III SA/Wa 1502/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-02
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy strona nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej dochodów i wydatków, a dostępne środki (np. wyrównanie emerytury) mogą zostać przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, wniosek podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżący D.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący powołał się na swoją niezdolność do pracy i trudną sytuację finansową rodziny. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, skarżący przedstawił część dokumentacji, jednak referendarz sądowy uznał, że nie wykazał on przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego na należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący – D.M. , reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata M. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że Skarżący obecnie korzysta z przerwy w [...] , z uwagi na ciężką chorobę. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS Skarżący został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji do dnia 31 marca 2014 r. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Do majątku swojego oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym zaliczył dom o pow. 270 m² oraz samochód. Oświadczył, że jego żona uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości 900 zł brutto. Dochód ten przeznaczony jest na bieżące koszty utrzymania.
Pismem z 3 lipca 2013 r. Skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych.
W odpowiedzi Skarżący nadesłał dokumentację dotyczącą jego stanu zdrowia, informacje z ZUS o wysokości emerytury, wyciąg z rachunku bankowego żony Skarżącego, rozliczenie dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę Skarżącego, kopie zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata żony Skarżącego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej - "P.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. tj. w zakresie częściowym.
Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc się do powyższego należy podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
W ocenie referendarza sądowego w przedmiotowym postępowaniu Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania (na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis sądowy w wysokości 2.140 zł), bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżący oświadczył, że jedynym dochodem jego czteroosobowej rodziny jest dochód żony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, który wynosi "ok. 900 zł". Skarżący wskazał, iż dochód ten w całości przeznaczony jest na utrzymanie. Jednocześnie, mimo wezwania, Skarżący nie wskazał jakie i w jakiej wysokości miesięczne wydatki ponosi jego rodzina i nie udokumentował aktualnych dochodów żony. Przyjmując za wiarygodne oświadczenie Skarżącego uznać należy, że kwota 900 zł wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych czteroosobowej rodziny, koszty leczenia Skarżącego, utrzymanie 250 metrowego domu, samochodu oraz wynagrodzenie pełnomocnika. Z powyższego wynika więc, że świadczenie, które otrzymał Skarżący (emerytura) decyzją ZUS z [...] czerwca 2013 r. stanowi nadwyżkę nad niezbędnymi wydatkami rodziny. W ocenie referendarza sądowego, zwłaszcza kwota naliczonego wyrównania emerytury w wysokości 3.421,05 zł stanowiąca należność za okres od 14 kwietnia do 30 czerwca 2013 r. (decyzja ZUS k-39) może zostać przeznaczona na wpis sądowy w niniejszej sprawie. Zakładając wiarygodność oświadczeń Skarżącego, powyższe nie powinno stanowić uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jego rodziny.
Referendarz sądowy podkreśla również, że mimo wezwania Skarżący nie udokumentował wysokości aktualnych, miesięcznych dochodów z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej przez jego żonę (pkt 3 wezwania z 3 lipca 2013 r.) - nadesłane "rozliczenie" dotyczy 2012 r., nie przedstawił zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków (pkt 5 wezwania). Z kolei nadesłane wyciągi z rachunków bankowych nie obrazują żadnych operacji gospodarczych, poza wpłatami do ZUS i opłatami za prowadzenie rachunku, co może świadczyć o tym, że nie przedłożono wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych.
Tak zobrazowana przez Skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek
do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Rozpoznając niniejszą sprawę referendarz sądowy wziął również pod uwagę drugą ze spraw Skarżącego zawisłą przed tutejszym Sądem tj. III SA/Wa 1330/13.
W sprawie tej Skarżący został zwolniony od wpisu sądowego w wysokości 40.808 zł.
Tym samym Skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego jedynie
w niniejszej sprawie, w wysokości 2.140 zł.
Mając na względzie powyższe, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło