna przy [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe W.", jest równoznaczna ze skutecznym powiadomieniem strony postępowania o przyczynie zwrotu przesyłki); b) Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy - podczas gdy uchybienie terminu nastąpiło w wyniku celowego wprowadzenia w błąd co do funkcjonowania pod tym samym adresem Naczelników dwóch różnych Urzędów Skarbowych; c) uchybienie terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło w wyniku "lekkiego niedbalstwa" - podczas gdy w istocie to Skarżąca została wprowadzona w błąd przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego przez dopuszczenie do funkcjonowania pod adresem ul. [...] również Naczelnika innego Urzędu Skarbowego; tym samym to raczej Naczelnicy Urzędów Skarbowych na ul. [...] dopuścili się niedbalstwa i to w stopniu "rażącym", a nie "lekkim", przez brak jakiegokolwiek zwrócenia uwagi na konieczność prawidłowego informowania społeczeństwa o ryzyku pomyłki wynikającym z faktu funkcjonowania tychże Naczelników pod tym samym adresem, a obecnie usiłują obciążyć Skarżącą skutkami swojej niefrasobliwości; 2) sprzeczność działań administracji skarbowej z podstawowymi zasadami państwa prawnego, polegającą na: a) egzekwowaniu nienależnego abonamentu - bowiem od wielu lat Skarżąca nie posiada odbiornika telewizyjnego, a ponadto ze względu na swój wiek nie podlega w ogóle obowiązkowi zapłaty abonamentu; b) bezduszności działań wyrażającej się w braku podjęcia jakiejkolwiek próby uprzedniego wyjaśnienia sprawy i natychmiastowym, automatycznym zajęciu emerytury, co równoważne jest z traktowaniem Skarżącej jak przestępcy - podczas gdy jako osoba starsza i schorowana ma bardzo ograniczone możliwości obrony swoich naruszonych praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Przy piśmie z dnia 26 lipca 2018 r. Skarżąca nadesłała kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla m. s. W. z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt [...], uwzględniającego jej zażalenie i uchylającego postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej W. o odmowie wszczęcia śledztwa, w uzasadnieniu którego sąd ten wskazał, że urzędnicy wykorzystują fakt posiadania wspólnego adresu do działania na niekorzyść obywateli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy). Stwierdzenie zatem, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Należy również wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpoznawana sprawa dotyczy odmowy przywrócenia terminu. Wnosząc, za pośrednictwem P., skargę na czynność egzekucyjną Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., Skarżąca zaadresowała kopertę "Naczelnik Urzędu Skarbowego W., ul. [...]". Przesyłka została zwrócona Skarżącej z pieczątką "Zwrot. Nazwa adresata niedostateczna przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędy Skarbowe W.". Jednakże Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu dopiero po otrzymaniu postanowienia NUS z dnia [...] stycznia 2018 r. oddalającego jej skargę na czynność egzekucyjną z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia tej skargi. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zastosowanie w niniejszej sprawie znajdą przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, gdyż zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej "u.p.e.a.") jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast art. 58 § 2 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z przepisów tych wynika, że uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną łącznie spełnione cztery przesłanki: – zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; – wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; – jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; – zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Odmawiając przywrócenia terminu organ stwierdził, że Skarżąca nie spełniła drugiej i czwartej z ww. przesłanek. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie rację należy przyznać nie organowi, lecz Skarżącej. Obiektywnie rzecz oceniając - Skarżąca nie zamieściła za kopercie zawierającej skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem o zajęciu z dnia 21 listopada 2017 r. pełnego adresu żadnego istniejącego urzędu skarbowego. W oznaczeniu adresata zabrakło wyrazu "[...]", odnoszącego się do Urzędu Skarbowego W.. Można zatem powiedzieć, że adresu w pełnym znaczeniu tego wyrazu nie zamieszczono. Z tego względu nie znajduje tu zastosowania wskazywana w skardze analogia do art. 65 k.p.a., według którego skierowanie podania do organu niewłaściwego nakłada na ten organ obowiązek przekazania podania do właściwego adresata. Tak więc ten przepis nie stanowi argumentu w sprawie dlatego, że - po pierwsze - po prostu nie było wiadome, który organ został wskazany przez nadawcę (Skarżącą), a po drugie dlatego, że żaden organ tej skargi nie otrzymał, gdyż urząd pocztowy zwrócił je Skarżącej (pełnomocnikowi) ze stosowną adnotacją, iż przy ul. [...] w W. znajdują się dwa urzędy skarbowe. Tym samym nie ma racji Skarżąca twierdząc, że ponieważ w razie omyłkowego przekazania środka zaskarżenia do niewłaściwego organu, organ ten ma obowiązek przekazać środek zaskarżenia do właściwego organu, należało otworzyć kopertę i skierować skargę do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Przyjmując więc wyjściowe, konieczne założenie, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, Sąd wskazuje, w jego ocenie Sądu nie ponosiła winy w tym zakresie. Zamieszczenie na kopercie adresu nie dość dokładnego wyniknęło - jak wskazuje Skarżąca - z niezawinionej niewiedzy, że pod adresem u. [...] w W. znajdują się dwa różne organy podatkowe, ewentualnie z oczywistej omyłki pisarskiej. Okoliczności niniejszej sprawy należało odczytać w dobrej wierze, respektując zasadę pogłębiania zaufania podatnika do organów podatkowych i przy uwzględnieniu faktu, że okoliczności sprawy jasno i niedwuznacznie wskazywały na wolę wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, która jednak nie została wniesiona na czas z powodu nadzwyczajnego zdarzenia (umieszczenia pod tym samy adresem dwóch różnych organów podatkowych) oraz oczywistej omyłki o charakterze pisarskim (przeoczenie umieszczenia na kopercie jednego wyrazu pozwalającego na bezbłędną identyfikację adresata). W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że oczywisty charakter omyłki pisarskiej (np. w numerze konta bankowego) uzasadnia przywrócenie uchybionego terminu. Wyjątkowość okoliczności tej sprawy polega zdaniem Sądu na tym, że to nie jest sytuacja standardowa, że pod tym samym adresem mają siedzibę dwa organy podatkowe, których nazwy tylko nieznacznie się różnią (liczebnikiem porządkowym -"[...]" lub "[...]"). Co więcej, nazwy tych organów - poza liczebnikiem - są i tak rozbudowane, gdyż oba zawierają nazwę dzielnicy "W.". Zdaniem Sądu, prawidłowo rozumujący obywatel, przeciętnie staranny i przeciętnie skrupulatny, nie kontaktujący się przecież nieustannie ze swoim organem podatkowym, nie musi przewidywać tego, że oprócz nazwy dzielnicy w nazwie organu występuje też liczebnik porządkowy, a co istotniejsze - nie musi wiedzieć, że pod tym samym adresem mają swoje siedziby dwa różne urzędy skarbowe, dlatego precyzyjne ich oznaczenie nabiera szczególnego znaczenia. W standardowych sytuacjach oznaczenie organu po prostu jako "Urząd Skarbowy" i podanie adresu wystarcza - nawet jeśli nazwa organu nie byłaby pełna, to i tak w znakomitej większości przypadków nie budziłoby wątpliwości, kto jest adresatem. Zdaniem Sądu to, że w W. dwa organy podatkowe mają tak podobne nazwy zawierające nazwę dzielnicy, i na dodatek tego, że pod tym samym adresem funkcjonują aż dwa różne urzędy skarbowe, jest okolicznością niecodzienną, stanowiącą obiektywne utrudnienie dla interesantów. Skarżąca miała prawo przypuszczać, że wysyłając pismo na właściwy adres ([...]) i podając nazwę "Naczelnik Urzędu Skarbowego W." wypełnia swój obowiązek wystarczająco starannie. Tym bardziej, że sprawa, w której Skarżąca wysyłała pismo do organu jest sprawą egzekucyjną dotyczącą abonamentu rtv, a więc należności związanej z prywatnym życiem Skarżącej, która - jak sama deklaruje - jest osobą starszą i schorowaną. Restrykcyjna wykładnia, jaką organy przyjęły w niniejszej sprawie, wcale nie czyniłaby też zadość konstytucyjnej zasadzie równości. Podatnik, który mieszka w dzielnicy Warszawa-Śródmieście byłby bowiem w sytuacji nieporównanie gorszej niż podatnicy zamieszkali na pozostałym terytorium Polski, gdzie nazewnictwo, struktura i adresy urzędów skarbowych nie stanowią dla przeciętnej osoby aż takiego wyzwania i nie ma potrzeby wykazywania podwyższonej staranności przy adresowaniu przesyłek. Zasada równości zdaniem Sądu każe tak wykładać przepisy, aby nie różnicować poziomu staranności oczekiwanego od podatników w zależności od tego, czy mieszkają w dzielnicy W., czy w innej miejscowości, w której nie występuje sytuacja, gdy dwa urzędy skarbowe o podobnej nazwie mają siedzibę pod tym samym adresem. Nie powinno się przyjmować jako czegoś naturalnego, że przed podatnikiem zamieszkałym w dzielnicy W. stoją większe wyzwania. Przyjęcie tak rygorystycznej, jak to przyjęły organy w niniejszej sprawie, wykładni sformułowania "uchybienie nastąpiło bez jego winy" jest zdaniem Sądu niewłaściwe. Gdyby przyjąć taką wykładnię, która z maksymalnym rygoryzmem hołduje zasadzie: "nieznajomość prawa szkodzi", to funkcjonowanie dwóch urzędów skarbowych o podobnych nazwach pod tym samym adresem okazałoby się dla Skarżącej kosztowną pułapką, uniemożliwiającą jej skorzystanie z przysługującego jej środka zaskarżenia. Zresztą, w tej sprawie Skarżącej nie można zarzucić nieznajomości prawa, lecz raczej pewną niedokładność przy przepisywaniu nazwy organu, być może wynikającą też z wieku i sprawności fizycznej Skarżącej, której działanie wskazuje na kłopoty ze wzrokiem (w skardze wniesionej do tutejszego Sądu Skarżąca pisze, iż odczytanie pieczątki na zwróconej przez pocztę przesyłce wymagało użycia lupy). Należy też zauważyć, że co do zasady obywatel jest chroniony przed nieznajomością struktury organów przez regulację art. 65 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem: "Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie" (§ 1), a "Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu" (§ 2). Paradoksalnie, gdyby Skarżąca zaadresowała kopertę do organu zdecydowanie niewłaściwego znalazłby się w korzystniejszej sytuacji niż ta, jaka wystąpiła - gdy adresowana przez nią koperta potencjalnie mogła być uznana za przesyłkę do dwóch organów mających siedzibę po tym samym adresem. Skarżąca popełniła w nazwie organu nieścisłość innego rodzaju niż ta, o której mowa w art. 65 § 1 k.p.a. W konsekwencji żaden organ nie przyjął przesyłki i nie doszło do uruchomienia art. 65 § 1 i 2 k.p.a. Zdaniem Sądu nie byłoby jednak właściwym - w kontekście konstytucyjnej zasady równości - takie interpretowanie przepisów, w rezultacie którego niewielka nieścisłość w adresie (pominięcie członu "[...]" w nazwie organu) spowodowałaby daleko idące negatywne skutki, a istotny błąd (skierowanie pisma do organu oczywiście niewłaściwego) w ogóle nie wywołałby negatywnych konsekwencji dla Strony, nawet gdyby był popełniony z premedytacją. Zdaniem Sądu nie można przyjmować, że swoją skargę Skarżąca wysłała do organu nieistniejącego. Sąd jest zdania, że na tę kwestię można też spojrzeć inaczej: są aż dwa Urzędy Skarbowe W. i to jeden z nich był tym właściwym dla Skarżącej. Nie można w tej sprawie stwierdzić, że Strona skierowała pismo do organu niewłaściwego - i organy tak nie twierdzą. Organy jednak stoją na stanowisku, że podatnik nie skierował zgłoszenia do żadnego urzędu, skoro wskazują, że podany na kopercie urząd nie istnieje. Zdaniem Sądu nie sposób jednak w tej sprawie przyjąć, że Skarżąca nie skierowała pisma do żadnego organu - bo przecież wysłała pismo zaadresowane "Naczelnik Urzędu Skarbowego W., ul. [...]". Właściwa w tej sprawie zdaniem Sądu jest taka wykładnia, zgodnie z którą Strona, nadając list do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.przy ul. [...] popełniła oczywistą omyłkę pisarską polegającą na pominięciu słowa "[...]", przy czym w okolicznościach sprawy nie można przypisać jej w tym winy. Należy zastrzec, że wyżej zaprezentowane stanowisko Sądu odnosi się do tej konkretnej sprawy, która na tle innych spraw ma zdaniem Sądu charakter szczególny i wyjątkowy, gdyż ze względu na istnienie dwóch urzędów skarbowych o zbliżonej nazwie pod tym samym adresem wystąpiły problemy z doręczeniem pisma właściwemu organowi. Dokonując takiej oceny Sąd miał przy tym na względzie także wiek Skarżącej (z numeru PESEL podanego na tytule wykonawczym wynika, że urodziła się ona [...] lutego 1945 r.) oraz jej stan zdrowia (wyżej zasygnalizowane problemy z widzeniem). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi też wątpliwości, że ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 k.p.a. musi odbywać się z odniesieniem do okoliczności konkretnego przypadku, w tym osobniczych cech strony. Podobne stanowisko w sytuacji nieprecyzyjnego zaadresowania przesyłki do jednego z dwu Urzędów Skarbowych W. mających siedzibę przy ul. [...] zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnych wyrokach z dnia 24 maja 2018 r., III SA/Wa 2290/17 oraz z dnia 19 kwietnia 2017 r., III SA/Wa 1787/16. Także w prawomocnym wyroku z dnia 22 kwietnia 2013 r., IV SA/Wa 320/13 tutejszy Sąd dał wyraz zrozumieniu trudności, jakie przeciętny obywatel może mieć ze skierowaniem przesyłki pod właściwy adres organu. Przeciwne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z 19 grudnia 2018 r., V SA/Wa 1834/18, lecz należy wziąć pod uwagę, że w tamtej sprawie błąd polegający na pominięciu słowa "Pierwszy" w nazwie organu uczynił podmiot reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który - co zostało podkreślone przez Sąd - wcześniej wielokrotnie prowadził korespondencję z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego W.. W ocenie Sądu nie jest także trafne stanowisko organu, że Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jak to już zostało wskazano, fakt znajdowania się dwóch różnych organów, o bardzo zbliżonej nazwie, pod tym samym adresem, jest okolicznością nietypową i nieoczywistą dla przeciętnego obywatela. Również stosowaną przez P. pieczątkę o treści: "Zwrot. Nazwa adresata niedostateczna przy ul. [...] mieszczą się dwa Urzędu Skarbowe W." należy uznać za niedostatecznie wyjaśniającą kwestię właściwego wskazania organu, do którego kierowana jest korespondencja. W rozpoznawanej sprawie okolicznością istotną jest również wiek Skarżącej oraz sygnalizowane przez nią problemy ze wzrokiem. Skarżąca wskazała bowiem, że pieczątka ta jest widoczna dopiero przy użyciu lupy. W ocenie Sądu przedmiotowa pieczątka jest możliwa do odczytania, chociaż niełatwe jest w ogóle dostrzeżenie jej obecności na kopercie. Jednakże powyższa ocena, że pieczątka jest możliwa do odczytania, dokonana jest z perspektywy osoby dysponującej zdrowymi oczami. W przypadku osoby starszej pieczątka ta może nie zostać dostrzeżona i odczytana. Z uwagi na to, że przyczynę uchybienia terminu ocenia się w odniesieniu do konkretnych właściwości osoby, która się tego uchybienia dopuściła, w rozpoznawanej sprawie Sąd przyjmuje za wiarygodne wyjaśnienia Skarżącej, iż nie odczytała ona informacji zawartej w treści tej pieczątki. Tym samym, zdaniem Sądu, siedmiodniowy termin na wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy w tej sprawie liczyć od otrzymania przez Skarżącą postanowienia NUS z dnia [...] stycznia 2018 r., w którym zawarta była informacja o istnieniu pod adresem ul. [...] siedzib dwóch organów i wynikającej stąd konieczności niezwykle precyzyjnego adresowania kierowanych do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. pism. Przedmiotowe postanowienie z dnia [...] stycznia 2018 r. doręczono Skarżącej w dniu 6 lutego 2018 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucją Skarżąca złożyła pismem z dnia 12 lutego 2018 r. Dlatego też, wbrew stanowisku organu zawartemu w zaskarżonym postanowieniu, siedmiodniowy termin wynikający z art. 58 § 2 zdanie pierwsze k.p.a. został dochowany. Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że uchybienie przez Skarżącą terminowi nastąpiło bez jej winy, zaś wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Tym samym zasadne jest przywrócenie Skarżącej terminu do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną, zaś działanie organu stanowiło naruszenie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, z uwagi na to, że rozpoznawana obecnie sprawa dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi, czego skutkiem będzie konieczność merytorycznego zajęcia się przez organ tą skargą i wydania stosownego postanowienia, w sprawie tej Sąd nie może wypowiadać się co do sformułowanych w skardze zarzutów egzekwowania nienależnego abonamentu oraz bezduszności działań organów wyrażającej się w braku podjęcia jakiejkolwiek próby uprzedniego wyjaśnienia sprawy i natychmiastowym, automatycznym zajęciu emerytury Skarżącej. Z przedstawionych wyżej powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany uwzględnić powyżej przedstawione stanowisko Sądu i przywrócić Skarżącej termin na wniesienie skargi na czynność egzekucyjną. O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 100 zł równą uiszczonemu przez nią wpisowi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło