III SA/Wa 153/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, J. K. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż nie posiada żadnych środków pieniężnych pozwalających na opłacenie kosztów sądowych i wynagrodzenie adwokata. Z jego oświadczeń wynika, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Posiada dom o pow. 110 m² oraz 25 ha nieruchomości rolnej (14 ha stanowią nieużytki). Skarżący nie posiada oszczędności, ani majątku ruchomego. Oświadczył, że nie osiąga dochodów, a otrzymywana dopłata przeznaczana jest na leczenie, zwrot długów i utrzymanie. Choroba psychiczna uniemożliwia Wnioskodawcy samodzielne występowanie w sprawie. Do wniosku Skarżący załączył zaświadczenie KRUS z 26 lutego 2010 r. o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Z tego tytułu Wnioskodawca posiada zaległości w kwocie 19.095,90 zł. Skarżący przedstawił również zaświadczenia Komisariatu Policji w C. z 22 października 2009 r. oraz Komendanta OSP w C. a także postanowienie o umorzeniu dochodzenia dotyczące pożaru stodoły. Złożył ponadto zaświadczenie lekarskie o leczeniu psychiatrycznym od 2007 r. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz nadesłania dokumentów dotyczących jej sytuacji materialnej, Skarżący wyjaśnił, że otrzymuje ok. 500 zł z tytułu rekompensaty z Agencji Rolnej. Środki te prawie w całości przeznacza na zakup leków. Uzyskuje pomoc od brata - dwa razy w tygodniu wyżywienie oraz pomoc w zakupie odzieży. Przysługujące mu świadczenie chorobowe jest potrącane przez KRUS na zobowiązania. W 2009 r. Skarżący nie uzyskał żadnych dochodów. Jako rolnik nie ma obowiązku składania deklaracji, więc nie ma możliwości udokumentowania tego faktu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.). Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Oceniając sytuacją finansową, w której znajduje się Skarżący przyznać należy, iż wypełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący utrzymuje się jedynie z rekompensaty z Agencji Rolnej w wysokości 500 zł oraz otrzymuje pomoc materialną od brata tj. wyżywienie, odzież. Ponadto od 2007 r. Skarżący leczy się psychiatrycznie. Ponosi duże koszty związane z leczeniem. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych oraz pozyskanie we własnym zakresie pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Przyznanie prawa pomocy podyktowane jest również realizacją gwarantowanego przepisami Konstytucji RP prawa do kontroli przez niezawisły sąd wydanego w stosunku do Skarżącego aktu z zakresu administracji publicznej. Ograniczenia natury finansowej nie mogą zamykać Skarżącemu dostępu do sądu. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.