III SA/Wa 1508/15

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3/7/2015 r. po rozpoznaniu wniosku A.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /3/2015 r nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2008 r p o s t a n a w i a odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Skarżący, tj. A. W. działający z pomocą profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się, na formularzu PPF z 4.05.2015 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wskazał, że: nie posiada obecnie żadnych dochodów; - nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej; - pracy nie może podjąć, ponieważ opiekuje się małoletnia córką do czasu rozpoczęcia obowiązku szkolnego; - matka dziecka nie może opiekować się potomstwem z uwagi na pracę zawodową; - skarżący prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego dochodu, oszczędności, majątku. Skarżący, odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 19/06/2015 r poinformował o tym, że: - nie przedłoży dokumentów dotyczących dochodów, ponieważ dochodów nie osiąga; - nie posiada rachunków bankowych; - nie składa deklaracji podatkowych; - źródłem utrzymania jest pomoc finansowa od rodziców, ale nie jest w stanie określić jej wysokości; - żyje skromnie, a jego wydatki miesięczne nie przekraczają kwoty kilkuset złotych; - ponosi koszty kilku postępowań administracyjnych, a jego majątek został zajęty w licznych postępowaniach egzekucyjnych; - nie jest w stanie przedstawić zestawienia faktur VAT, ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej; - posiada liczne zobowiązania podatkowe, a niektóre spory sądowoadministracyjne wygrywa; - w innej sprawie sąd zwolnił stronę od wpisu od skargi; - nie posiada informacji o wynagradzaniu pełnomocników, ponieważ koszty pomocy prawnej ponoszą jego rodzice; - jest kawalerem i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z matką jego dziecka, którym skarżący opiekuje się; - nie może podjąć pracy z uwagi na sprawowanie opieki nad dzieckiem. Skarżący załączył zawiadomienie o zajęciu praw majątkowych oraz postanowienie o przyznaniu mu prawa pomocy. Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest wpis sądowy od skargi (jedyny wymagalny koszt sądowy) w kwocie 1500 zł, zatem do tej kwoty należy odnieść zdolność skarżącego do ponoszenia kosztów postępowania. Z orzecznictwa sądowego wynika, ze warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie jej sytuacji majątkowej, w szczególności poprzez skrupulatne wykonanie kierowanych do strony wezwań. Niestety, pomimo wyraźnego wezwania strony o nadesłanie zestawienia faktur VAT za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, skarżący wezwania nie wykonał "ponieważ nie prowadzi działalności gospodarczej". Tymczasem z akt sprawy, w tym z zaskarżonej decyzji wynika, że skarżący prowadził działalność gospodarczą (A.), co więcej, to ta działalność jest źródłem sporu. Skarżący uchylił się od przekazania informacji również w pozostałym zakresie: wskazał, że prowadzone są postępowania adm., w których ponosi koszty, nie wskazał jednak wysokości dochodu, jakim dysponuje. Wskazał, że dysponuje pomocą od rodziców, uchylił się od przedstawienia wartości tej pomocy. Poinformował, że ponosi kilkusetzłotowe miesięczne wydatki, nie wyjaśnił jednak, pomimo wezwania, struktury wydatków. Nie przekazał zestawienia należności i zobowiązań. Tym samym nie wykazał swojej sytuacji finansowej i życiowej. Dlatego tak trudno wywieść referendarzowi sądowemu pozytywne skutki z wyjaśnień skarżącego, "że nie podejmuje pracy zarobkowej z uwagi na sprawowanie opieki nad dzieckiem" oraz z faktu oddzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego z matką dziecka (którym to dzieckiem opiekuje się), czy z faktu, ze "nie posiada informacji o wynagradzaniu pełnomocników, gdyż koszty pomocy prawnej pokrywają jego rodzice". Do podobnych wniosków doszedł NSA w postanowieniu 1/12/2014IIFZ1920/14. Referendarz sądowy, wobec niewyjaśnienia sytuacji życiowej przez skarżącego, nie znajdując sposobu – pomimo podjętych usiłowań - na uwzględnienie wniosku strony, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., było zobowiązany postanowić jak w sentencji.