III SA/Wa 1483/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-19

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i dochody?
Ratio decidendi
Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, gdyż jej miesięczne wydatki (2.926 zł) przewyższają dochody (2.595,25 zł), co skutkuje zadłużeniem i koniecznością ponoszenia wydatków na leki. W związku z tym przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Stan faktyczny
A.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca przedstawiła szczegółowe wyliczenie miesięcznych kosztów utrzymania, które przewyższają jej dochody, a także wykazała zadłużenie z tytułu czynszu i zajęcia komorniczego. W przeszłości sąd przyznał jej już prawo pomocy w podobnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2012 r. wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok postanawia: przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym A. B. (zwana dalej "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wyliczyła koszty miesięcznego utrzymania: kredyt mieszkaniowy w [...] około 800 – 900 zł, kredyt konsumpcyjny – 241,95 zł, pożyczka w [...] – 126,10 zł, czynsz, co, woda, śmieci – 700 zł., światło – 130 zł, gaz – 33 zł, Internet – 49 zł, telefon – 46 zł, żywność – 450 zł, leki – 250 zł. Łącznie kwotę utrzymania Skarżąca określiła na 2.926 zł. Podniosła, że jej zarobki (emerytura i rekompensaty [...] ) wynoszą 2.595,25 zł. Jej obecne zadłużenie z tytułu czynszu i zajęcia komorniczego wynosi 4.200 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Posiada własnościowe mieszkanie o powierzchni 56 m² (kredyt mieszkaniowy) W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedstawiła zeznania o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z których wynika, że Skarżąca w 2011 r. uzyskała dochód w kwocie 34.817,75 zł., a w 2010 r. dochód w kwocie – 31.771.01 zł. Skarżąca przedstawiła również zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego na kwotę 506,16 zł, tytuł wykonawczy z kwotą należności głównej 293 zł. oraz wyciągi z rachunków bankowych Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi wynoszącą 105 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Skarżąca jest również zobowiązana do uiszczenia wpisu sadowego od skargi w wysokości 111 zł, w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem (III SA/Wa 1484/12) W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że postanowieniem z 16 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1908/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał Skarżącej prawo pomocy w zakresie wnioskowanym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Rozpatrując niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, wziąwszy pod uwagę sytuację majątkową oraz rodzinną Skarżącej należy przyjąć, iż spełnia Ona przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z przedłożonych przez Skarżącą informacji wynika bowiem, że nie jest Ona w stanie ponieść żadnych kosztów. Skarżąca utrzymuje się z emerytury oraz rekompensat [...] w łącznej wysokości 2.595,25 zł. natomiast koszty jej miesięcznego utrzymania wynoszą 2.926 zł. w związku z tym Skarżąca posiada zadłużenie z tytułu czynszu w wysokości 4.200 zł. Skarżąca spłaca także kredyty i pożyczki bankowe w łącznej wysokości 1.268,05 zł. Skarżąca ponosi również wydatki na leki niezbędne do leczenia chorób [...] , [...] , [...] oraz [...] – w kwocie 250 zł. ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie posiada zdolności kredytowej w konsolidacji kredytów. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło