III SA/Wa 1503/14

Dnia 30 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2008 r. i 2009 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi Skarżący – K.W. wniósł w dniu 8 kwietnia 2014 r. (data nadania) skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2008 r. i 2009 r. Decyzję tą uznano za doręczoną w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej w dniu 30 grudnia 2013 r. Wraz z powyższą skargą Skarżący zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W osnowie wniosku wyjaśnił, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 2 kwietnia 2014 r. - z chwilą zapoznania się przez pełnomocnika Skarżącego z aktami postępowania w Izbie Skarbowej w W. , w trakcie którego pełnomocnik powziął informację, iż postępowanie odwoławcze w niniejszej sprawie zostało zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. Skarżący podniósł, iż według organu podatkowego przedmiotowa decyzja Dyrektora Izby Skarbowej została doręczona w trybie zastępczym sąsiadce Skarżącego B.A. w dniu 30 grudnia 2013 r. Skarżący jednakże przedmiotowej decyzji nigdy nie otrzymał. W ocenie Skarżącego przedmiotowa decyzja nie może być uznana za właściwie doręczoną w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej. Pracownicy Izby Skarbowej w W. nie poinformowali bowiem B. A. o skutkach prawnych pozostawienia w jej posiadaniu korespondencji urzędowej adresowanej do Skarżącego i o zobowiązaniu do przekazania tej korespondencji adresatowi, dowodem czego jest załączone do wniosku oświadczenie B. A. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Ponadto B. A. potwierdziła na urzędowym potwierdzeniu odbioru jedynie odbiór przesyłki. Nie potwierdzała zaś swoim podpisem zobowiązania się do oddania pisma adresatowi. Brak jest przy tym jakiegokolwiek dowodu, jakoby miała ona świadomość zobowiązania prawnego, co do konieczności oddania przesyłki poleconej adresatowi. Skarżący wskazał ponadto, że B. A. przy piśmie z dnia 31 grudnia 2013 r. odesłała do Dyrektora Izby Skarbowej nieotwartą przesyłkę z przedmiotową decyzją, składając jednocześnie oświadczenie, ze nie ma żadnego kontaktu z sąsiadem i nie może przekazać korespondencji adresatowi. Z obu oświadczeń sąsiadki - z dnia [...] grudnia 2013 r. i z dnia [...] kwietnia 2014 r. - jednoznacznie wynika zatem, że B. A. nigdy nie zobowiązywała się do oddania korespondencji urzędowej Skarżącemu, a jej postępowanie można oceniać jedynie jako chęć wyświadczenia przysługi grzecznościowej swojemu sąsiadowi oraz pracownikom Izby Skarbowej w W. . Według Skarżącego, w chwili otrzymania zwrotu korespondencji od sąsiadki, organ podatkowy powinien podjąć ponowną próbę doręczenia decyzji Skarżącemu, czego jednak zaniechano. Skarżący podniósł ponadto, że nigdy nie otrzymał także żadnego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w mieszkaniu sąsiadki. W aktach postępowania znajduje się wprawdzie niewyraźne zdjęcie, jakoby pracownicy Izby Skarbowej w W. pozostawili na drzwiach mieszkania Skarżącego takie zawiadomienie, jednakże faktem jest, że takie zawiadomienie nie pozostało na drzwiach jego mieszkania. Według Skarżącego logicznym rozwiązaniem powinno być umieszczenie zawiadomienia w jego oddawczej skrzynce pocztowej, czego jednak nie uczyniono. Zdaniem Skarżącego, gdyby jednak uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy nastąpiło skuteczne doręczenie mu decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2013 r., to uchybienie terminowi do wniesienia skargi na powyższą decyzję nastąpiło bez jego winy. Wynikające bowiem z art. 149 Ordynacji podatkowej domniemanie prawne doręczenia decyzji może zostać wzruszone, gdy adresat udowodni, że pomimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Do przyczyn takich można zaliczyć w ocenie Skarżącego m. in. takie okoliczności, jak niewywiązanie się sąsiada z zobowiązania doręczenia pisma adresatowi i zwrócenie pisma do nadawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należy odnotować, że wniosek Skarżącego został wniesiony w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Do wniosku dołączono podpisany egzemplarz przedmiotowej skargi, zatem Skarżący, jednocześnie z wnioskiem, dokonał czynności, której nie dokonał w przewidzianym terminie. Daje to Sądowi możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową, przesłankę przywrócenia terminu. Art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony w takiej sytuacji. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu orzekającego w sprawie. Sąd może zatem uwzględnić wszystkie okoliczności, jakie uzna za istotne (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKN 273/99). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że przedstawione przez Skarżącego okoliczności i twierdzenia uprawdopodobniają brak jego winy w uchybieniu terminowi do złożenia skargi. Za takim rozstrzygnięciem przemawiał przede wszystkim fakt, że sąsiadka Skarżącego, podejmując się oddania mu przedmiotowej korespondencji, nie miała świadomości zobowiązania prawnego, co do konieczności oddania przesyłki poleconej adresatowi. Podjęła się powyższego z chęci wyświadczenia przysługi grzecznościowej. Co więcej, już następnego dnia, po dniu odebrania przedmiotowej przesyłki, odesłała ją do nadawcy – organu podatkowego, składając jednocześnie stosowne oświadczenie o braku kontaktu ze Skarżącym. W takiej sytuacji należało Skarżącemu przywrócić termin do wniesienia skargi, gdyż z przyczyn niezależnych od siebie terminu tego nie mógł dochować. Wyjaśnić należy przy tym jednak, iż nietrafna była argumentacja Skarżącego dotycząca możliwości obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej i twierdząca, że do skutecznego doręczenia przedmiotowej decyzji z dnia 30 grudnia 2013 r. nie doszło. Wzruszenie skuteczności dokonanego doręczenia możliwe jest jedynie, gdyby nie został spełniony choćby jeden ze wskazanych w art. 149 Ordynacji podatkowej warunków. W niniejszej sprawie spełniono wszystkie warunki wynikające z powyższego przepisu. Organ podatkowy, z uwagi na czasową nieobecność Skarżącego, doręczył za pokwitowaniem przesyłkę z przedmiotową decyzją sąsiadce, która zobowiązała się przekazać ją Skarżącemu. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi umieszczono na drzwiach mieszkania adresata – Skarżącego. Doręczenie było zatem prawidłowe i skuteczne. Natomiast dalsza czynność faktycznego przekazania pisma do rąk adresata, mająca nastąpić w wyniku podjętego przez domownika (sąsiada lub dozorcę domu) zobowiązania do oddania pisma, wykracza już poza treść art. 149 Ordynacji podatkowej (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2012 r. o sygn. akt I FSK 1497/11). Okoliczność taka nie może być zatem podstawą do kwestionowania skuteczności doręczenia w trybie powyższego przepisu Ordynacji, może być jednak istotna przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie uchybionemu terminowi, biegnącemu od dnia doręczenia pisma. W związku z powyższym niezasadne było również twierdzenie Skarżącego, iż w chwili otrzymania zwrotu korespondencji od sąsiadki, organ podatkowy powinien podjąć ponowną próbę doręczenia mu przedmiotowej decyzji. Odesłanie przez sąsiada pisma nie powoduje bowiem konieczności powtórzenia procedury związanej z doręczeniem i nie wstrzymuje biegu terminu, który rozpoczął się w momencie doręczenia. Adresat pisma może natomiast złożyć wniosek o przywrócenie terminu, niezachowanego z winy sąsiada (por.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2010 r. o sygn. akt I SA/Po 350/10). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd postanowił przywrócić termin do wniesienia skargi.