III SA/Wa 1511/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Anna Armińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 05.2007r., wydanym na podstawie art. 162, art. 163 oraz art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 6 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu wniosku Z. R. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 03.2006 r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe [...] Spółdzielni "P." z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych PIT-4 za okres od stycznia do listopada 2003 r. wraz z odsetkami za zwłokę, odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Z zaskarżonego postanowienia wynika, że ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 03.2006 r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe odebrał mąż Z. R. – A. R. w dniu 29.06.2006r. Odwołanie od tej decyzji wniosła Z. R. dnia 5.04.2007r., z uchybieniem czternastodniowego terminu, przewidzianego do jego wniesienia. Jednocześnie wnioskiem z dnia 5.04.2007r. podatniczka zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Jako przyczynę niedotrzymania terminu Z. R. wskazała zły stan zdrowia oraz fakt, iż cały czas przebywa na zwolnieniu lekarskim, na dowód czego załączyła kserokopie zaświadczeń lekarskich stwierdzających niezdolność do pracy. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powołując się na treść art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej stwierdził, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku złożenia w terminie ustawowym odwołania można mówić tylko wtedy, gdy jego niedopełnienie nastąpiło na skutek wystąpienia przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. W ocenie organu odwoławczego przedstawione przez Z. R. zaświadczenia lekarskie o niezdolności do pracy nie są potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu. Nie wykluczają one bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez podatniczkę, tj. sporządzenia odwołania i nadania go na poczcie osobiście lub przez domownika. Organ podkreślił, że ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń lekarskich wynika, iż nie stwierdzono u Z. R. niezdolności do poruszania się. Zauważył, iż odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego W. złożone zostało w dniu 05.04.2007r., tj. w okresie, gdy podatniczka przebywała na zwolnieniu lekarskim. Reasumując, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło z winy Z. R., co stanowi przeszkodę do przywrócenia terminu. W skardze Z. R. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 162 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Jej zdaniem złożone w toku postępowania dowody, tj. pisma z dnia 3.07.2006r. i z dnia 12.09.2006r., dokumenty dotyczące leczenia szpitalnego w tym operacji przebytej dnia 26.06.2006r. oraz późniejszej chemioterapii w zupełności potwierdzały istnienie przeszkody do złożenia przez skarżącą odwołania w ustawowym terminie. Utrzymywała, iż wskazane przez nią przeszkody bez wątpienia wykazują stan zdrowia wyłączający możliwość działania. Podniosła, że uprawdopodobnienie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest wystarczającą podstawą do zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Skarżąca stwierdziła, że organ podatkowy dokonał nieuprawnionej interpretacji stanu jej zdrowia i oceny możliwości dokonania przez nią czynności procesowych w sytuacji, gdy dowody wskazują na istotną przeszkodę jaką jest choroba zagrażająca życiu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że wskazywane przez skarżącą przeszkody do wniesienia odwołania w ustawowym terminie, tj. choroba nowotworowa w związku z którą przebyła ona operację, chemioterapię, częste hospitalizacje oraz pozostawanie na zwolnieniu lekarskim nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem organu odwoławczego skarżąca mogła złożyć odwołanie pozostając na zwolnieniu lekarskim (osobiście lub przez domownika), ponieważ z zaświadczeń lekarskich wynika, że nie stwierdzono u niej niezdolności do poruszania się. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył też, iż odwołanie skarżąca złożyła w okresie, gdy przebywała na zwolnieniu lekarskim. W ocenie Sądu stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w niniejszej sprawie jest zbyt rygorystyczne, zważywszy iż choroba zagrażająca życiu, jak to określiła skarżąca, uciążliwe jej leczenie (m.in. chemioterapia) mogą stanowić przeszkodę uniemożliwiającą zajmowanie się sprawami życia codziennego. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę nie tylko przeciążenie organizmu chorobą nowotworową, ale również stan psychiczny osoby, która musi borykać się z tak poważną chorobą. Sam fakt, że choroba nie wyklucza możliwości poruszania się nie może być jedynym miernikiem zdolności do podejmowania działań przez osobę ciężką chorą. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że niektóre choroby nie uniemożliwiają podejmowania szeregu czynności, ale są i takie które w różnym stopniu mogą mieć wpływ na podejmowanie decyzji co do wykonania danych czynności. Każdy przypadek należy poddać indywidualnej ocenie. Nie stoi temu na przeszkodzie znajdujący w niniejszej sprawie zastosowanie przepis art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność - prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych. Z tego względu zachowanie szczegółowych reguł dowodowych nie jest wymagane, ilekroć przepisy prawa przewidują uprawdopodobnienie. Zdaniem Sądu skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nie powinno mieć szczególnego znaczenia, iż skarżąca wniosła odwołanie będąc na zwolnieniu lekarskim. Choroba, która dotknęła skarżącą może mieć różne etapy, podobnie jak i mogą być stosowane środki lecznicze o różnym stopniu uciążliwości, a wszystko to może mieć przełożenie na możliwość zajmowania się sprawami innymi niż zwykłe czynności życiowe. Zupełnie odmienną kwestią, wymagającą wyjaśnienia, jest czy skarżąca dochowała terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z przywołanym przepisem podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. W tym celu organ odwoławczy winien zwrócić się do skarżącej, ażeby podała ona dzień z jakim ustała przyczyna uchybienia terminowi i jeśli uzna, że wniosek został wniesiony ww. terminie, powinien przywrócić termin do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania ze względu na treść przepisu art. 210 § 1 ww. ustawy, zgodnie z którym strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Wniosek taki nie został złożony w niniejszej sprawie.