III SA/Wa 1481/18

WyrokWSA w Warszawie2019-03-25

Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Sylwester Golec, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, oparty na okolicznościach będących przedmiotem postępowania sądowo-administracyjnego dotyczącego decyzji o odpowiedzialności podatkowej, jest dopuszczalny?
Ratio decidendi
Zarzut nieistnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym, oparty na okolicznościach, które są już przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym decyzji o odpowiedzialności podatkowej, jest niedopuszczalny na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy egzekucyjne, związane stanowiskiem wierzyciela stwierdzającym niedopuszczalność zarzutu, zasadnie nie dokonały jego merytorycznego rozpoznania.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec H.K. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego odpowiedzialności podatkowej za zaległość spółki E. Sp. z o.o. w VAT. H.K. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, kwestionując przesłanki orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności. Po wydaniu przez wierzyciela postanowienia o niedopuszczalności zarzutu, organy egzekucyjne obu instancji również uznały zarzut za niedopuszczalny. H.K. zaskarżył postanowienie organu drugiej instancji do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), sędzia WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2019 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego H.K., na podstawie wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. , tytułu wykonawczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] , obejmującego zobowiązanie z tytułu odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległość E. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. W celu wyegzekwowania dochodzonej należności Naczelnik Urzędu Skarbowego W. , zawiadomieniami z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dokonał zajęcia: - zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., - zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności W. Sp. z o.o., - świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. . Zawiadomienia o zajęciu ww. wierzytelności i świadczeń oraz tytuł wykonawczy zostały doręczone zobowiązanemu 8 maja 2017 r. W dniu 15 maja 2017 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismo z dnia 11 maja 2017 r., którym H.K. podniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Zdaniem zobowiązanego decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności podatkowej zobowiązanego jako członka zarządu za zaległość podatkową E. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. w kwocie 595.929,20 zł i odsetki za zwłokę od tej zaległości w wysokości 100.998,00 zł nie mogła zostać wydana, bowiem nie wystąpiła przesłanka do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji wobec spółki, jak również wystąpiła przesłanka egzoneracyjna, gdyż wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został złożony we właściwym czasie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiesił postępowanie egzekucyjne, z uwagi na konieczność uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutu zgłoszonego przez skarżącego. W dniu [...] września 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wydał postanowienie, którym uznał zarzut za niezasadny z uwagi na jego niedopuszczalność. Uzasadniając to postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. wskazał, że w dniu [...] października 2016 r. wydał decyzję orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako członka zarządu za zaległość podatkową E. Sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. Od decyzji tej H.K. złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. który decyzją [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Na podstawie decyzji organu odwoławczego wystawiony został tytuł wykonawczy nr Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. H.K. zaskarżył dnia [...] marca 2017r do WSA w B., który na dzień wydania postanowienia przez wierzyciela, nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia. Z powyższego wynika więc, że zasadność obowiązku objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym jest przedmiotem rozpatrywania w odrębnym postępowaniu sądowym. Z uwagi na treść art. 34 § 1a u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny. W wyniku wniesienia zażalenia, w dniu [...] października 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. wydał postanowienie, którym uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] września 2017 r. w całości i na podstawie art. 123 K.p.a. w związku z art. 18 i art. 34 § 1a u.p.e.a. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Dyrektor izby Administracji Skarbowej w B. wskazał, że zasadność orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej H.K. jako członka zarządu za zaległość podatkową "E. " Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2014r i odsetki za zwłokę od tej zaległości była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, a obecnie jest przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu sądowym. Organ odwoławczy wskazał, że w art. 34 § 4 u.p.e.a. ustawodawca rozróżnił wydawane przez wierzyciela "postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela" i "postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu". Uznanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. zarzutu za niezasadny z uwagi na jego niedopuszczalność, nie odpowiada unormowaniom art. 34 § 1a u.p.e.a. Okoliczność ta uzasadniała uchylenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. zaskarżonego postanowienia w całości i stwierdzenie niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku objętego egzekucją. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał wniesiony przez skarżącego zrzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) za niedopuszczalny. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ egzekucyjny wyjaśnił, że stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny powołując się na stanowisko wyrażone w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2017 r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny. Nie godząc się z treścią powyższego rozstrzygnięcia skarżący pismem z dnia 7 lutego 2018 r. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 34 § 1 u.p.e.a. przez nierozpatrzenie zgłoszonych zarzutów po zajęciu stanowiska przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.; 2) art. 31 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez błędną interpretację stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji naruszenie zasady praworządności postępowania administracyjnego; 3) art 8 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, z pominięciem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. , postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że ustanowione przez art. 34 § 1 u.p.e.a. związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów, jest wiążące także dla organu egzekucyjnego drugiej instancji, który rozpoznaje zażalenie od postanowienia organu egzekucyjnego pierwszej instancji, wydanego w przedmiocie zarzutów. W teju sytuacji, zdaniem organu drugiej instancji, wobec wydania w sprawie przez wierzyciela postanowienia uznającego zgłoszone przez skarżącego zarzuty za niedopuszczalne, organy egzekucyjne obydwu instancji miały obowiązek zarzuty te ocenić tak samo. H.K. na postanowienie organu egzekucyjnego drugiej instancji wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając naruszenie następujących przepisów: 1. art. 34 § 1 u.p.e.a. przez nierozpatrzenie zgłoszonych zarzutów po zajęciu stanowiska przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., 2. art. 31 § 1 w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez błędną interpretację stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji naruszenie zasady praworządności, 3. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, z pominięciem zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w sprawie postępowanie egzekucyjne wszczęto przeciwko skarżącemu bez stwierdzenia bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko E. Sp. z o.o. w czasie, kiedy egzekucja ta była jeszcze w toku. O odpowiedzialności podatkowej skarżącego orzeczono bez umorzenia postepownaia egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do wymienionej spółki. Zdaniem skarżącego organy egzekucyjnego bezzasadnie uchyliły sie od rozpoznania wniesionych przez niego zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ uznał za bezzasadne zarzuty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest bezzasadna. Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej powoływanej jako P.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W rozpoznanej sprawie Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. kontroli poddał także stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutu wniesionego przez skarżącego H.K., wyrażone w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2017 r., gdyż wobec występującego w sprawie związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oparte było na wymienionym postanowieniu w przedmiocie stanowiska wierzyciela. Stanowisko wierzyciela wyrażone w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2017 r. Jest prawidłowe, gdyż skarżący jako uzasadnienie zarzutu przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu podniósł brak bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko spółce oraz zgłoszenie we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Okoliczności te stanowią przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 O.p., która w rozpoznanej sprawie stanowiła podstawę obowiązku objętego egzekucją. W momencie wniesienia przez skarżącego zarzutów w rozpoznanej sprawie, okoliczności te były przedmiotem badania w postępowaniu toczącym się przed WSA w B. ze skargi na decyzję decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu za zaległość podatkową E. Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. Wniesienie skargi do sądu na tę decyzję oznaczało, że okoliczności te podlegają ocenie przez sąd, gdyż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd ma obowiązek zbadać zaskarżony akt także pod kątem naruszeń prawa niewskazanych w skardze. Oznacza to, że podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące przesłanki pozytywnej i negatywnej jego odpowiedzialności za ww. zaległość podatkową spółki w dacie wniesienia tych zarzutów były przedmiotem badania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy zarzuty te na podstawie art. 34 § 1a u.p.e.a. były niedopuszczalne. Organy egzekucyjne obydwu instancji wobec niedopuszczalności zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, zasadnie nie dokonały ich merytorycznego rozpatrzenia. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu drugiej instancji w sprawie stanowiska wierzyciela odnośnie do zagłoszonych zarzutów realizowały wprost postanowienia art. 34 § 1a u.p.e.a. Postanowienia te oparte były na okoliczności niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów, która miała podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasad ogólnych postepowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło