III SA/Wa 1486/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie sędzia WSA Cezary Kosterna, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w O. na uchwałę Rady Gminy Świercze z dnia 11 lutego 2016 r. nr 85/XIV/2016 w przedmiocie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Rada Gminy S. uchwałą z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...], określiła wysokość stawek podatku od środków transportowych na terenie Gminy S. w 2016r. W § 4 uchwały określono, iż uchwała wchodzi w życie z dniem [...] stycznia 2016r. i podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa M.. Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa M. z dnia [...] grudnia 2015r. pod pozycją [...]. Wobec powyższej uchwały zostało wszczęte z urzędu przez Prokuraturę Okręgową w O. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności podjętej przez Gminę uchwały w związku z nieuwzględnieniem 14-dniowego terminu wejścia w życie uchwały od daty jej publikacji.  Gmina S. uznając argumentację Prokuratury przyznała, iż uchwała została opublikowana w terminie, który uniemożliwiał zachowanie 14-dniowego terminu wejścia w życie od daty publikacji. Wobec powyższego zaskarżona uchwała została zmieniona we własnym zakresie przez Radę Gminy. W dniu [...] lutego 2016r. Rada Gminy S. podjęła Uchwałę Nr [...] w sprawie zmiany uchwały [...] z dnia [...] grudnia 2015r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych, na mocy której dokonała zmiany § 4 uchwały w ten sposób, że ustaliła, iż przedmiotowa Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa M. i wchodzi w życie z dniem [...] stycznia 2017r. Rada Gminy określiła również, iż uchwała zmieniająca wchodzi w życie w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa M. i ma zastosowanie od dnia [...] stycznia 2016r. Prokurator Okręgowy w O. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. w sprawie zmiany uchwały nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na terenie gminy S. zarzucając jej rażące naruszenie art. 4 ust 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 1484) w zw. z § 45 ust. 1, § 141 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dn. 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" ( Dz.U. Nr 100. poz. 908) poprzez takie sformułowanie przepisów promulgacyjnych, które uniemożliwiają ustalenie daty obowiązywania tego aktu normatywnego, co czyni je nieczytelnym dla potencjalnych adresatów. W związku z powyższym Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały i określenie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w całości. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o oddalenie skargi. W ocenie Rady Gminy podejmując przedmiotową uchwałę nie dopuściła się rażącego naruszenia prawa. Zmiana zaskarżonej uchwały spowodowała, że nie doszło do nałożenia obowiązku podatkowego na mieszkańców Gminy S. w trakcie roku podatkowego 2016r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga musiała odnieść skutek w drodze stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny, stosując środki określone w ustawie, jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Sąd dokonuje zatem kontroli legalności aktów prawa miejscowego pod względem ich zgodności z prawem materialnym, jak i zachowania przez organy przepisów postępowania. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z kolei podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 1515). Zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona uchwała z dnia [...] luego 2016r. była uchwałą zmieniającą uchwałę nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na terenie Gminy S. w 2016r. Zauważenia również wymaga, że tut. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 6 lipca 2016r., sygn. akt III SA/Wa 1148/16, stwierdził nieważność uchwały z dnia [...] grudnia 2015r., a więc uchwały, którą zmieniała uchwała objęta skargą prokuratora w niniejszej sprawie. W związku z tym uchwała, będąca przedmiotem skargi, pozostaje w obrocie, wywołując skutki prawne, podczas gdy z obrotu tego została wyeliminowana uchwała zmieniana tą uchwałą. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, należało wyeliminować z tego obrotu – i to ze skutkiem ex tunc (wstecznym) - zaskarżoną uchwałę. Z tych względów Sąd uwzględnił wniosek prokuratora o stwierdzenie jej nieważności. Odnosząc się zaś do wniosku Skarżącego o określenie na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona uchwała nie może być wykonana w całości, należy zauważyć, że z mocy art. 152 § 1 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Przepisu tego nie stosuje się do aktów prawa miejscowego (art. 152 § 1 p.p.s.a.). Sąd uznał, że w sytuacji, gdy uchwała została opublikowana i weszła w życie, brak jest podstawy prawnej do wydania orzeczenia w trybie art. 152 p.p.s.a., o niewykonalności aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Dopiero prawomocny wyrok rodzić będzie skutek prawny i podlegać będzie również publikacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1152/14). W świetle przedstawionych rozważań Sąd uznał, że na podstawie art. 134 § 1 w zw. z art. 147 § 1 p.p.s.a. należało stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości.