III SA/Wa 1522/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-24

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu podatku akcyzowego, złożony po terminie wynikającym z ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym, może zostać uwzględniony, mimo że strona podnosi argumenty oparte na prawie wspólnotowym i orzecznictwie ETS?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie określonym w przepisach, co skutkuje brakiem możliwości jego merytorycznego rozpoznania. Nawet jeśli strona podnosi argumenty oparte na prawie wspólnotowym i orzecznictwie ETS, nie można pominąć wymogów formalnych, w tym zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W związku z tym, odmowa wznowienia postępowania była uzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Organ odmówił zwrotu, a następnie odmówił wznowienia postępowania, powołując się na upływ terminu. Skarżący argumentował, że podatek był nienależny w świetle prawa wspólnotowego i orzecznictwa ETS. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów krajowych i wspólnotowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę Wnioskiem z dnia 2 października 2006r. M. T. - Skarżący w niniejszej sprawie, zwrócił się do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. o zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego w kwocie [...] zł w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego. W dniu [...] marca 2007r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił zwrotu podatku akcyzowego w kwocie [...]zł zapłaconego w dniu [...] czerwca 2004r. zgodnie z deklaracją uproszczoną z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...]. W dniu [...] września 2008r. do Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. wpłynął wniosek Skarżącego z prośbą o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2007r. Decyzją z dnia [...] października 2008r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] marca 2007r. odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego w dniu [...] czerwca 2004r. Pismem z dnia[...] października 2008r. Skarżacy odwołał się od powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił w całości powyższą decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia, ze względu na fakt, iż w sprawie nie zostały dochowane obowiązki organu podatkowego dotyczące skutecznego poinformowania strony o przysługującym jej prawie zapoznania się z aktami sprawy i wstrzymanie się z wydaniem orzeczenia do momentu upływu terminu wyznaczonego na realizację prawa strony, co spowodowało, iż całe postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wymagało ponownego przeprowadzenia z udziałem osoby posiadającej prawną pozycję strony postępowania. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z dnia [...] marca 2009r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną,tj. decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z [...].03.2007r. W uzasadnieniu wskazał jako podstawę prawną przepisy ustawy z dnia [...] maja 2008r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego ( Dz.U Nr 118,poz. 745) oraz stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania w sprawie został zgłoszony po terminie określonym w art. 4 tej ustawy , co uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. Pismem z dnia [...] marca 2009r. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji , wniósł o jej uchylenie i wydanie orzeczenia stwierdzającego nadpłatę w podatku akcyzowym oraz zwrot tej kwoty wraz z należnym oprocentowaniem. W uzasadnieniu wskazał, że we wniosku z dnia [...] października 2006r. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie [...] zł kwestionował zasadność pobrania przez Naczelnika Urzędu Celnego ww. akcyzy. Według Skarżącego mimo, iż podatek akcyzowy został pobrany zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym to i tak stanowi opłatę nienależną w świetle prawa wspólnotowego, a tym samym skoro jest ono częścią polskiego porządku prawnego, to jest opłata, nienależna w świetle prawa polskiego. Wskazał także, iż od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej polskie organy administracyjne związane są postanowieniami Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejska (TWE). Prawo wspólnotowe jest częścią polskiego porządku prawnego, mając prymat w przypadku sprzeczności między prawem polskim, a prawem wspólnotowym. Wynika to nie tylko z prawa wspólnotowego, ale także z art. 91 Konstytucji RP. Ponadto, Skarżący wskazał na bezwzględne obowiązywanie art. 90 TWE względem wszystkich państw członkowskich. W jego ocenie przepis ten ustanawia zakaz dyskryminacyjnego opodatkowania produktów innych państw członkowskich, a zatem podatki wewnętrzne nakładane na produkty innych państw członkowskich powinny być takie same jak nakładane na podobne produkty krajowe. W związku z powyższym organ podatkowy nie powinien stosować polskiej ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004r., powinien natomiast zastosować art. 90 TWE i w konsekwencji dokonać zwrotu nienależnego podatku. Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. W skardze z dnia [...] sierpnia 2009r. Skarżący zarzucając naruszenie art. 4 ust. 1 pkt. 5, art. 75 ust. 1 i 3 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U nr 29 poz.257 ze zm.) w związku z art. 9 art. 83, art. 87 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej TWE) poprzez ich błędną wykładnię, prowadzącą do uznania, iż przepisy umów międzynarodowych, w szczególności postanowienia Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską zakazujące dyskryminacyjnego opodatkowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich, nie mają w niniejszej sprawie zastosowania, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, zgodnie z zasadą praworządności (art. 83 Konstytucji), na którą się te organy powołują, powinien ustalić, jakie prawo jest w omawianym przypadku właściwe, tj. czy zastosowanie ma norma ustawy czy norma ratyfikowanej umowy międzynarodowej. Jest to kwestia stosowania prawa, a nie orzekania o jego zgodności z Konstytucją lub prawem wspólnotowym. Organ administracyjny może oczywiście ustalić, że nie ma, jego zdaniem sprzeczności między normą krajową i normą wspólnotową i w konsekwencji zastosować prawo krajowe. W przypadku jednak ustalenia sprzeczności ustawy z art. 90 TWE, organ administracyjny może i powinien zastosować art. 90 Traktatu. Wynika to m.in. z art. 9, art. 87 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP, także z systemu prawa wspólnotowego, w tym z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich dotyczących bezpośredniego stosowania prawa przez organy administracyjne państwa, powoływanych zarówno we wniosku, jak i w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko, wniósł o oddaleni skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Według oceny Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W sprawie zwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2002 została wydana przez Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w dniu [...].03.2007r. decyzja odmawiająca zwrotu. Decyzja ta , wobec nie wniesienia przez Skarżącego odwołania jest decyzją ostateczną w sprawie, co oznacza , że weryfikacja tej decyzji nie może zostać dokonana w trybie zwykłym , a to ze względu na wynikającą z przepisów O.p. zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Decyzja ostateczna może zostać zweryfikowana w trybie nadzwyczajnym w przypadkach określonych w tych przepisach. Skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania, a więc w trybie określonym w art. 240 i nast. O.p. Powyższe uzasadnia zatem podjęcie rozstrzygnięcia w tym trybie ,przy czym odwołując się do enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przesłanek wznowienia wskazano na przesłankę wznowienia postępowania określoną w art.240 §1 pkt 11 O.p. tj. orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości mającego wpływ na treść wydanej decyzji . Przepis art. 241 § 2 pkt 2 O.p. wskazuje przy tym ,że wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 §1 pkt 11 O.p. następuje tylko na żądanie strony w terminie miesiąca odpowiednio od dnia publikacji sentencji orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego, która weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w przypadku żądania strony o wznowienie postępowania w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. w sprawie C-313/05 (Dz. Urz. UE C 56 z 10.03.2007, str. 6) termin, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), liczy się od dnia następującego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Według oceny Sądu uprawnione jest zatem stanowisko organu , w którym organ ten powołując się na przepisy O.p. oraz art. 4 ustawy o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego stwierdził iż Skarżący składając wniosek w dniu 4 września 2008r. (data stempla pocztowego) tj. po upływie miesiąca od wejścia w życie ww. ustawy nie dochował ustawowego terminu, a zatem nie zostały spełnione przesłanki formalne do wznowienia. Natomiast stwierdzenie czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego w trybie art. 243 § 2 O.p. Zważywszy, że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną rozpoczął swój bieg z dniem 20 lipca 2008r. i upływał z dniem 20 sierpnia 2008r. odmowa wznowienia postępowania jest uzasadniona. Odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 O.p. następuje miedzy innymi wówczas, gdy żądanie strony wpłynęło po upływie terminu wskazanego w ustawie, co, niewątpliwie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Jakkolwiek organ odwoławczy przyznał ,że przedstawione przez Skarżącego nowe okoliczności dotyczące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego mogłyby mieć znaczenie w sytuacji wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p.,to wobec nie zachowania terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania określonego przepisem art. 241 § 2 pkt 2 O.p. nie mają one wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania dopuszczalne jest bowiem badanie, czy zachodzą wskazane przez stronę podstawy wznowienia, Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło