III SA/Wa 1529/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-25
Skład orzekający: Agnieszka Olesińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja majątkowa strony nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ dysponuje ona oszczędnościami i stałymi dochodami. Jednakże, sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, gdyż strona nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powołując się na swoją trudną sytuację materialną, chorobę i samotność. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w całości, uznając, że sytuacja majątkowa strony poprawiła się. Strona złożyła sprzeciw, kwestionując ocenę referendarza i wskazując na pominięcie jej dochodów. Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1) odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2) przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. G. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 września 2017 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2016 r. p o s t a n a w i a 1) odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2) przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
K.G. (dalej również powoływany jako "Skarżący", "Strona") pismem z 7 sierpnia 2017 r., a następnie na urzędowym formularzu PPF, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego). W uzasadnieniu:
- powołał się na wypisy z rejestrów gruntów;
- postulował ujawnienie patologii skorumpowanej;
- wnioskował o zaniechanie mataczenia;
- wskazał na potrzebę "udokumentowania innych dokumentów z (jego) własności";
Skarżący, wykonując wezwanie referendarza sądowego przedłożył wypełniony i wielokrotnie podpisany formularza PPF wraz z załącznikami (przede wszystkim fragment wyciągu z rachunku z przelewem przychodzącym na kwotę 1900 zł). Strona wskazała też, że stan konta wynosi na ":chwilę obecną" 200 zł, zeznań podatkowych nie posiada, domu swojego nie wynajmuje. Jest osobą chorą i "samotną", czeka na wykonanie podziału majątku (z 9,62 ha), dom o pow. 69 m.kw. ( z 1945 r). Miesięcznie dysponuje dochodem netto 1500 zł. Uzyskuje też 1200 zł/rok tytułem czynszu dzierżawnego.
Postanowieniem z dnia 22 września 2017 r. Starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy stwierdził, iż stan majątkowy wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy, ponieważ jego sytuacja – w stosunku do tej, badanej onegdaj w kilkuset postępowaniach – znacząco poprawiła się.
Pismem z 6 października 2017 r. Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu podniósł, iż referendarz sądowy pominął jego dochody. Nie zgodził się z oceną referendarza, iż jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz pełnomocnika z wyboru. Zakwestionował, iż jest w stanie utrzymać się i wynająć mieszkanie w W. oraz pokryć koszty dojazdów do pracy. W ocenie Skarżącego referendarz sądowy nic nie sprecyzował i nie wyjaśnił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., dalej – "p.p.s.a."), w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono przed 15 sierpnia 2015 r., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a.– ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zdaniem Sądu, w badanej obecnie sprawie stan majątkowy wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący dysponuje na rachunku bankowym kwotą dwukrotnie przekraczającą wymagany wpis w sprawie. Ponadto uzyskuje stałe miesięczne dochody w wysokości 1500 zł, dysponuje gruntami rolnymi z możliwością wykorzystania ich w celu zaspokajania potrzeb egzystencjalnych, Ponadto otrzymuje dodatkowe (nadzwyczajne) dochody roczne z tytułu dzierżawy, w kwocie 1200 zł. Skoro Skarżący dysponuje oszczędnościami to brak jest podstaw zwolnienia go od kosztów sądowych w sprawie.
Odnosząc się z kolei do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego stwierdzić trzeba, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające jego uwzględnienie. W ocenie Sądu wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznania prawa pomocy we wskazanej części. Sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, oraz art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło