III SA/Wa 1507/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-01
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Maciej Kurasz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne należy zawiesić z urzędu, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego zgodności z Konstytucją przepisów będących podstawą decyzji organów podatkowych?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który badał zgodność z Konstytucją przepisów będących podstawą decyzji podatkowych. Orzeczenie Trybunału będzie miało wpływ na wynik postępowania, co uzasadnia zawieszenie do czasu zakończenia postępowania konstytucyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca A. B. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z marca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piasecznie z grudnia 2007 r., ustalającą wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego za 2001 rok w kwocie 21.085 zł. Decyzje te opierały się na przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące konstytucyjności tych przepisów.Rozstrzygnięcie
Zawiesił postępowanie sądowe do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie sygn. SK 18/09 dotyczącej zgodności z Konstytucją przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe
A. B. (dalej: "Skarżąca") w skardze z 15 maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2010 r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] grudnia 2007 r. ustalającą Skarżącej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie: 21.085,00zł.
Decyzje organów obu instancji wydane zostały w oparciu o przepis art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej "u.p.d.f".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Postępowanie sądowe ulega zawieszeniu z urzędu.
Sytuacja, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania zachodzi, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
Sąd ustalił, że do Trybunału Konstytucyjnego złożona została skarga konstytucyjna (sprawa o sygn. akt SK 18/09), która – jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego (www.trybunal.gov.pl) – dotyczy zbadania zgodności z Konstytucją:
- art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, odczytywanej w związku z ustępem 3 art. 64 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników poprzez ingerencję w ich prawo własności, wyrażające się w obciążeniu podatnika obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości 75% ustalonego przez organ podatkowy dochodu, co w rzeczywistości skutkuje pozbawieniem podatnika niemalże całego niezgłoszonego do opodatkowania dochodu i wykazuje cechy zbliżone do konfiskaty mienia, naruszającej istotę prawa własności;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych z art. 46 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że upoważniając organ podatkowy, do orzekania o faktycznym przepadku na rzecz Skarbu Państwa 75 % dochodów wypracowanych przez podatników, którzy nie ujawnili wszystkich źródeł przychodu, pod pozorem zryczałtowanego podatku dochodowego, narusza konstytucyjnie ustanowioną wyłączność sądu do orzekania o przepadku rzeczy oraz prawo do sądu;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na zastosowanie środka o rzeczywistym charakterze sankcji polegającej na konfiskacie 75% mienia uzyskanego w sposób niewykazany legalnie pod pozorem "zryczałtowanego podatku dochodowego", z art. 2 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, które nakazują ustawodawcy takie określanie czynu zabronionego (jego znamion), aby zarówno dla adresata normy o charakterze prawnokarnym, jak i organów stosujących prawo i dokonujących odkodowania treści regulacji w drodze wykładni danej normy, zakres jej zastosowania oraz rzeczywisty charakter nie budziły wątpliwości;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych ze względu na dopuszczenie stosowania wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określonej przez cytowaną ustawę jako "zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach" i odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo przestępstwo skarbowe na podstawie art. 54 Kodeksu karnego skarbowego, z art. 2 Konstytucji RP;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie środka, w postaci opodatkowania ujawnionych przez organ podatkowy dochodów w wysokości 75% dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, który to środek nie jest instrumentem koniecznym i nieodzownym do zrealizowania postulatu powszechnego opodatkowania podatkiem dochodowym wszystkich grup osób fizycznych, przyświecającego ustawodawcy przy konstruowaniu kwestionowanej w sprawie instytucji;
- art. 20 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych rozumianego w ten sposób, że w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł przychodów ciąży na podatniku, z uwagi na restrykcyjny i penalny charakter cytowanych przepisów, z wzorcem konstytucyjnym wynikającym z normy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, statuującym zasadę domniemania niewinności osób poddanych represjom o charakterze quasi-karnym;
- art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników przez pozbawienie ich możliwości powoływania się na zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych z upływem pięcioletniego okresu od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, wskutek wydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych i wydłużającej ustawowy bieg przedawnienia tychże zobowiązań do granic nieokreślonych jakimikolwiek ramami czasowymi.
W sprawie tej do dnia 1 marca 2011 r. nie zostało wydane rozstrzygnięcie.
Analizując zakres przepisów, których zgodność z Konstytucją rozstrzygnięta zostanie przez Trybunał Konstytucyjny w powyższej sprawie stwierdzić należy, że są to przepisy, które były podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji.
Zgodnie z art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisów, w oparciu o które wydano decyzję stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 "b" p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd uchyla zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny o zgodności wskazanych wyżej przepisów z Konstytucją niewątpliwie będzie więc miało wpływ na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało postępowanie zawiesić do czasu zakończenia postępowań toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zgodność z Konstytucją art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło