III SA/Wa 1521/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. A. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia dokonanych wpłat na poczet zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości. 1. W stosunku do Pani M. A., zwanej dalej Skarżącą, toczyło się postępowanie w sprawie zaliczenia wpłat dokonanych w dniach 20 czerwca 2007 roku, 21 lipca 2007 roku, 21 sierpnia 2007 roku i 21 września 2007 roku na poczet zaległości z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) za okres od czerwca do sierpnia 2000 roku. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 roku, Prezes PFRON zawiesił postępowanie w trybie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (o.p.) wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest rozstrzygnięciem przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej postępowania w przedmiocie złożonego przez Skarżącą odwołania od decyzji Prezesa PFRON z [...] lutego [...] określającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od sierpnia 2000 roku do lutego 2001 roku. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 roku organ podjął z urzędu postępowanie wskazując, że zgodnie z zapisem art. 205 § 1 o.p. organ podatkowy podejmuje z urzędu lub na wniosek strony postępowanie gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 roku organ postanowił zaliczyć Skarżącej wpłaty dokonane : 20 czerwca 2007 roku w kwocie 2000 złotych, 20 lipca 2007 roku w kwocie 2000 złotych, 21 sierpnia 2007 roku w kwocie 2000 złotych oraz w dniu 21 września 2007 roku w kwocie 2000 złotych na poczet zaległości we wpłatach na PFRON za okres od czerwca 2000 roku do sierpnia 2000 roku wskazując kwoty należności głównej i odsetek. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzją z [...] czerwca 2008 roku [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżoną decyzję Prezesa PFRON z dnia [...] lutego 2008 roku [...]. Podniesiono również, że sposób zaliczenia wpłat podyktowany został treścią art. 62 § 1 oraz 55 §2 o.p. Pracodawca dokonał wpłaty za okres od czerwca do sierpnia 2000 roku, jednak wpłaty powyższe wniósł z opóźnieniem nie uwzględniając należnych odsetek. W uzasadnieniu organ wyjaśnił nadto, że zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON za okres od marca do czerwca 2000 roku nie uległy przedawnieniu gdyż w dniu 8 czerwca 2004 roku prezes PFRON wystawił w stosunku do Skarżącej tytuł wykonawczy obejmujący wpłaty na PFRON za okres od sierpnia 1999 roku do lutego 2001 roku, zaś pismem z dnia 28 lutego 2007 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. poinformował, że w dniu 23 sierpnia 2004 roku dokonano zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Stosowne zawiadomienie, wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącej w dniu 26 sierpnia 2004 roku. 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie art.62 §1 w związku z art. 121 o.p. Podniosła, że dokonywała licznych wpłat na poczet zaległości. Obecnie toczą się trzy postępowania dotyczące zaliczenia dokonywanych przez nią wpłat, co powoduje, że są one zaliczane na poczet zaległości bez uwzględnienia zasady, że winny być zaliczane na poczet najstarszej zaległości. Wskazała również, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 roku, [...] dokonano niezgodnego z art. 62 § 1 o.p. zaliczenia wpłat, co skutkuje również nieprawidłowością rozliczenia objętego zaskarżonym postanowieniem. Podkreśliła również, że Prezes PFRON nie odniósł się w uzasadnieniu postanowienia do okoliczności związanych z zawieszeniem postępowania, pomimo powołania się na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. 3. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 roku [...], Prezes PFRON zaliczył Skarżącej wpłaty dokonane w dniach 20 października, 21 listopada 2006, 22 stycznia 2007, 20 lutego 2007, 21 marca 2007, 20 kwietnia 2007 roku, 23 maja 2007 roku w kwotach po 2000 złotych każda, oraz w dniu 11 listopada 2006 roku w kwocie 4323,73 złote i 21 listopada 2006 roku w kwocie 4761,90 na poczet zaległości we wpłacie kwot głównych i odsetek na poczet wpłat na PFRON za okres od marca 2000 roku czerwca 2000 roku oraz za kwiecień – czerwiec 2001 roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił między innymi, że w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 20 września 2006 roku za okres od marca 2001 roku do grudnia 2001 Skarżąca dokonała w dniu 11 i 21 listopada 2006 roku wpłat na poczet postępowania egzekucyjnego w kwotach 4323,73 złotych i 4761,90 złotych, które zostały zaliczone na poczet wpłat za okres od marca do maja 2001 roku. Postanowienie to uchylone zostało przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w dniu [...] czerwca 2009 roku na skutek zażalenia wniesionego przez Skarżącą. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu odwoławczego, podstawą uchylenia zaskarżonego postanowienia była okoliczność, że w toku postępowania egzekucyjnego Skarżąca wpłaciła kwotę 5.000 złotych, po odliczeniu kosztów postępowania do PFRON winno trafić zgodnie z pokwitowaniem 4.593 złote, rozliczeniu zaś uległa jedynie kwota 4.323,73 złote. 4. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącej na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 roku [...] (opisane w punkcie 1 niniejszego uzasadnienia) Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując, że postanowienie [...] dotyczyło wpłat dokonanych przez Skarżącą i wpłat wniesionych przez komornika na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], przy czym wpłaty dokonane przez komornika zostały zaliczone na poczet zobowiązań Wskazanych w tytule wykonawczym, natomiast wpłaty dokonane przez Skarżącą nie były opisane, w związku z czym zostały zaliczone proporcjonalnie na poczet zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. 5. W skardze Skarżąca zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie art. 62, 121 i 124 o.p. w zw. z art. 210 § 4 i 219 o.p. oraz wniosła o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że kwestionowane przez nią postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 roku [...] zostało uchylone, co powoduje, że nie ma ona obecnie możliwości prawidłowej oceny sposobu zaliczenia dokonanych przez nią wpłat. Dodatkowo wskazała, że ani Prezes PFRON ani Minister Pracy i Polityki Społecznej nie ustosunkowali się do kwestii dotyczących zawieszenia postępowania i kwestii wstępnej o której mowa była w postanowieniu o zawieszeniu postępowania. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało Skarżącej doręczone w sposób prawidłowy. W odniesieniu do zarzutu nieprawidłowego zaliczenia wpłat organ wyjaśnił sposób zaliczenia wpłat dokonany w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2009 roku [...] oraz w postanowieniu [...] wskazując, że pierwszym z powyższych postanowień objęte zostały wpłaty dokonywane w dniach 10.10.2006, 21.11.2006, 22.01.2007, 20.02.2007, 21.03.2007, 20.04.2007, 23.05.2007 i zaliczone zostały na poczet zaległości za okres od marca do czerwca 2000 roku, wpłaty zaś dokonane w dniach 11 i 21 listopada 2006 roku dokonane w toku postępowania egzekucyjnego zaliczone zostały na poczet należności objętej powyższym tytułem. Drugim z postanowień rozliczono wpłaty dokonane w dniach 20.06.2007, 20.07.2007, 21.08.2007 i 21.09.2007 zaliczając je na poczet zaległości za okres od czerwca do sierpnia 2000 roku. 6. Z uwagi na brak w aktach administracyjnych przekazanych do Sądu oryginałów dokumentów, Sąd w toku rozprawy w dniu 7 grudnia 2009 roku zobowiązał organ do poświadczenia za zgodność wskazanych dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. W odpowiedzi, organ przedłożył w dniu 11 grudnia 2009 roku oryginały powyższych dokumentów, z wyłączeniem postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009 roku sygn. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : 7. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 § 1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. z 2002 roku, nr 153 poz. 1270, ze zmianami), dalej p.p.s.a., podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. 8. W pierwszej kolejności podzielić należy zarzut strony Skarżącej dotyczący nie ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zagadnienia wstępnego, które wskazano jako przyczynę zawieszenia postępowania w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2008 roku. W postanowieniu wydanym przez organ pierwszej instancji w dniu [...] kwietnia 2009 roku powołano się jedynie na uchylenie przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej decyzji organu pierwszej instancji, czyli decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] lutego 2008 roku [...] określającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od sierpnia 2000 roku do lutego 2001 roku. Skoro organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, oznacza to, że bez rozstrzygnięcia tegoż zagadnienia nie było możliwe rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji, brak jakiegokolwiek odwołania do treści powyższego rozstrzygnięcia i do jego wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zarówno w postanowieniu organu pierwszej instancji jak i organu drugiej instancji uznać należy za naruszenie art. 210 § 4 o.p. mające istotny wpływ na wynik sprawy uniemożliwia bowiem kontrolę legalności zaskarżonego postanowienia. 9. Sąd wskazuje również, że w przypadku dokonywania rozliczenia dokonanych wpłat kilkoma odrębnymi postanowieniami winna zostać zachowana szczególna dokładność, Tymczasem, z porównania treści postanowienia nr [...] z postanowieniem nr [...] wynika, że łącznie na poczet należności głównej z tytułu zobowiązania we wpłacie na PFRON za czerwiec 2000 roku zaliczono kwotę 2155,64 złote, tymczasem jak wynika z treści postanowienia [...] kwota zobowiązania wskazana w deklaracji wynosiła 2.142,10 złotych, co oznacza, że zaliczono na poczet zaległości głównej kwotę ją przekraczającą. W konsekwencji, zaskarżone postanowienie narusza art. 62 § 1 o.p. w związku z art. 121 i 187 § 1 o.p. 10. Sąd wskazuje natomiast, że nie są zasadne zarzuty Skarżącej dotyczące sposobu zaliczania dokonanych wpłat. Jak wynika z odpowiedzi na skargę, wpłaty z 2006 roku zaliczone zostały na poczet zobowiązań późniejszych niż wpłaty objęte niniejszą sprawą. Jednak spowodowane było to faktem, że wpłaty te dokonane zostały w toku postępowania egzekucyjnego na poczet zobowiązań objętych tytułem egzekucyjnym, 11. Rozpoznając ponownie sprawę organ dołączy do akt sprawy ostateczną decyzję administracyjną obejmującą rozstrzygnięcie w zakresie określenia wysokości zobowiązania we wpłatach na PFRON za okres od czerwca do sierpnia 2000 roku a następnie wyjaśni, jaki wpływ miało rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organ dokona również ponownego zaliczenia dokonanych wpłat uwzględniając, że w razie zaliczania wpłaty na poczet należności głównej za dany okres dwoma postanowienia, łączna suma kwot zaliczonych na poczet kwoty głównej nie może jej przekraczać. 14. Z powyższych względów, z uwagi na fakt, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O zakresie, w jakim zaskarżone postanowienie nie może być wykonane sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.