III SA/Wa 1514/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do września 2013 r. oraz dokonania jej zabezpieczenia na majątku podatnika postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 63.208 zł, skarżąca – P. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że zostało w stosunku do niej wszczęte postępowanie kontrolne w sprawie rzekomo nienależnego zwrotu podatku od towarów i usług. Organy podatkowe zablokowały rachunki bankowe skarżącej, co uniemożliwiło jej prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca oświadczyła, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada nieruchomości, ani oszczędności. Skarżąca posiada wierzytelności w wysokości [...] , których nie może odzyskać. Sprawa jest w sądzie. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 20012 r., poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), referendarz sądowy wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że obecnie nie posiada stałego dochodu. Od października 2014 r. firma nie dokonuje sprzedaży, z uwagi na zajęcie rachunków bankowych. Bieżące koszty związane z utrzymaniem firmy skarżąca reguluje z pożyczek, a wydatki osobiste z darowizn od dziadka. Do pisma skarżąca załączyła wyciągi z rachunków bankowych, zeznanie podatkowe za 2014 r., kopie zestawień do zaliczki na podatek dochodowy, deklaracje VAT-7, wydruki z rejestru zakupów i sprzedaży. Zarządzeniem z 27 sierpnia 2015 r. uchylono zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie i określono wpis sądowy w sprawie na kwotę 500 zł. Wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu w tej wysokości. W dniu 24 września 2015 r. skarżąca uiściła wpis sądowy oraz wniosła o przywrócenie terminu od uiszczenia tej opłaty. W dniu 13 października 2015 r. skarżąca złożyła kolejny wniosek na urzędowym formularzu PPF, w którym ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu w wysokości 53.824 zł. Ponownie powołała się na zajęcie rachunków bankowych, utratę płynności finansowej oraz niedokonywanie sprzedaży. Podniosła, że na dzień 30 września 2015 r. przedsiębiorstwo przyniosło stratę w wysokości 226.238,49 zł. Do wniosku skarżąca ponownie załączyła zeznanie podatkowe za 2014 r., kopie ewidencji sprzedaży i zakupów VAT, deklaracje VAT-7, kopie wyciągów z rachunków bankowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza powyższa przesłanka nie została w sprawie spełniona. Przede wszystkim, pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy stanowił odpowiedź skarżącej na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego określonego w błędnej wysokości tj. 63.208 zł. Po uchyleniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału i wezwaniu skarżącej od uiszczenia wpisu w prawidłowej wysokości tj. 500 zł skarżąca wpis ten uiściła. Niezrozumiałe jest z kolei złożenie przez skarżącą kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia o kosztów sądowych, skoro pierwotny wniosek nie został rozpoznany. W takiej sytuacji drugi wniosek można potraktować jedynie jako uzupełnienie pierwotnego wniosku i ocenić łącznie całość dokumentacji i oświadczeń złożonych przez skarżącą. Uzasadnienie drugiego z wniosków jest również nie do końca jasne, bowiem skarżącą już po uiszczeniu wpisu, który w sprawie wynosi 500 zł, podnosi, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokość 53.824 zł. Domyślać się można jedynie, że takie działanie skarżącej wynika z ostrożności procesowej w związku z pierwotnie błędnie określoną wysokością wpisu sądowego w sprawie. W konsekwencji, uzasadnienie wniosku oraz nadesłane przez skarżącą dokumenty zmierzają do wykazania, że nie dysponuje ona środkami finansowym na uiszczenie wpisu w wysokości ok. 60 tyś. zł. W ocenie referendarza sądowego z analizy złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów wynika, że o ile uiszczenie kwoty w wysokości 60 tyś. zł być może aktualnie przekraczałoby możliwości finansowe skarżącej, to nie przekracza tych możliwości uiszczenie kwoty 500 zł. Zauważyć należy, że mimo trudności finansowych, na które powołuje się skarżąca, w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. Przychody z działalności do czerwca 2015 r. wyniosły 34.555,86 zł, a koszty 203.911,61 zł (zgodnie z zestawieniami do zaliczki na podatek dochodowy). Z analizy z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że mimo aktualnie niewielkich przychodów z działalności, skarżąca dysponuje środkami finansowymi chociażby na obsługę prawną (przykładowo: w kwietniu 2015 r. płatności na kwotę 1.219,51 zł, 1.530 zł i 8.130 zł, w czerwcu 2015 r. płatności na kwotę 23.000 zł, w sierpniu 2015 r. płatności na kwotę 15.602,86 zł). Obroty na jednym tylko z rachunków bankowych skarżącej za maj 2015 r. wyniosły ponad 90 tyś. zł, za czerwiec 2015 r. – ponad 30 tyś. zł, za sierpień 2015 r. – ponad 70 tyś. zł. Warto również zauważyć, że za 2014 r. przychody skarżącej z działalności gospodarczej wyniosły 28.073.347,72 zł (dochód 666.283,48 zł). Zdaniem referendarza sądowego, obecna sytuacja finansowa skarżącej jest niewątpliwie skomplikowana. Normalne funkcjonowanie przedsiębiorstwa uniemożliwiają dokonane zajęcia rachunków bankowych. Niemniej jednak, dla tak dużej firmy, jaką jest przedsiębiorstwo skarżącej kwota 500 zł nie stanowi przeszkody w dochodzeniu swoich praw przed Sądem. Kwotę tę zresztą skarżąca uiściła. Tym samym, w sprawie nie ma podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.