III SA/Wa 1496/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-17
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony w części, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie całkowicie?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy jedynym kosztem do poniesienia jest wpis od skargi, a strona wykaże nieregularne i niskie dochody, spłatę kredytu oraz inne obciążenia, można zwolnić ją od tego wpisu, nawet jeśli nie jest całkowicie pozbawiona środków.Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z nieregularnych dochodów z działalności gospodarczej, zaciągniętych kredytów i ryzyka upadłości konsumenckiej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynikało, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, posiada jedynie samochód z 2003 roku, z którego zakupu spłaca kredyt. Na wezwanie przedstawił wyciąg z rachunku bankowego, harmonogram spłaty kredytu i zeznanie podatkowe za 2012 r. wskazujące na dochód 5017,88 zł. Wyjaśnił również, że zamieszkuje z rodziną lub u przyjaciół i zamierza podjąć studia.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2013 r. po rozpoznaniu wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżący M.C. , wniósł do Sądu na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację finansową. Skarżący wyjaśnił, że uzyskuje nieregularne dochody z działalności [...]. Działalność ta jest obarczona ryzykiem, a Skarżący – jak podniósł – ze względu na zaciągnięte kredyty był blisko ogłoszenia upadłości konsumenckiej.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż Skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe oraz że nie posiada żadnego majątku z wyjątkiem samochodu marki [...] , rok prod. 2003. Skarżący z tytułu zakupu samochody spłaca kredyt bankowy.
Na wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący przedstawił wyciąg z rachunku bankowego, harmonogram spłaty rat kredytu, zeznanie podatkowe, z którego wynika, że Skarżący w 2012 r. uzyskał dochód w kwocie 5.017,88 zł.
Ponadto Skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje z rodziną lub u przyjaciół w K. gdzie [...] i zamierza podjąć studia.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w części zwolnienia od wpisu od skargi.
Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżący, co prawda uzyskuje dochody, jednak są one nieregularne i niewysokie (za 2012 r. 5017,88 zł.). Skarżący spłaca kredyt bankowy 418,59 zł oraz opłaca telefon około 100 zł miesięcznie. Ponadto z wyjaśnień Skarżącego wynika, że jest na utrzymaniu rodziny i "pomieszkuje" u przyjaciół w K. gdzie [...] i zamierza podjąć studia.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącego stwierdzić należy, że obecnie nie jest on w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego należnego od skargi bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącego do tego czasu może ulec poprawie.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 par. 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło