III SA/Wa 1508/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-21
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Agnieszka Baran, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości został złożony z zachowaniem wymogów formalnych i merytorycznych, w szczególności czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, a wniosek został złożony w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 58 K.p.a. Po pierwsze, strona (reprezentowana przez pełnomocnika) nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, gdyż profesjonalny pełnomocnik powinien dochować należytej staranności. Po drugie, wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia, co zgodnie z art. 58 § 3 K.p.a. uniemożliwia jego przywrócenie.Stan faktyczny
W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. dokonano opisu i oszacowania nieruchomości. Strona wniosła zarzuty do protokołu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do ich wniesienia, argumentując m.in. nierzetelnością opinii rzeczoznawcy oraz krótkim terminem na sporządzenie zarzutów po doręczeniu protokołu. Organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy strony (pełnomocnika) i wniosek został złożony po terminie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi P.M., P.M. i T.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku P. M.(1), P. M.(2) i T. M.. Zawiadomieniami o zajęciu z dnia 24 marca 2016 r. organ egzekucyjny zawiadomił odpowiednio P. M.(1), P. M.(2) i T. M. o dokonaniu zajęcia nieruchomości. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. wezwał Zobowiązanych do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Następnie działając na podstawie art. 110d § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej także "u.p.e.a.") Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniami z dnia [...] marca 2017 r. połączył postępowanie egzekucyjne prowadzone z nieruchomości.
Pismem z dnia 13 listopada 2017 r. organ egzekucyjny zawiadomił wszystkich uczestników postępowania o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, które wyznaczono na dzień 15 grudnia 2017 r. Termin opisu i oszacowania nieruchomości podano również do publicznej wiadomości obwieszczeniem z dnia 13 listopada 2017 r. Zostało ono wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta O. od dnia 17 listopada 2017 r. do dnia 15 grudnia 2017 r. i Urzędu Skarbowego w O. od dnia 14 listopada 2017 r. do dnia 15 grudnia 2017 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. przy piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. przekazał protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia 15 grudnia 2017 r. pełnomocnikowi zobowiązanych. Protokół zawierał pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Pismem z dnia 5 stycznia 2018 r. Strona wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia 15 grudnia 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Wskazano na naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez sporządzenie nierzetelnego i nieobiektywnego protokołu opisu i oszacowania nieruchomości, w którym brak podstaw faktycznych dla poczynionych ustaleń. Skarżący wskazali, że protokół został sporządzony na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego H. B.. Wizyta rzeczoznawcy na gruncie trwała niespełna 30 minut. Nieruchomość, która była przedmiotem czynności, ma powierzchnię 2.193 m2 i jest zabudowana różnymi budynkami o znacznych powierzchniach tj. 715 m2 pow. ogólnej - budynek usługowy, 339 m2 pow. zabudowy- budynek magazynowo - gospodarczy i 7 m2 pow. użytkowej - stróżówka. Mając na względzie tak wielki areał do oszacowania, niemożliwym jest dokonanie takiej czynności w czasie 30 minut, w taki sposób w jaki zostało to przedstawione w protokole, co czyni wycenę nieruchomości nierzetelną. Ponadto w ocenie Skarżących w odniesieniu do stanu technicznego budynków zostały poczynione bezpodstawne uwagi rzutujące w sposób znaczący na wycenę całej nieruchomości.
Odnośnie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów Strona wskazała, że w niniejszej sprawie protokół opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 15 grudnia 2017 r. został doręczony pełnomocnikowi Strony w dniu 27 grudnia 2017 r. Zatem Strona dysponowała jedynie dwoma dniami na wniesienie zarzutów, ponieważ termin ich wniesienia upływał 29 grudnia 2017 r. Takie okoliczności sprawy stanowiły zdaniem Skarżących naruszenie przepisów prawa. Ponadto Strona wskazuje, iż był to okres świąteczny, który znacząco utrudniał poczynienie jakichkolwiek ustaleń w zakresie zarzutów co do protokołu. W ocenie Skarżących Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w niewłaściwy sposób pouczył Stronę co do przysługującego prawa na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Nie można uznać za właściwie dokonane pouczenie, które zawarte było w piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. doręczone 27 grudnia 2017 r. Strona poinformowana w ten sposób o przysługujących jej prawach jest pozbawiona, z nie swojej winy, 14 dniowego terminu na wniesienie zarzutów. Jest to o tyle ważne, że w czasie dokonywania czynności opisu i oszacowania Skarżący byli nieobecni (poza P. M.(1)), toteż jedyną właściwą możliwością pouczenia, było pouczenie pisemne. W ten sposób Skarżący zostali pozbawieni czynnego udziału w sprawie.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.
Natomiast postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 58 § 1 i 2 u.p.e.a., a niespełnienie choćby jednej z nich, przy jednoczesnym dopełnieniu innych, wyłącza możliwość przywrócenia terminu. Odnosząc się do kwestii podniesionych przez Skarżących w piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r. dotyczących niemożności złożenia w terminie zarzutów, organ egzekucyjny wyjaśnił, że w związku z ustanowieniem przez zobowiązanych pełnomocnika - wszelka korespondencja była wysyłana na adres kancelarii adwokackiej. Pismo z dnia 13 listopada 2017 r. informujące o wyznaczonym na dzień 15 grudnia 2017 r. terminie opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości, także zostało wysłane pełnomocnikowi - zostało doręczone w dniu 20 listopada 2017 r. Opis i oszacowanie wartości nieruchomości nastąpiło w wyznaczonym terminie tj. w dniu 15 grudnia 2017 r. Zarówno pełnomocnik jak i sami zobowiązani nie skorzystali z możliwości czynnego udziału w tym stadium postępowania. Organ egzekucyjny niezwłocznie po ukończeniu opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości przesłał wszystkim znanym uczestnikom postępowania protokół z powyższych czynności, który zawierał prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., wbrew twierdzeniom Strony, uchybienie terminu do zgłoszenia zarzutów nie wynikało z błędnego pouczenia o przysługującym terminie na wniesienie zarzutów, a Strona została należycie i wyczerpująco poinformowana o możliwym trybie i terminach składania środków zaskarżenia. Zdaniem organu egzekucyjnego Skarżący nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, nie wskazali bowiem żadnej realnie istniejącej przeszkody, która uniemożliwiłaby złożenie zarzutów w terminie.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 27 lutego 2018 r. Strona wniosła zażalenie. Skarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności podniesionych w zarzutach do protokołu z dnia 5 stycznia 2018 r. w przedmiocie niezawinionego uchybienia terminowi tj. brak podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienia sprawy uwzględniając interes obywateli i przyjęcie, że Strony postępowania zostały należycie pouczone o przysługujących im prawach, w szczególności o terminie na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości;
- art. 58 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak przywrócenia terminu na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości tj. przyjęcie, że Skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności niezawinionych w uchybionym terminie i zostali prawidłowo pouczeni o przysługującym im terminie;
- art. 7a w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 110u u.p.e.a. poprzez brak rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu z zastosowaniem zasady, że wątpliwości co do stosowania treści normy prawnej są rozstrzygane na korzyść strony wobec faktu, iż zastosowanie art. 110u u.p.e.a. pozbawiło Skarżących realnej możliwości obrony swoich praw i zapoznanie się z protokołem opisu i oszacowania nieruchomości dając tym samym zaledwie dwa dni na wniesienie zarzutów.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie postanowienia z dnia [...] stycznia 2018 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. rozpatrzył powyższe zażalenie wydając postanowienie z dnia [...] kwietnia 2018 r., którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, aby przywrócić termin do wniesienia zarzutów muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:
- zainteresowany musi złożyć wniosek o przywrócenie terminu,
- zainteresowany musi uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,
- prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
- należy dopełnić czynności dla której określony był termin.
Przesłanki te mają charakter obligatoryjny.
Rozpatrując niniejszą sprawę dotyczącą przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów przez pryzmat spełnienia ww. przesłanek, Organ II instancji stwierdził, że pełnomocnik wniosek o przywrócenie terminu zawarł w piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r. i dopełnił czynności, dla której określony był termin tj. wniósł zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zatem zostały spełnione dwie z przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.
Odnosząc się do zarzutów wymienionych w piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że pełnomocnik Strony został poinformowany o terminie dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 13 listopada 2017 r. zostało prawidłowo doręczone na adres pełnomocnika w dniu 20 listopada 2017 r. Pełnomocnik pomimo prawidłowego poinformowania o miejscu, dniu i godzinie, w którym dokonany będzie opis i oszacowanie wartości przedmiotowej nieruchomości, nie skorzystał z przysługującej możliwości uczestniczenia w tej czynności. Nie ma dla sprawy znaczenia fakt, iż w czasie dokonywania czynności opisu i oszacowania Strony były nieobecne. Z uwagi na brak udziału pełnomocnika w czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości, organ egzekucyjny nie miał innego wyjścia jak przestanie protokołu pocztą na adres pełnomocnika (co też uczynił). Zatem nie na miejscu jest zarzut pełnomocnika, iż Strony zostały pozbawione czynnego udziału w sprawie, skoro udzieliły pełnomocnictwa do reprezentowania ich w przedmiotowej sprawie.
Następnie Organ II instancji podkreślił, że protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia 15 grudnia 2017 r., przesłany pełnomocnikowi przy piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. zawierał prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Profesjonalny pełnomocnik winien zdawać sobie sprawę ze skutków prawnych, jakie powoduje dla jego mocodawców doręczenie ww. pisma oraz brak złożenia zarzutów w terminie. W odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników stron przyjmuje się, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania, winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, iż przyczyną wskazanego przez pełnomocnika braku złożenia zarzutów w terminie spowodowane było wyłącznie zaniechaniem pełnomocnika, nie zaś organu, który prawidłowo poinformował o terminie do ich wniesienia. Ponadto pełnomocnik zdawał sobie sprawę, że termin na wniesienie zarzutów w przedmiotowej sprawie upływa w dniu 29 grudnia 2017 r., a mimo tego nie dołożył wszelkiej staranności aby tego terminu dochować.
Mając na względzie powyższe, Organ II instancji stwierdził, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zatem nie została spełniona przesłanka konieczna do przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a.
Badając kolejną z przesłanek, której spełnienie jest konieczne aby przywrócić termin do wniesienia zarzutów tj. wniesienie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, organ wskazał, że termin ten należy liczyć od dnia 27 grudnia 2017 r. W tym dniu kończy się bowiem okres świąteczny, o którym mówi pełnomocnik Skarżacych, który w jego ocenie utrudniał poczynienie ustaleń w zakresie zarzutów co do protokołu. Ponadto to właśnie w tym dniu pełnomocnikowi został doręczony protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości zawierający pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów. Zatem 7-dniowy termin na złożenie wniosku upływał w dniu 3 stycznia 2018 r. Złożenie w dniu 5 stycznia 2018 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie 7- dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.
Jako nieusprawiedliwiony należy zdaniem Dyrektora uznać zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 7a, 9 i 10 k.p.a. Strona została prawidłowo pouczona o możliwości i terminie wniesienia zarzutów. Z uprawnienia tego nie skorzystała we wskazanym terminie. Zawiadomienie o terminie przeprowadzenia czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostało doręczone pełnomocnikowi reprezentującemu Skarżących, jednak pomimo przysługującego mu prawa nie skorzystał z możliwości wzięcia w nim udziału. Nie można zatem mówić, że organ egzekucyjny nienależycie informował strony o podejmowanych czynnościach oraz, że nie zapewni! stronom czynnego udziału w postępowaniu.
Skarżący nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. złożyli pismem z dnia 9 maja 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- art. 58 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez orzeczenie, że nie zaszły przesłanki do przywrócenia terminu i Strona nie wykazała niezawinionego uchybienia terminowi na wniesienie zarzutów do protokołu,
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie okoliczności podniesionych w zarzutach do protokołu z dnia 5 stycznia 2018 r. oraz w zażaleniu w zakresie niezawinionego uchybienia terminowi tj. brak podjęcia czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienia sprawy uwzględniając interes obywateli i przyjęcie, że Skarżący nie spełnili przesłanek przewidzianych dla przywrócenia terminu,
- art. 9 k.p.a. w zw. z. art. 138 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ w sposób wyczerpujący i należyty pouczył strony co nie było naruszeniem art. 9 k.p.a. i nie stanowiło podstawy do zmiany postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. i w konsekwencji tego utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy,
- art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. zastosował art. 7a k.p.a. stanowiący, że w przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą przesłanki do utrzymania skarżonego postanowienia w mocy,
- art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozparzenia organowi pierwszej instancji, kiedy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy tj. prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zarzutu ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie,
- art. 138 § 2a k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 110u u.p.e.a. poprzez uznanie, ze Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w sposób prawidłowy pouczył stronę o przysługującym jej 14 dniowym terminie na wniesienie zarzutów i tym samym nie zachodzi konieczność dokonania wykładni przepisów oraz określenia wytycznych w zakresie wykładni przepisów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podniósł, że podtrzymuje w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu.
Ponieważ zarzuty skargi oraz zakres zaskarżenia spornego postanowienia zostały przedstawione w tzw. części "historycznej" niniejszego uzasadnienia, Sąd odstępuje od ich ponownego omówienia, podkreślając jedynie, iż koncentrują się wokół kwestii czy w sprawie zaszły przesłanki do przywrócenia terminu i czy Strona nie wykazała niezawinionego uchybienia terminowi na wniesienie zarzutów do protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
W punkcie wyjścia dla tak zakreślonych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zgodnie z art. 110u §1 u.p.e.a., mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz że na takie postanowienie organu egzekucyjnego przysługuje Stronie zażalenie.
Jednocześnie, stosownie do art. 58 § 1 i 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu do dokonania czynności przewidzianej prawem, w tym także terminu do wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin.
Z treści powyższego przepisu wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest więc od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek, przy czym podkreślenia wymaga, że przesłanki te mają charakter obligatoryjny. I tak: pierwszą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu. Zatem przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego, który wniesie wniosek w formie podania.
Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt. że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas. aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Trzecią przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wy nosi siedem dni. Terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu nie można przywrócić wobec wyraźnej dyspozycji art. 58 § 3 k.p.a.
Wreszcie, ostatnią, czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin — wniesienie zarzutów. Czynność procesową należy dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu.
Odnosząc powyższe kryteria przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów przez pryzmat spełnienia ww. przesłanek w realiach rozstrzyganej sprawy Sąd stwierdza, że wniosek o przywrócenie terminu Skarżący zawarł w piśmie z dnia 05.01.2018 r. i tym samym dopełnił czynności, dla której określony był termin tj. wniósł zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a zatem zostały spełnione dwie z przesłanek przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.
Uzasadniając powyższy wniosek o przywrócenie terminu Skarżący (poprzez swojego pełnomocnika) wskazał, że pełnomocnik otrzymał protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości w dniu 27.12.2017 r., natomiast termin do wniesienia zarzutów upływał w dniu 29.12.2017 r,. zatem miał tylko dwa dni na ich wniesienie. Ponadto występujący w sprawie mandatariusz powołuje się na okoliczność, że był to okres świąteczny, który utrudniał poczynienie ustaleń w zakresie zarzutów co do protokołu. W ocenie pełnomocnika, Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. w niewłaściwy sposób pouczył Strony co do przysługującego im prawa na wniesienie zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości albowiem nie można uznać za właściwe dokonane pouczenie, które zawarte było w piśmie z dnia 18.12.2017 r. (doręczone 27.12.2017 r.), gdyż Strona poinformowana w ten sposób o przysługujących jej prawach jest pozbawiona, z nie swojej winy, 14 dniowego terminu na wniesienie zarzutów.
W ocenie Sądu zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie.
W sprawie bezspornym jest, że pełnomocnik Skarżącego został poinformowany o terminie dokonania opisu i oszacowania wartości nieruchomości pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 13.11.2017 r. nr [...], które zostało prawidłowo doręczone na adres pełnomocnika w dniu 20.11.2017 r.
Bezspornym jest także, że ustanowiony w sprawie Pełnomocnik Skarżącego, pomimo prawidłowego poinformowania o miejscu, dniu i godzinie, w którym dokonany będzie opis i oszacowanie wartości przedmiotowej nieruchomości, nie skorzystał z przysługującej możliwości uczestniczenia w tej czynności. W tym stanie rzeczy, nie ma dla rozstrzyganej sprawy znaczenia fakt, iż w czasie dokonywania czynności opisu i oszacowania Strony były nieobecne. Podkreślenia bowiem wymaga, że udzielenie pełnomocnictwa administracyjnego pozwala stronie na zabezpieczenie swoich interesów w postępowaniu administracyjnym właśnie poprzez instytucję pełnomocnika procesowego. Istota zastępstwa strony polega na tym, że jest ona reprezentowana przez bezpośredniego zastępcę prawnego (pełnomocnika), który działa w jej imieniu i na jej rzecz. Oznacza to, że dla organu administracji publicznej udział pełnomocnika podczas czynności procesowych w kontekście zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w toku postępowania jest tożsamy z udziałem samej strony.
W świetle wskazanych wyżej okoliczności, tj. że pełnomocnik został prawidłowo zawiadomiony o czynności opisu i oszacowania wartości przedmiotowej nieruchomości ale pomimo tego nie wziął udziału w tej czynności, jako prawidłowe uznać należy postępowanie organu, iż przedmiotowy protokół z dokonania tych czynności został następnie wysłany pocztą na adres pełnomocnika.
Co jednak najistotniejsze, w opisanym stanie faktycznym jako oczywiście bezzasadny uznać należy zarzut skargi, iż "Strony zostały pozbawione czynnego udziału w sprawie, skoro udzieliły pełnomocnictwa do reprezentowania ich w przedmiotowej sprawie".
Podkreślenia wymaga również takt, że protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości z dnia 15.12.2017 r. przesłany pełnomocnikowi przy piśmie z dnia 18.12.2017 r. zawiera prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Jest oczywistym, że profesjonalny pełnomocnik winien zdawać sobie sprawę ze skutków prawnych, jakie powoduje dla jego mocodawców doręczenie takiego pisma oraz brak złożenia zarzutów w zakreślonym ustawowo terminie. W odniesieniu do profesjonalnych pełnomocników stron przyjmuje się bowiem, że osoby te są zobowiązane do szczególnej staranności przy wykonywaniu powierzonego zlecenia, a zatem ocena, czy dochowali reguł starannego działania, winna być dokonywana w oparciu o odpowiednio wysokie kryteria. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej upoważnia Sąd do stwierdzenia, iż przyczyną wskazanego przez pełnomocnika braku złożenia zarzutów w terminie, spowodowane było wyłącznie zaniechaniem pełnomocnika, nie zaś organu, który prawidłowo poinformował o terminie do ich wniesienia. Ponadto pełnomocnik zdawał sobie sprawę, że termin na wniesienie zarzutów w przedmiotowej sprawie upływa w dniu 29.12.2017 r,. a mimo tego nie dołożył staranności aby tego terminu dochować.
W tym stanie rzeczy Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżący (a konkretnie – występujący w jego imieniu pełnomocnik) nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W konsekwencji oznacza to, że nie została spełniona przesłanka konieczna do przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a.
Badając kolejną z przesłanek, której spełnienie jest konieczne aby przywrócić termin do wniesienia zarzutów tj. wniesienie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, należy wskazać, że w realiach sprawy - termin ten należy liczyć od dnia 27.12.2017 r., gdyż w tym właśnie dniu kończył się okres świąteczny, a co w ocenie pełnomocnika utrudniało mu poczynienie ustaleń w zakresie zarzutów co do protokołu. Ponadto to właśnie w tym dniu pełnomocnikowi został doręczony protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości zawierający pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów.
Mając na uwadze powyższą sekwencje zdarzeń, przyjąć zatem należy, że 7-dniowy termin na złożenie wniosku upływał w dniu 03.01.2018 r. Skoro złożenie wniosku nastąpiło w dniu 05.01.2018 r., to przyjąć trzeba, że Strona uchybiła także terminowi , o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie 7- dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne.
Reasumując powyższe, w ocenie Sądu, w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo przyjęto, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w związku z niewykazaniem, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Strony, jak również ze względu na fakt, że wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd podkreśla, że przywołane wyżej przepisy regulujące przywracanie terminu, nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych a to oznacza, że niespełnienie choćby jednej z nich, przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu.
Zdaniem Sądu jako nieusprawiedliwiony uznać należy także zarzut naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 7a i 9 k.p.a.
Jak już wskazano wcześniej, okolicznością bezsporną w tej sprawie jest, że Strona została prawidłowo pouczona o możliwości i terminie wniesienia zarzutów, jak również, że z uprawnienia tego nie skorzystała we wskazanym terminie. Zawiadomienie o terminie przeprowadzenia czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości zostało doręczone pełnomocnikowi reprezentującemu Zobowiązanych, jednak pomimo przysługującego mu prawa nie skorzystał z możliwości wzięcia w nim udziału.
W związku z powyższym jako co najmniej chybiony uznać należy zarzut skargi, że organ egzekucyjny nienależycie informował strony o podejmowanych czynnościach oraz, że nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu.
Reasumując dotychczasowe rozważania i ustalenia, Sąd nie znajdując usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło