III SA/Wa 1517/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-12
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która spłaciła znaczące zobowiązania cywilnoprawne (kredyty), może domagać się zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, powołując się na trudną sytuację finansową wynikającą z wcześniejszego zabezpieczenia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Spółka nie wykazała zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ z zebranego materiału wynika, że uregulowała ona swoje zobowiązania cywilnoprawne (kredyty). Koszty spłacanych systematycznie zobowiązań cywilnoprawnych nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, a przerzucanie ich na budżet państwa prowadziłoby do sytuacji, w której koszty bieżącego funkcjonowania firmy byłyby pokrywane przez innych obywateli.Stan faktyczny
Spółka L. sp. z o.o. sp.k. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną zabezpieczeniem i późniejszą spłatą zobowiązania podatkowego na kwotę ponad 5,5 mln zł. Spółka wskazała na brak przychodów, brak zatrudnienia, zerową wartość środków trwałych oraz znaczną stratę za ostatni rok obrotowy. Wskazała również na możliwość dopłat ze środków własnych wspólników, jednak zaznaczyła, że ta możliwość jest ograniczona. Referendarz sądowy zauważył, że spółka korzystała już z częściowego zwolnienia od kosztów w innych sprawach, a zgromadzony materiał sugeruje, że spółka uregulowała swoje zobowiązania kredytowe.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. sp.k. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do marca 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
L. sp. z o.o. sp.k. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, motywując to trudną sytuacją finansową. Wskazała, iż w październiku 2015 r. dokonano zabezpieczenia na majątku spółki zobowiązania podatkowego. Łączna kwota zabezpieczenia wyniosła 5.580.792 zł, którą to kwotę Skarżąca uiściła na rachunek urzędu skarbowego. Powyższe znacząco wpłynęło na płynność finansową spółki. Zmuszona została do zaprzestania prowadzenia działalności w postaci hurtowego handlu paliwami, a następnie do zawieszenia jakiejkolwiek działalności z uwagi na zajęcie rachunków bankowych i wierzytelności. W efekcie aktualnie nie posiada żadnych należności z tytułu dostaw i usług, nie zatrudnia też żadnych pracowników. Skarżąca oświadczyła, że wartość jej środków trwałych wynosi 0 zł. Ponadto nie posiada środków pieniężnych. Kapitał zakładowy wynosi [...], zaś strata za ostatni rok obrotowy 16.770.794 zł.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca powtórzyła, że od sierpnia 2016 r. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej i nie generuje żadnych przychodów. Aktualnie oczekuje na zakończenie prowadzonych sporów w celu podjęcia decyzji co do dalszych losów spółki. Dodała, iż formalnie nie zawiesiła działalności, aby nie wywoływać u potencjalnych kontrahentów przekonania, że nie zamierza jej dalej prowadzić. Oświadczyła, że nie posiada udziałów w innych podmiotach, ani wierzytelności. Ciążą na niej jedynie zobowiązania wynikające z decyzji podatkowych. Zadeklarowała, iż wspólnicy są w stanie dokonać dopłaty ze środków własnych w wysokości 1.500 zł. Zastrzegła jednak, że możliwość tych dopłat jest ograniczona, gdyż wspólnicy przez ostatni rok byli zmuszeni ich dokonywać. To w znacznym stopniu wyczerpało możliwość dotowania spółki. Ponadto wspólnicy ci zmuszeni będą dalej wspomagać ją finansowo. Skarżąca wskazała, iż w okresie ostatnich 6 miesięcy nie ponosiła kosztów obsługi prawnej. Załączyła m. in. rachunek zysków i strat, bilans, wyciągi bankowe, deklaracje VAT-7, zawiadomienia o zajęciu, tytuł wykonawczy.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Na wstępie referendarz sądowy zauważa, iż Skarżąca uzyskała już znaczącą pomoc od państwa w postaci zwolnienia z części kosztów sądowych należnych w sprawach III SA/Wa 2805/16, III SA/Wa 3432/16, III SA/Wa 678 i 679/17. I tak: w sprawie III SA/Wa 2805/16 zwolniono ją od wpisu od skargi ponad kwotę 5.386 zł (wpis ten wyniósł wówczas 21.546 zł), w sprawie III SA/Wa 3432/16 zwolniono ją od wpisu od skargi powyżej kwoty 7.000 zł (wpis wynosił 27.845 zł), w sprawach III SA/Wa 678 i 679/17 zwolniono ją od wpisów od skarg powyżej kwoty 10.000 zł (należny wpis w każdej z tych spraw wynosił 100.000 zł). Wspomniane kwoty Skarżąca uiściła.
W żadnym jednak razie powyższe rozstrzygnięcia nie mogą skutkować automatycznym przerzuceniem na Skarb Państwa ciężaru ponoszenia dalszych kosztów postępowania – w tym przypadku wpisu od skargi w kwocie 11.887 zł.
Z akt sprawy wynika bowiem, że Skarżąca ma możliwość zapewnienia sobie środków na pokrycie tego wpisu. Jak sama przyznała korzysta ze wparcia finansowego wspólników. Wsparcie to przybiera postać dopłat, których "wspólnicy przez ostatni rok zmuszeni byli dokonywać" i równocześnie "zmuszeni będą dalej wspomagać". Co istotne Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, iż możliwość jej dotowania "w znacznym stopniu" się wyczerpała, czy też może kształtować się na zadeklarowanym przezeń poziomie "nieprzekraczającym kwoty 1.500 zł". Nic bowiem nie wiadomo na temat stanu "środków własnych" wspólników. W rezultacie jej oświadczenia jawią się jako gołosłowne.
Z tego względu referendarz sądowy nie dopatrzył się uzasadnionych powodów do przerzucenia na współobywateli ciężaru kosztów sądowych związanych z zainicjowanym przez Skarżącą postępowaniem.
Zgromadzony materiał sugeruje również, że Skarżąca spłaciła w ostatnim czasie swoje zobowiązania cywilnoprawne. Otóż w swoim wniosku z 22 października 2015 r. o przyjęcie zabezpieczenia powołała się na groźbę wypowiedzenia przez banki umów kredytowych, co z kolei obligować ją będzie do zwrotu wszelkich należności, a w konsekwencji może doprowadzić do jej upadłości. Skarżąca zaznaczyła przy tym, iż suma udzielonych kredytów przewyższa kwotę zabezpieczenia wynoszącą 5.580.792 zł. Tymczasem udzielając wyjaśnień na temat posiadanych zobowiązań (pkt 9 wezwania z 29 maja 2017 r.) Skarżąca wskazała, iż aktualnie "posiada wyłącznie zadłużenie z tytułu decyzji wydanych przez organy skarbowe".
Należy zatem wnioskować, iż posiadane jeszcze w 2015 r. zobowiązania kredytowe uregulowała. Okoliczność ta znajduje zresztą odzwierciedlenie w przedłożonym bilansie za lata 2015-2016.
Tym samym referendarz sądowy nie widzi podstaw do przyznania jej prawa pomocy, w sytuacji gdy z posiadanych środków Skarżąca spłaciła swoje zobowiązania cywilnoprawne. W orzecznictwie utrwalił się bowiem pogląd, że zobowiązania te nie mogą być powodem pokrycia z budżetu państwa kosztów zainicjowanego przez wnioskodawcę postępowania, gdyż w przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, w której koszty bieżącego funkcjonowania firmy zostałyby przerzucone na pozostałych współobywateli (por. postanowienie NSA z 28 stycznia 2011 r., I FZ 8/11). To oznacza, iż koszty spłacanych systematycznie zobowiązań cywilnoprawnych nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi.
To wszystko prowadzi do konkluzji, że Skarżąca nie wykazała zasadności przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, jak tego wymaga art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Na tej podstawie postanowiono zatem jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło