III SA/Wa 1507/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-20

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca wdową samotnie wychowującą córkę, osiągająca roczne dochody w wysokości 34.350 zł i posiadająca oszczędności w wysokości 5.560 zł, może zostać częściowo zwolniona od wpisu sądowego w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli wpis od skargi wynosi 24.140 zł?
Ratio decidendi
Skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 3.000 zł, ponieważ jej sytuacja finansowa, mimo posiadania oszczędności i dochodów, uzasadniała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu, którego wpis wynosił 24.140 zł. Rozstrzygnięcie to zabezpiecza prawo skarżącej do sądu, jednocześnie nie przerzucając całości kosztów na Skarb Państwa.
Stan faktyczny
Skarżąca B.N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca jest wdową samotnie wychowującą córkę, osiąga roczne dochody 34.350 zł i posiada oszczędności 5.560 zł. Wpis od skargi wynosił 24.140 zł. Skarżąca argumentowała, że jej miesięczne dochody rodziny w całości przeznaczane są na zaspokojenie podstawowych potrzeb.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 3.000 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] , [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 3.000 zł - W skardze na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. , skarżąca – B. N. , wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi, tj. ponad 3.000 zł. Skarżąca jest wdową samotnie wychowującą córkę. Osiąga roczne dochody w wysokości 34.350 zł. Posiada oszczędności w wysokości 5.560 zł. Mieszka we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1.632,50 zł. Do swojego majątku skarżąca zaliczyła mieszkanie o pow. 120 m² oraz samochód [...] z 1997 r. o wartości ok. 4.200 zł. Skarżąca oświadczyła, że miesięczne dochody jej trzyosobowej rodziny wynoszą 4.495 zł netto, a wydatki 4.190 zł (koszty ogrzewania 850 zł, prąd 300 zł, woda 250 zł, telefon 180 zł, szkoła córki 360 zł, leki matki 250 zł, żywność i ubrania 2.000 zł). W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących sytuacji finansowej skarżąca złożyła: zeznania podatkowe, wyciąg z rachunku bankowego, postanowienie o zabezpieczeniu na nieruchomości skarżącej. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącej oraz jej zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w 24.140 zł. Oceniając aktualną sytuację finansową skarżącej, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższa kwota przekracza możliwości finansowe jej rodziny. Jak wynika z oświadczeń skarżącej miesięczny dochód jej rodziny w zasadzie w całości przeznaczany jest na zaspokojenie podstawowych jej potrzeb. Nie oznacza to jednak, że skarżąca w ogóle nie ma możliwości partycypowania w kosztach wszczętego postępowania sądowego. Skarżąca oświadczyła bowiem, że posiada oszczędności w wysokości 5.560 zł i większą część tej kwoty może przeznaczyć na wpis sądowy. W ocenie referendarza sądowego, przedstawiona i udokumentowana przez skarżącą sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Referendarz sądowy przychyla się do wniosku skarżącej o zwolnienie jej z wpisu sądowego ponad kwotę 3.000 zł. Co najistotniejsze, takie rozstrzygnięcie zabezpiecza prawo skarżącej do sądu i nie skutkuje równocześnie przerzuceniem na Skarbu Państwa całości kosztów niniejszego postępowania sądowego. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło