III SA/Wa 1529/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22/09/2017 r. po rozpoznaniu wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2016 r. p o s t a n a w i a 1. Odmówić zwolnienia Skarżącego od kosztów sądowych; 2. Odmówić Skarżącemu ustanowienia radcy prawnego z urzędu 1) K. G., pismem z 7/8/2017 r., a następnie na urzędowym formularzu PPF, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego). W uzasadnieniu: – powołał się na wypisy z rejestrów gruntów; - postulował ujawnienie patologii skorumpowanej; - wnioskował o zaniechanie mataczenia; - wskazał na potrzebę "udokumentowania innych dokumentów z (jego) własności"; Skarżący, wykonując wezwanie referendarza sądowego przedłożył wypełniony i wielokrotnie podpisany formularza PPF wraz z załącznikami (przede wszystkim fragment wyciągu z rachunku z przelewem przychodzącym na kwotę 1900 zł). Strona wskazała też, że stan konta wynosi na ":chwilę obecną" 200 zł, zeznań podatkowych nie posiada, domu swojego nie wynajmuje. Jest osobą chorą i "samotną", czeka na wykonanie podziału majątku (z 9,62 ha), dom o pow. 69 m.kw. ( z 1945 r). Miesięcznie dysponuje dochodem netto 1500 zł. Uzyskuje też 1200 zł/rok tytułem czynszu dzierżawnego. 2) Referendarz sądowy wskazuje, ze Strona skarżąca zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 2017 poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienia pełnomocnika z urzędu - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. 3) Przede wszystkim, okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać Strona, czego, choć podjęła pewne wysiłki w tym kierunku nie zrealizowała jednak w pełni, albowiem nie wykonała w pełni wezwania urzędnika sądowego. Przede wszystkim jednak odmowa przyznania prawa pomocy jest uzasadniona okolicznościami, które Skarżący jednak – wykazał, tj. sytuacją materialną, w której znajduje się obecnie. Z niekłamanym zadowoleniem urzędnik sądowy zauważa, że sytuacja ta uległa ostatnio znaczącej poprawie, zaś Skarżący, także dzięki pomocy Sądu (w wyniku przyznawanego onegdaj powtarzalnie prawa pomocy), nie zalicza się do jednostek znajdujących się w stanie o zagrożeniu gwarancji minimum socjalnego. 4) Niezależnie od faktu, że oświadczenia Skarżącego zostały złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej i mogą być weryfikowalne na podstawie akt sprawy, to referendarz sadowy daje im wiarę: bo maja, w pewnej części, potwierdzenie w innych oświadczeniach składanych przez Stronę na przełomie dekad. Zdaniem referendarza sądowego, w badanej obecnie sprawie stan majątkowy wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy, ponieważ jego sytuacja – w stosunku do tej, badanej onegdaj w kilkuset postępowaniach – znacząco poprawiła się. 5) Skarżący nie tylko dysponuje na rachunku bankowym kwotą dwukrotnie przekraczającą wymagany wpis w sprawie, nie tylko uzyskuje stałe miesięczne dochody w wysokości 1500 zł, nie tylko dysponuje (co wprawdzie było wiadome już kiedyś) gruntami rolnymi z możliwością wykorzystania ich w celu zaspokajania potrzeb egzystencjalnych, ale również otrzymuje dodatkowe (nadzwyczajne) dochody roczne z tytułu dzierżawy, w niebagatelnej kwocie 1200 zł! Wiarygodność złożonych przez Stronę oświadczeń potwierdza przekazany do Sądu wydruk wyciągu z rachunku bankowego, z którego wynika uzyskiwanie przychodów przychodzących na kwotę ponad 1900 zł: i to w okresie (sierpień), w którym Strona powinna liczyć się już z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania w sprawie. Skoro Skarżący dysponuje oszczędnościami, brak jest podstaw zwolnienia go od wpisu w sprawie. Skoro posiada regularne stałe miesięczne wpływy, posiada też zdolność do podjęcia rozmów z pełnomocnikiem nt. warunków jego reprezentacji przed Sądem. Skoro posiada nadzwyczajne, dodatkowe wpływy z tytułu czynszu dzierżawnego, może je przeznaczyć na cel, który wydaje mu się najbardziej wartościowy, w tym koszt pełnomocnika w sprawie o wartości przedmiotu zaskarżenia, jak wynika z decyzji podatkowej, nieco ponad 200 zł. Brak zatem jest podstaw, ażeby ustanowić na rzecz Strony pełnomocnika z urzędu, którego koszt będą, w takim wypadku, ponosić inni członkowie społeczeństwa. Do tego Skarżący, jak wskazał, jest posiadaczem areału rolnego o niebagatelnym rozmiarze (ok. 100.000,- m.kw.), może zatem, choćby w ograniczonym zakresie korzystać z dobrodziejstw "spiżarni natury", tj. płodów rolnych, owoców, warzyw – itp, co z kolei – choć rozstrzygniecie nie zależy od tego – może mieć wpływ na wysokość miesięcznych wydatków. 6) Odmawiając ustanowienia adwokata z urzędu urzędnik sądowy wyraża szacunek dla poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego i powołuje się na postanowienie z 8/4/2013 r., I Fz 70/13, CBOSA (supremum est via, veritas et vita). W postanowieniu tym Sąd wskazał jednoznacznie, ze decydując o udzieleniu stronie prawa pomocy, należy przede wszystkim kierować się przesłankami z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a więc brakiem jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych, ale również odnośnie wniosku o przyznanie pełnomocnika procesowego z urzędu, sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania. W ocenie urzędnika sądowego rozpoznającego niniejszą sprawę sytuacja, w jakiej znalazł się Skarżący nie powoduje konieczności przyznania mu pomocy profesjonalnego pełnomocnika, ponieważ gwarancje dostępu do Sądu zostały zachowane w okolicznościach sprawy. Skarżący nie wykazał bowiem, by zostało zagrożone zabezpieczenie jego egzystencjalnych potrzeb i naruszenie wskaźników minimów egzystencji lub socjalnego, natomiast gospodarstwo domowe, w którym znajduje się posiada stały, miesięczny dochód, jak też możliwość generowania dóbr w naturze (dysponowanie nieruchomościami rolnymi). Co więcej, do tej pory koszt postępowania Skarżącego przed Sądem, był kredytowany (pokrywany) poprzez przyznawanie mu prawa pomocy, zatem okoliczność ponoszenia kosztów kompulsywnego kwestionowania decyzji podejmowanych przez organy administracji publiczne i inne, różnorakie podmioty podejmujące rozstrzygnięcia w sferze prawa publicznego – lub nie, zatem nie wpływa na zdolność płatnicze Strony i nie może być przesłanką przyznania jej prawa pomocy w tym postępowaniu. 7) Z tych powodów referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.