III SA/Wa 15/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca M. W. , wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie osiąga żadnych dochodów. We wrześniu 2012 r. zarejestrowała działalność gospodarczą pod nazwą "P.". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz synem i córką ( ur. w [...] i [...] r.). Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 85,24 m², komórkę lokatorską o powierzchni 8,73 m² oraz samochód, rok prod. 2005. Z oświadczenia wynika również, że mąż Skarżącej z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczne dochody w kwocie 10.500 zł, natomiast Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą (P.) i nie uzyskuje dochodów. Skarżąca oświadczyła również, że na posiadanej nieruchomości ustanowiona jest hipoteka do kwoty 335.690 CHF. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe za lata 2010 i 2011 oraz wyciągi z rachunków bankowych, a także wezwania do zapłaty za gaz i prąd na kwoty 455,27 zł i 663,51 zł. Skarżąca przedłożyła również dokumenty dotyczące spłacanego kredytu we CHF. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że mąż Skarżącej w sprawie o sygn. III SA/Wa 16/13 jest zobowiązany do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Po przeanalizowaniu informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącą referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Z przedstawionych zeznań podatkowych wynika, że mąż Skarżącej w 2010 r. uzyskał dochód w kwocie 131.301,21 zł natomiast Skarżąca dochód w kwocie 17.022,39 zł. natomiast w roku 2011 r. dochód męża Skarżącej wyniósł 142.123,13 zł. Mąż Skarżącej posiada stałe źródło dochodów uzyskując miesięczne wynagrodzenie (jak wskazała Skarżąca we wniosku PPF) w wysokości 10.500 zł brutto. Ponadto z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że na konto męża Skarżącej w lutym 2013 r. wpłynęły kwoty 3.397,03 zł oraz 7.097,31 zł., natomiast w styczniu 2013 r. kwota 7.097,31 zł, a w grudniu 2012 r. kwota 9.687,92 zł. Jednocześnie Skarżąca nie wskazała okoliczności (np. niespodziewane wydatki), z których wynikałoby, że przy uzyskiwanych dochodach rodziny nie jest w stanie uiścić kwoty 500 zł. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów . Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.