III SA/Wa 151/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – C. sp. z o.o. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to wysokimi zobowiązaniami ogólnymi i miesięcznymi, których szczegółowe zestawienie przedstawiła. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś własny uległ obniżeniu do kwoty [...] zł. Wartość środków trwałych Skarżąca określiła na [...] zł. Za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w wysokości [...] zł. Skarżąca podała salda rachunków bankowych. Przedłożyła sprawozdanie, decyzję ratalną. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca oświadczyła, że nie posiada udziałów w innych podmiotach. Wyjaśniła, że właściciel [...] , jak i wszystkie spółki z grupy wykazują w 2017 r. bardzo dużą stratę w związku z zakupem S. . W efekcie właściciel nie jest w stanie dokapitalizować spółki. Skarżąca wskazała, że wynagrodzenie pełnomocnika wypłacane było z linii kredytowych i kredytów odnawialnych. Przedłożyła m. in. zeznanie podatkowe, rachunek wyników, zestawienie przychodów i kosztów, wyciągi bankowe, deklaracje VAT-7, sprawozdania finansowe, zestawienie należności i zobowiązań. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do Sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W przypadku osoby prawnej, a także innej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przesłankami tymi są: brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania do poniesienia pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Stanowi o tym art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że w przypadku wskazanych wyżej podmiotów rozstrzygnięcie Sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, Sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do Sądu (zob. postanowienie NSA z 14 maja 2015 r., I FZ 67/15). W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceniając ten wniosek z punktu widzenia wskazanej wyżej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Jakkolwiek referendarz sądowy nie neguje, że z uwagi na wysokość zobowiązań oraz wydatków (sama tylko rata z tytułu zaległego podatku od towarów i usług wynosi ponad 83.000 zł), sytuacja Skarżącej nie należy do najłatwiejszych, niemniej wysokość kosztów prowadzenia działalności gospodarczej nie może automatycznie przesądzać o przyznaniu jej prawa pomocy. Jedynym kosztem sądowym, do którego uiszczenia Skarżąca jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w kwocie 23.129 zł. Porównanie tej wielkości z danymi znajdującymi odzwierciedlenie w materiałach nadesłanych przez Skarżącą (takich choćby jak zeznanie podatkowe, deklaracje VAT-7, bilanse, rachunki zysków i strat) pozwala na wniosek, że nie spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z materiałów tych wynika mianowicie, że w latach 2016-2017 Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości odpowiednio ponad [...] zł i [...] zł (dane z rachunku zysków i strat). Także wysokość obrotów czy wysokość środków angażowanych przez Skarżącą miesięcznie na nabycie towarów i usług (dane wynikające z deklaracji VAT-7 za okres od września 2017 r. do lutego 2018 r.) jest znaczna. Przykładowo w samym tylko grudniu 2017 r. sprzedaż wyniosła [...] zł, zaś nabycie [...] zł. Zgodnie z bilansem, na koniec 2017 r., środki pieniężne w kasie i na rachunkach wyniosły ponad [...] zł. W ciągu pierwszych dwóch miesięcy 2018 r. przychód ze sprzedaży osiągnął poziom ponad [...] zł. Już tylko te wielkości dyskwalifikują Skarżącą jako osobę wymagającą przyznania prawa pomocy. Uzyskanie przychodu w takiej wysokości przeczy bowiem założeniu, że wniosek złożyła osoba znajdująca się w trudnej sytuacji finansowej, a do takich właśnie osób skierowana jest instytucja prawa pomocy. Co istotne – jak czytamy w przedłożonym sprawozdaniu finansowym za 2017 r. – nie wyklucza się wsparcia finansowego od właściciela spółki, a obecnie trwają analizy dotyczące zakresu, jak i formy tego wsparcia. Bezpodstawna okazała się zatem – wyrażona w piśmie z 4 kwietnia 2018 r. - obawa Skarżącej, iż "właściciel nie jest w stanie dokapitalizować spółki jak również pokrywać jej jakichkolwiek należności lub zobowiązań". Z tych względów referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Wobec tego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.