III SA/Wa 153/11

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego z urzędu Skarżąca spółka "D." sp. z o.o. w W. wniosła, na formularzu PPPr, o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, informując, że została zmuszona zawiesić działalność wydawniczą i zlikwidować działalność związaną z obrotem paliwami płynnymi. Jako powód spółka wskazała na "fatalne, krzywdzące decyzje w zakresie prawidłowego naliczania podatku dochodowego". Spółka poinformowała, że z opracowanego bilansu za 2001 r. wynikało, że zysk brutto stanowił [...] zł, podatek dochodowy – [...] zł. Za ostatni rok bilansowy spółka określiła stratę w wysokości [...] zł. Nie posiada żadnego majątku. Spółka zaznaczyła, że następstwem wieloletniej kontroli skarbowej było określenie podatku na kwotę [...],zł. Zdaniem spółki, niezbędne jej jest profesjonalne doradztwo podatkowe, na które nie posiada środków finansowych, jak też nie posiada tychże środków, by przeznaczyć je na koszty sądowe. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). W świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Jedynymi kosztami sądowymi, do uiszczenia których jest strona zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi w wysokości [...]- zł i w zakresie zwolnienia od tego właśnie obciążenia należy rozpoznać – przede wszystkim - wniosek spółki. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Referendarz sądowy wskazuje, że sytuacja majątkowa spółki była rozważana przez Sąd w prawomocnym postanowieniu z 28 października 2009 r. III SA/Wa 97/09 w sprawie o podatek dochodowy od osób prawnych za 2005 r., którym Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Sąd dał bowiem wiarę wyjaśnieniom strony – jak też dokumentom przez nią nadesłanym, że stan trzech, należących do Skarżącej, rachunków wynosi "0" oraz że w okresie 1.01.-30.09.2009 r. nie przeprowadzono żadnych operacji finansowych po stronie wpłat i wypłat. Skarżąca przedłożyła zeznania podatkowe CIT-8 za lata 2006-2007, deklaracje VAT-7 za okres styczeń-październik 2008 r., rachunek zysków i strat za lata 2006-2007, informację o obrotach na rachunkach bankowych, wykaz należności i zobowiązań. Referendarz sądowy, mając na uwadze nadesłane przez stronę oświadczenia w treści formularza PPPr, oświadczenie o ich prawdziwości, treść akt administracyjnych załączonych do sprawy, nie ma podstaw do przyjęcia poglądu o tym, że sytuacja majątkowa spółki uległa zmianie od czasu badania tej sytuacji przez Sąd. W szczególności, okolicznościami skutkującymi zmianą oceny nie są nieprowadzenie działalności gospodarczej, zawisłe spory sądowoadministracyjne, czy ujemny wynik finansowy w prowadzonej niegdyś działalności gospodarczej. Na ocenę referendarza sądowego ma wpływ to, że wniosek spółki został złożony w nowej sprawie przed Sądem, w której spółka nie korzysta z pomocy prawnej. Rozstrzygając o zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, referendarz sądowy ma na uwadze tak bieżącą zdolność osiągania przez skarżącą dochodów, jak istniejące przesłanki zmiany tej zdolności w przyszłości. Dlatego decyzja o przyznaniu prawa pomocy w sporze przed sądem o podatek dochodowy za 2004 r., uwzględnia rozstrzygnięcie w kwestii prawa pomocy, podjęte przez sąd w sporze o podatek dochodowy za 2005 r. Z tej przyczyny referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 oraz art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.